Türkiye Irak ile yeni enerji işbirliği kurmayı hedefliyor
Kerkük-Ceyhan hattı anlaşmasının 2026'da süresinin dolması üzerine Türkiye, Irak'tan günlük 1 milyon varil petrol için yeni işbirliği çerçevesi oluştururken; TPAO da Kerkük'teki petrol sahalarının geliştirilmesi için kurulan konsorsiyuma yüzde 15 ortak oldu.
1975'te yürürlüğe giren Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı Anlaşması 27 Temmuz 2026'da sona erecek. Türkiye anlaşmayı olduğu gibi yenilemek yerine Irak ile yeni bir enerji işbirliği modeli kurmayı planlıyor. Bu modelle yıllardır askıda kalan sevkiyatın tam kapasiteye ulaşması amaçlanıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Irak Başbakanı ez-Zeydi ile yaptığı ortak basın toplantısında Bağdat yönetiminin Türkiye'ye günlük 1 milyon varil petrol tedarik önerisini doğruladı. Erdoğan, "Komşumuz Irak'tan günde 1 milyon varil petrol aktardığımızda bu miktar ihtiyacımızı karşılayacaktır" dedi.
Öte yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'yi kabulü öncesinde imzalanan anlaşma kapsamında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), bp ve ConocoPhillips ile birlikte Kerkük'teki petrol sahalarını geliştirmek üzere kurulan konsorsiyuma yüzde 15 ortak oldu. Bu hamle, iki ülke arasındaki enerji işbirliğine petrol taşımacılığının ötesinde yeni bir boyut kazandırdı. bp, ConocoPhillips ve TPAO'dan oluşan konsorsiyum; Kerkük'teki Baba ve Avanah kubbeleri ile Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz sahalarında üretimi artırmak için birlikte çalışacak. Maden Çıkaran Endüstriler Şeffaflık Girişimi'nin (EITI) verilerine göre, TPAO'nun ortak olduğu sahalarda günlük yaklaşık 300 bin varil petrol üretiliyor. Projenin ilk aşamada 3 milyar varil petrol eş değerinin üzerinde hidrokarbon kaynağını kapsadığı değerlendirilirken, bp sözleşme alanının toplamda 20 milyar varil petrol eş değerine ulaşabilecek kaynak potansiyeli taşıdığını öngörüyor. Söz konusu ortaklık, TPAO'nun günlük 1 milyon varil petrol ve doğal gaz üretimi hedefi doğrultusunda atılan en önemli adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
ABD ve İsrail'in Şubat ayında İran'a yönelik başlattığı savaş ve Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, Ankara'nın alternatif enerji ve ticaret yolları önerilerini Bağdat için daha önemli hale getirdi.
İki ülke arasındaki ilişkilerin temel güvenlik konusu Türkiye'nin PKK ile mücadelesi. Türk Silahlı Kuvvetleri Irak'ın kuzeyindeki Erbil, Duhok ve Ninova vilayetlerinde yaklaşık 50 askeri üs ve 5 bin personel bulunduruyor. PKK'nın 2025 yılı ortalarında silah bıraktığını açıklamasına rağmen Türkiye örgütün varlığını milli güvenlik tehdidi olarak görmeye devam ediyor.
Erdoğan görüşmede "Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge vizyonumuzun gerçeğe dönüşmesi için Iraklı kardeşlerimizle yakın temas halindeyiz" mesajını verdi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve Elektrik Bakanı Ali Saadi Vehib ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya geldi. Bayraktar, petrol, doğalgaz ve elektrik iletim hatları dahil mevcut altyapının tam kapasiteyle kullanılması konusunda mutabakata varıldığını açıkladı. Bayraktar ayrıca, BOTAŞ'ın bir yıl süreyle petrol taşımaya devam etmesini öngören geçiş düzenlemesi teklif edildiğini, bu süreçte yeni boru hattı anlaşmasının müzakere edilmesinin planlandığını belirtmişti.
