Türk çelik sektörünü zorlayan üçlü baskı: AB, ABD ve Çin

Avrupa Birliği'nin yeni kota sistemi Türk çelik sektörünün Avrupa pazarındaki hareket alanını daraltıyor. ABD'nin yüzde 50'lik çelik tarifesi ve Çin'in artan ihracatı da küresel rekabeti sertleştiriyor. Türkiye, Avrupa'daki ihracat kaybını alternatif pazarlara yönelerek dengelemeye çalışıyor.

Türkiye çelik sektörü küresel ticarette artan korumacılığa direniyor. AB'nin yeni kota uygulaması, Çin'in ihracat politikaları ve yükselen üretim maliyetleri sektörü zorluyor. Sektör tüm bu zorluklara rağmen ihracat gücünü korumaya çalışıyor.

AB'de 1 Temmuz'da yürürlüğe giren kota sistemi ihracatı yüzde 50 azalttı. - ÜRETİM VE PAZAR GÜCÜ - Türkiye 2025 yılında yaklaşık 38 milyon ton ham çelik üretimi gerçekleştirdi. Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB) Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Dalbeler bu bilgileri paylaştı.

Türkiye Avrupa'nın en büyük ham çelik üreticisi konumunda bulunuyor. Ülke dünyada ise Çin, Japonya, Güney Kore ve Almanya'nın ardından en büyük beşinci ham çelik ihracatçısı oldu. Sektör 2026 yılının ilk yedi ayında 9,7 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

Dalbeler bu rakamı hatırlatarak Avrupa Birliği'nin en önemli pazar olmaya devam ettiğini söyledi. Ancak AB kendi üreticisini korumak amacıyla hamle yaptı. Çelik ithalat kotası 36,5 milyon tondan 18,5 milyon tona indirildi. - KOTA VE VERGİ YÜKÜ - AB Türkiye'ye yaklaşık 2,8 milyon tonluk bir kota ayırdı.

İlave havuzla birlikte bu miktarın 3,1-3,2 milyon tona çıkması bekleniyor. Kota sınırını aşan ihracat yüzde 50 gümrük vergisine tabi olacak. Türkiye 2022-2024 döneminde AB'ye yıllık yaklaşık 5-5,5 milyon ton çelik ihraç etti.

Bu rakam 2025'te 7 milyon tonun üzerine çıktı. Dalbeler yeni kotanın Türk üreticilerin Avrupa'daki performansını zorlaştırdığını belirtti. Uğur Dalbeler, "Ancak AB kendi üreticisini korumak amacıyla çelik ithalat kotasını 36,5 milyon tondan 18,5 milyon tona indirdi.

Türkiye'ye ise yaklaşık 2,8 milyon tonluk bir kota ayırdı. İlave havuzla birlikte bu miktarın 3,1-3,2 milyon tona çıkmasını bekliyoruz. Kota sınırını aşan ihracat ise yüzde 50 gümrük vergisine tabi olacak.

Türkiye 2022-2024 döneminde Avrupa Birliği'ne yıllık yaklaşık 5-5,5 milyon ton çelik ihraç ederken, 2025'te bu rakam 7 milyon tonun üzerine çıkmıştı. Yeni kota ise Türk üreticilerin Avrupa pazarındaki önceki ihracat performansını sürdürmesini zorlaştırıyor." dedi. - ÇİN REKABETİ VE YENİ PAZARLAR - AB'nin kota kararının yanı sıra ABD çelik tarifelerini yüzde 50'ye yükseltti. Bu durum ticari açmazı daha da derinleştirdi. Çin'in hamleleri de sürece eklendi. Pandemi döneminde tedarik zincirleri kırıldı.

Türkiye'nin yakın coğrafyaya yaptığı ihracat o dönemde arttı. Sonrasında Çin'in iç talebindeki yavaşlama küresel rekabeti sertleştirdi. Dalbeler Çin'in ihracatının 100-130 milyon ton seviyelerine çıktığını söyledi.

Bu durum Türkiye açısından ciddi bir rekabet oluşturuyor. Uğur Dalbeler, " Çin eski büyüme hızını kaybedip içerideki tüketimde yavaşlamaya başlayınca ihracat tarafında agresif olmaya başladı. " dedi. - İNGİLTERE PAZARINDA BÜYÜME - Avrupa'ya ihracattaki gerilme üreticileri alternatif pazarlara yöneltti.

İngiltere, Peru, Meksika, Mısır ve Avustralya'da hareketlilik arttı. İngiltere bu süreçte özellikle dikkat çekti. Türkiye'nin İngiltere'ye çelik ihracatı 2026'da yaklaşık yüzde 90 arttı.

İngiltere ülkenin üçüncü büyük pazarı hâline geldi. Dalbeler alternatif pazarlar hakkında konuştu. Uğur Dalbeler, "Daha önce ilk beşe dahi giremeyen İngiltere, bugün 2026 yılı itibarıyla en büyük üçüncü pazarımız konumunda.

Avrupa ülkelerine olan ihracatımızın azalmasının ardından çelik ihracatçılarımız alternatif pazarlar geliştirebildiler. Daha uzak ve daha önce çok alışık olmadığımız pazarlara girmeyi başardılar. Ancak 19-20 milyon tonluk ihracat performansı bizim için yeterli değil. " dedi. - MALİYETLER VE KÜRESEL REKABET - İşçilik maliyetleri geçmişte yüzde 5'in altındaydı. Maliyetler bugün yüzde 15-20 bandına yükseldi. Uğur Dalbeler bu artışı doğruladı. Dalbeler işçilik konusunda değerlendirme yaptı.

Uğur Dalbeler, "Avrupa ve Amerika ile kıyasladığımızda hâlâ düşük işçiliğimiz var. Ama bizim rakiplerimiz artık onlar değil. Hintlilerle, Mısırlılarla, Pakistanlılarla, Vietnamlılarla, Endonezyalılarla ve Çinlilerle rekabet ediyoruz.

Böyle olunca pahalı kalmaya başladık." dedi. - İSTANBUL'DA ULUSLARARASI ZİRVE - Çelik İhracatçıları Birliği yeni bir etkinliğe hazırlanıyor. Sektörün önde gelen temsilcileri İstanbul'da buluşacak. Steel Networking Summit için hazırlıklar sürüyor.

Konferans 25-27 Ekim 2026 tarihleri arasında düzenlenecek. Etkinliğe 80 ülkeden 400'ün üzerinde katılımcı gelecek. Konferansta 150 potansiyel alıcı yer alacak. Etkinlik küresel konumu güçlendirmeyi amaçlıyor. Dalbeler zirvenin önemini anlattı. Uğur Dalbeler, " Türk çelik sektörünün dünya çelik sektöründeki gücünü ve Türkiye'nin coğrafi konumunu kullanarak tüm dünya çelik sektörünü Türkiye'de toplayacağımız, âdeta dünya çelik sektörünün Davos'unu yapabileceğimiz bir konferans organize ediyoruz. " dedi.