Türkiye, İran ile doğal gaz sözleşmesini müzakere edemedi

Türkiye ile İran arasında 2001 yılında yürürlüğe giren ve yılda 9-10 milyar metreküp doğal gaz ithalatını öngören anlaşmanın süresi, 29 Temmuz'da sona erdi. Ancak, tarafların, ABD ile İran arasında devam eden savaş nedeniyle sözleşme müzakerelerini gerçekleştiremediği belirtildi. Sektör kaynakları, İran doğal gazının, Azerbaycan gazının ardından en düşük fiyatlı ikinci kaynak olduğunu vurguladı.

Türkiye, yıllık 55-60 milyar metreküp seviyesinde doğal gaz tüketiyor ve bu ihtiyacın büyük bir bölümünü ithalat yoluyla, hem boru hatları hem de sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) şeklinde karşılıyor. Boru hatları aracılığıyla Rusya, İran ve Azerbaycan'dan doğal gaz ithal ediliyor.

İran ile Türkiye'nin 25 yıllık doğal gaz anlaşması, 29 Temmuz'da sona erdi. 2001'de yürürlüğe giren bu anlaşma, İran'dan boru hattı üzerinden yıllık yaklaşık 10 milyar metreküp doğal gaz ithalatını öngörüyordu. Anlaşma, 1996 yılında dönemin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Recai Kutan tarafından imzalanmıştı.

Ancak İran, sözleşmede taahhüt edilen gaz akışını genellikle sağlayamamıştı. Özellikle kış aylarında, taahhüt edilen miktarın yüzde 85'inin karşılanmasında zorluklar yaşandı ve Türkiye, bu açıkları diğer kaynaklardan sağladığı gaz ile kapatmak durumunda kaldı.

Enerji yönetimi, Türkiye ile İran arasındaki doğal gaz anlaşmasına dair resmi bir açıklama yapmadı. Ancak sektör kaynakları, ANKA'nın sorusu üzerine, ABD ile İran arasındaki savaşın etkilerini vurgulayarak, doğal gaz ithalat sözleşmesinin bu nedenle müzakere edilemediğini ifade etti.

Sektör kaynakları, İran'dan boru hatları aracılığıyla doğal gaz alındığını hatırlatarak, "İran doğal gazı, Azerbaycan gazının ardından en düşük fiyatlı ikinci kaynak olarak öne çıkıyor" diye belirtti.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) 2025 yılı doğal gaz piyasası raporuna göre, geçen yıl Türkiye 58,4 milyar metreküp doğal gaz ithal etti. İthalatın yüzde 36,27'si ile Rusya birinci sırada, 7,7 milyar metreküp ithalat gerçekleştiren İran ise yüzde 13,2 pay ile dördüncü sırada yer aldı. Azerbaycan, ikinci, ABD ise üçüncü sırada bulunuyor.

Kaynaklar, gaz akışının devam ettiğini de ifade etti. Bu akışın, "mücbir sebep" kapsamında bir süre daha devam edebileceği kaydedildi.