Trump'tan İran'a sert çıkış: Çok ağır darbe vuracağız

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, İran'ın Orta Doğu'daki Amerikan askeri tesislerine yönelik son saldırılarının ardından Tahran yönetimine karşı büyük bir askeri tırmanış vadetti.

Yingst, ABD Başkanı'nın saldırılara çok sert karşılık vereceklerini belirterek karşı tarafa şiddetli bir darbe indirileceğini söylediğini aktardı. Açıklamalar, İran'ın Ürdün'deki bir askeri üste bulunan Amerikan güçlerini vurduğunu duyurmasından bir gün sonra geldi. Bu hamle, beş aydır süren çatışmaların son halkasını oluşturuyor.

Trump'ın bu sözleri, Washington'ın 13 günlük aralıksız saldırıların ardından Cumartesi günü başlattığı birkaç günlük askeri duraksamanın ardından varılan en son yumuşama dönemini yeniden tehlikeye atıyor. Washington ile Tahran arasında geçen ay varılan ve bir mutabakat zaptı kapsamında hayata geçirilen ateşkes, Temmuz ayı başlarında tamamen ortadan kalkmıştı.

Salı günü açıklama yapan İran İslam Devrim Muhafızları Kolordusu (IRGC), Ürdün'deki bir Amerikan üssü ile ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) merkezini hedef aldıklarını bildirdi. IRGC yayımladığı bildiride yeni saldırı uyarısında bulunarak, İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik tehditler ile Amerikan güçlerinin çıkarlarına karşı yürüttüğü yasa dışı ve saldırgan eylemler sürdüğü sürece direnişin devam edeceğini belirtti.

CENTCOM ise saldırıyı Orta Doğu'daki ABD güçlerine yönelik başarısız bir sürpriz saldırı girişimi olarak nitelendirdi. Tüm füzelerin havada imha edildiğini kaydeden CENTCOM, Amerikan birliklerinin teyakkuz halinde ve yüksek hazırlık seviyesini koruduğunu ekledi.

Söz konusu saldırı, 17 Temmuz'da Ürdün'deki bir ABD hava üssünde üç Amerikan askerinin hayatını kaybetmesinin hemen ardından gerçekleşti. Uzmanlar, bu ölümlerin İran'ın ABD askeri tesislerine ölümcül zararlar verme kapasitesini açıkça gösterdiğini belirtirken, Amerikalı yetkililer hava savunma önleyicilerinin azalan stoklarına karşı uyarıda bulunuyor.

ABD'nin askeri üstünlüğüne rağmen eleştirmenler, İran'ın yıpratıcı bir asimetrik savaş yürütme kapasitesini koruduğunu vurguluyor. Şubat ayında başlayan savaşın başlangıcından bu yana en az 18 ABD askeri yaşamını yitirdi.

En son İran saldırıları, ABD Başkanı Donald Trump'ın Salı günü Beyaz Saray'da İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile yaptığı görüşmeden yalnızca saatler önce başlatıldı. Netanyahu'nun uzun süredir Trump'ı İran'a karşı daha agresif bir politika izlemeye yönlendirdiği biliniyor.

28 Şubat'ta savaşı birlikte başlatmalarına rağmen ABD ve İsrail, çatışmanın devam edip etmeyeceği ve nasıl sürdürüleceği konularında görüş ayrılığı yaşıyor. Bir taraftan İsrail, İran'da rejim değişikliği hedefiyle çatışmaların sürdürülmesini savunuyor. Tel Aviv yönetimi ayrıca, Tahran'ın yıllardır yalnızca sivil amaçlı olduğunu savunduğu nükleer programını sürdürmesine imkan tanıyacak her türlü anlaşmaya karşı çıkıyor.

Buna karşılık Trump yönetimi, çatışmayı stratejik bir zafer olarak sunmalarına olanak tanıyan ateşkes anlaşmalarını defalarca aradı. Trump, savaş boyunca diplomasi çağrıları ile tırmanış tehditleri arasında gidip geldi. Nisan ayında, çatışmaları durdurma anlaşmasını duyurmadan saatler önce tüm bir medeniyetin o gece yok olacağını öne sürmüştü.

Son dönemde Trump, İran'ın petrol ürünleri açısından kritik öneme sahip Kharg Adası'nın ele geçirilmesini gündeme getirdi; ancak bu senaryo bölgeye kara askerlerinin sevk edilmesini neredeyse kesin hale getiriyor. Trump ayrıca İran'ın Pickaxe Mountain nükleer tesisi ile köprüler ve enerji santralleri dahil sivil altyapıyı vurmakla tehdit etti. Uluslararası hukuk uzmanları ve insan hakları örgütleri bu tür saldırıların savaş suçu teşkil edeceğini belirtiyor.

Kamuoyu yoklamaları, savaş için ABD halkından gelen desteğin düşük olduğunu gösteriyor. Trump'ın 'Amerika'yı Yeniden Büyük Yap' (MAGA) hareketinin üyeleri bile, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla artan akaryakıt fiyatları dahil maliyetlerin olası faydaları aşıp aşmadığını sorguluyor.

Ekim ayında zorlu seçimlerle karşı karşıya olan Netanyahu, Salı günü Trump ile yaptığı görüşmeyi mükemmel olarak nitelendirdi. Netanyahu, görüşmenin ortaklık, karşılıklı destek ve İran'ın nükleer silah elde etmesini asla engelleme hedefi ile diğer ortak amaçlar doğrultusunda paylaşılan bir anlayışla dolu olduğunu ifade etti.

Beyaz Saray ise daha ölçülü bir yanıt vererek, X sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda görüşmenin olumlu ve verimli geçtiğini bildirdi.