Trump'ın hedef alacağı 5 kritik nokta belli oldu

ABD merkezli Wall Street Journal'a göre, ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik olası yeni bir askeri harekâtta yalnızca Kazma (Pickaxe) Dağı'nı değil, Fordow, Natanz, İsfahan ve Taleghan 2 gibi İran'ın nükleer programıyla bağlantılı diğer tesisleri de hedef alabilir. Gazete, İsrail istihbaratının İran'ın bazı nükleer faaliyetlerini yer altındaki yeni tesislere taşıdığına inandığını bildirdi. Uzmanlar, mevcut altyapının büyük ölçüde zarar görmesine rağmen Tahran'ın nükleer kapasitesini yeniden inşa etmeye çalıştığını belirtti ve bu nedenle yeni saldırı ihtimalinin gündemde olduğunu ifade etti.

Habere göre, Trump, İran'a yönelik yeni bir askeri harekât seçeneğini değerlendirirken Kazma (Pickaxe) Dağı başta olmak üzere Fordow, Natanz, İsfahan ve Taleghan 2 gibi nükleer tesisleri olası hedefler arasında görmektedir. Uzmanlar, İran'ın nükleer altyapısının büyük ölçüde zarar gördüğünü ancak yeniden yapılanma faaliyetlerinin sürdüğünü vurguladı.

Wall Street Journal, Trump'ın olası bir hava harekâtında hedef alabileceği noktaların yalnızca Kazma Dağı ile sınırlı kalmayacağını belirtti. Washington'un radarında İran'ın nükleer programının yeniden inşasında rol oynayabilecek çok sayıda tesis bulunuyor. Haberde, Trump'ın son dönemde İsrail istihbaratının İran'ın uranyum zenginleştirme amacıyla kullanılabilecek santrifüjleri sakladığına inandığı yeraltı tesisi Kazma Dağı'na yönelik olası bir saldırıyı birkaç kez gündeme getirdiği ifade edildi.

Eski yetkililer ve nükleer uzmanlar, İsrail'in hava saldırıları ile geçen yıl ABD'nin İran'ın üç ana uranyum zenginleştirme tesisine düzenlediği "Gece Yarısı Çekici" (Midnight Hammer) operasyonunun ardından İran'ın nükleer altyapısının ağır hasar aldığını, ancak bazı tesislerin yeniden inşa edilmeye çalışıldığını belirtti.

Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü Başkanı David Albright, "Nükleer silah yapımı için gerekli olan tesislerin büyük kısmı vuruldu. Ancak İsrail istihbaratı yeni tesislerin yerini tespit etmiş olabilir ve yeniden inşa edilen eski tesisleri hedef almak için gerekçe oluşabilir." değerlendirmesinde bulundu.

Kazma Dağı, ABD'nin hedef aldığı Natanz uranyum zenginleştirme tesisinin yakınında bulunuyor ve İran'da Kolang Dağı olarak da biliniyor. İsrail istihbaratı, İran'ın geçen sonbaharda 12 günlük savaşın ardından binlerce uranyum zenginleştirme santrifüjünü bu dağın altındaki tünellere taşıdığına inanıyor. 2020 yılında meydana gelen patlamada ağır hasar gören santrifüj montaj tesisinin yerine yer altında inşa edilen kompleksin uzun süredir ABD ve İsrail tarafından yakından izlendiği belirtildi. Uydu görüntülerine göre son 15 ayda bölgede yoğun kamyon trafiği, tünellerin güçlendirilmesi ve yeni güvenlik önlemleri dikkati çekti. Uzmanlar, tesisin sağlam granit tabakanın altında yaklaşık 90 ila 135 metre derinlikte bulunduğunu ve bu nedenle ABD'nin en gelişmiş sığınak delici bombalarıyla dahi tamamen imha edilmesinin zor olduğunu ifade etti. ABD'nin giriş noktalarını hedef alarak tesise erişimi engelleyebileceği, kara operasyonunun ise çok daha yüksek risk taşıdığı belirtildi. Ayrıca, daha geniş Pickaxe sahasının parçası olduğu değerlendirilen ve 2007 yılında inşa edilen daha küçük bir tünel kompleksinin de olası hedefler arasında bulunduğu kaydedildi.

İran'ın Tahran'ın güneydoğusundaki Parçin askeri kompleksi içinde yer alan Taleghan 2 tesisinin sessiz bir şekilde yeniden inşa edildiği bildiriliyor. Bu tesis, Ekim 2024 ve Mart 2025'te İsrail saldırılarında ağır hasar aldı. Uluslararası Güvenlik ve Bilim Enstitüsü'nün uydu görüntülerine dayanan değerlendirmeye göre, bu tesisin İran'ın nükleer patlamayı tetikleyebilecek yüksek patlayıcı geliştirme programıyla bağlantılı olduğu ifade edildi. Uzmanlar, tesisin mevcut durumuna ilişkin farklı görüşler dile getiriyor. Bazıları, İsrail saldırılarının tesisi büyük ölçüde kullanılmaz hale getirdiğini savunurken, Demokrasileri Savunma Vakfı'ndan Andrea Stricker, yüksek patlayıcı testlerinde kullanılan odalardan en az birinin ayakta kalmış olabileceğini belirtti.

Wall Street Journal'a göre, ABD'ye ait altı B-2 bombardıman uçağı, İran'ın Fordow Yakıt Zenginleştirme Tesisi'ni ağır sığınak delici bombalarla hedef aldı. Fordow, Tahran'ın yaklaşık 96 kilometre güneybatısında yer almakta ve yerin yaklaşık 90 metre altında bulunmaktadır. Bombardıman uçaklarının havalandırma bacalarına ikişer bomba bıraktığı bildirildi. Fordow çevresindeki destek tesislerinin de olası hedefler arasında yer aldığı belirtiliyor. Bu yapılarda uranyum zenginleştirme faaliyetlerinde yeniden kullanılabilecek izotop üretimi için santrifüjlerin bulunduğu ifade edildi.

İran'ın İsfahan Nükleer Teknoloji Merkezi, "Gece Yarısı Çekici" operasyonunda denizaltılardan fırlatılan seyir füzeleri ile vuruldu. Haziran 2025 saldırılarının ardından alınan uydu görüntüleri, tünel girişlerinin hâlâ kapalı olduğunu gösteriyor. Ancak ana yer üstü tesisinde araç hareketliliği devam etmekte. Hükümet dışı uzmanlar, bölgede yürütülen çalışmaların tesisi yeniden faaliyete geçirmekten ziyade enkazdan ekipman ve malzeme kurtarmaya yönelik olabileceğini değerlendiriyor. Buna rağmen ABD'nin tesise erişimi tamamen engellemek amacıyla yeni saldırılar düzenleyebileceği ifade ediliyor.

İran'ın Natanz Uranyum Zenginleştirme Tesisi de 2025 yılında ABD ve İsrail saldırılarında ağır hasar aldı. Uydu görüntüleri, tesisin Mart ayında yeniden vurulduğunu gösteriyor. Bölgedeki ayakta kalan bazı yapıların da yeni saldırılarda hedef alınmış olabileceği kaydediliyor. Haberde, İran'ın nükleer programını yeniden canlandırma ihtimalini tamamen ortadan kaldırmak amacıyla Natanz'ın Washington'ın hedef listesinde önemini koruduğu vurgulandı.