Türkiye'de konutların yarısı deprem sigortası yaptırmadı

Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK), 25 yıldan uzun süredir zorunlu deprem sigortalılık oranını artırmaya yönelik faaliyetlerini sürdürüyor. Türkiye genelindeki konutların yaklaşık yarısının sigortasının bulunmadığı belirtiliyor. 17 Ağustos 1999'da meydana gelen Marmara Depremi, ülke genelinde derin izler bıraktı.

Bu tarihten bu yana, Türkiye, 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremler dahil, birçok sarsıntı ile karşılaştı. Bu olaylar, zorunlu deprem sigortasının önemini bir kez daha gözler önüne serdi. DASK, 2000 yılında kurularak Türkiye'de Zorunlu Deprem Sigortası'nın uygulanmasını ve yönetilmesini üstlenen bir kamu kuruluşu.

Devletin sunduğu bu poliçe, konutları depremin doğrudan neden olduğu yangın, infilak, yer kayması ve tsunami gibi afetlere karşı güvence altına alıyor. DASK'tan alınan verilere göre, ülke genelinde zorunlu deprem sigortası bulunan konut oranı yüzde 58.

Bugüne kadar toplam 11 milyon 700 bin 223 konut sigorta yaptırdı. En yüksek sigortalılık oranı yüzde 65 ile Marmara Bölgesi’nde görülürken, yüzde 64 ile Doğu Anadolu, yüzde 63 ile Güneydoğu Anadolu, yüzde 59 ile Ege ve Akdeniz, yüzde 51 ile İç Anadolu bölgeleri takip etti.

Karadeniz Bölgesi ise yüzde 45 ile en düşük sigortalılık oranına sahip. 2000 yılından bu yana Türkiye genelinde 1397 hasar yapıcı deprem meydana geldi ve 867 bin 275 ihbar alındı. En fazla deprem 175 sarsıntı ile 2020 yılında kaydedildi.

2023 yılı ise 653 bin 81 ihbar ile en fazla ihbarın alındığı yıl oldu. Demirkan, Kahramanmaraş depremlerinin sigorta sektörünün ve devletin büyük bir sınav verdiği en büyük depremler olduğunu ifade etti. 2023 depremleri öncesinde kurumun yapısında değişiklikler yapıldığını ve bu değişimlerin ihtiyaçlara göre şekillendiğini belirtti.

Demirkan, DASK'ın bugüne kadar 1000'in üzerinde depremle ilgilendiğini ve birçok sigortalının zararını hızlı bir şekilde karşıladığını aktardı. Maraş depreminde 9 ayda 540 bin dosya elleçlendi ve 39 milyar lira hasar ödendi. Bu deneyimin dünya çapında eşine rastlanmadığını vurgulayan Demirkan, DASK olarak bununla gurur duyduklarını söyledi.

Kahramanmaraş depremlerindeki toplam finansal zararın yaklaşık 104 milyar dolar olduğu, bunun 5,5 milyar dolarının sigorta sektörü tarafından karşılandığı ve 1,6 milyar dolarının DASK tarafından ödendiği belirtildi. Demirkan, zorunlu deprem sigortalılık oranının yüzde 58 seviyesine ulaştığını belirterek, bu oranla memnun olmadıklarını ifade etti.

Yüzde 100 sigortalılık oranına ulaşmayı hedeflediklerini dile getirdi. Bu hedefe ulaşılması durumunda, olası büyük depremlerde yurtdışından Türkiye'ye finansman girişi sağlanabileceği kaydedildi. Sigortalılık oranının bölgesel farklılıklar gösterdiğini belirten Demirkan, sık sık depremlerle karşılaşılan bölgelerde sigortalılık oranının daha yüksek olduğunu, daha az depreme maruz kalan yerlerde ise bu oranın düşük olduğunu ifade etti.

DASK’ın zorunlu afet sigortası kanunu ile sel, dolu ve yangın gibi doğal afetleri de kapsayacak şekilde genişletilmesinin önemli olduğunu aktardı. Demirkan, deprem bilincini artırmak için çeşitli kamusal paylaşımlar yaptıklarını, acenteler ve sigorta şirketleri ile iş birliği içinde poliçe sayısını artırmak için çaba sarf ettiklerini açıkladı.

Gelecek 5 yılın projeksiyonunu hazırladıklarını ve yapay zekayı üretim ve hasar süreçlerine entegre etmeye çalıştıklarını belirtti. DASK Genel Sekreteri Demirkan, Marmara Depremi'nin yıl dönümü dolayısıyla vatandaşlara çağrıda bulundu. Sigortalıların mevcut kapasitenin olası bir Marmara depremini karşılayacak düzeyde olduğunu aktaran Demirkan, yaptırmayanların poliçelerini bir an önce yaptırmalarını önerdi.

Depremin ne zaman geleceğinin bilinmediğini hatırlatarak, Türkiye’de yeni yayımlanan fay haritasına göre, aktif fay sayısının 400’den 700’e yükseldiğini belirtti. Böylece her an bir depremle karşılaşma olasılığının çok yüksek olduğu ifade edildi.

Ayrıca, sigorta poliçelerinin düzenli yenilenmesinin önemine de vurgu yaptı. Bu bağlamda, DASK’ın hizmetleri hakkında daha fazla bilgi almak isteyen vatandaşlara sigorta poliçelerini yaptırmalarını ve yenilemelerini tavsiye etti.