Türksat uydularında büyük geçiş: Yüzlerce kanal taşındı

Türkiye'de milyonlarca televizyon kullanıcısının kanallarının kaybolmasına yol açan büyük uydu operasyonunun detayları netleşti. 15 Ağustos'u 16 Ağustos'a bağlayan gece, 18 yıldır hizmet veren Türksat 3A uydusundaki televizyon ve radyo yayınlarının önemli bir bölümü yeni nesil Türksat uydularına aktarıldı.

Euronews Türkçe'den Çağla Üren sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda kanal değişikliğinin kaçınılmaz olduğunu belirtti. Üren yayınların 18 yıldır Türksat 3A üzerinden yapıldığını hatırlattı. "Emektar 3A" olarak nitelendirdiği uydunun taşıdığı yayın yükünün artık birden fazla yüksek kapasiteli uyduya dağıtıldığını aktardı. - OPERASYONUN RAKAMLARI - Operasyonun büyüklüğü rakamlara da yansıdı.

Türksat 3A üzerinden yayın yapan 573 televizyon ve 215 radyo olmak üzere toplam 788 yayın yeni nesil uydu kapasitesine taşındı. Yaklaşık bin frekans ve yayın parametresi aynı gece değiştirildi. Değişiklik, Türksat Kanal Güncelleme Sistemi'ni destekleyen televizyon ve uydu alıcılarında otomatik olarak gerçekleştirildi.

Ancak TKGS desteği bulunmayan on binlerce cihazda kullanıcıların kanalları yeniden taraması veya frekansları manuel olarak girmesi gerekti. Bu nedenle bazı televizyonlarda kanallar bir anda kayboldu ya da kanal sıralamaları değişti. - 3A UYDUSUNUN GEÇMİŞİ - Türksat 3A, 13 Haziran 2008'de uzaya gönderildi ve 42 derece Doğu yörünge konumunda görev yaptı.

Türksat'ın teknik verilerine göre uydunun manevra ömrü 20 yıl olarak hesaplanmıştı. Ancak 18 yılın ardından Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, kritik televizyon ve radyo yayınlarını uydu sorun yaşamadan önce daha yeni ve yüksek kapasiteli sistemlere aktarma kararı aldı.

Türksat geçişin gerekçelerini gelişen teknoloji, yayıncılıktaki yeni standartlar ve artan kapasite ihtiyacı olarak açıkladı. Yayınların başka uydulara geçirilmesi çanak antenlerin yönünün değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Yeni yayın kapasitesi de Türksat'ın 42 derece Doğu konumunda bulunuyor.

Dolayısıyla mevcut çanak antenler aynı noktaya bakmaya devam ediyor. Değişen ise frekans, polarizasyon ve sembol oranı gibi yayın parametreleri oldu. - YENİ DÖNEMDE GÖRÜNTÜ KALİTESİ - Yeni uydulara geçişin televizyon görüntüsünü bir anda HD veya 4K hale getirmesi mümkün değil.

Uydu değişikliği tek başına bir SD yayını HD'ye çevirmiyor. Ancak daha yüksek kapasite, yayıncıların ilerleyen dönemde daha fazla HD ve 4K yayın yapabilmesinin önünü açıyor. Aynı zamanda yüzlerce kanalın yaşlanan tek bir uyduya bağımlılığı azalıyor ve yayın sisteminin yedekliliği güçleniyor.

Türksat 3A ise hemen uzaydan çıkarılmayacak. Resmi açıklamalarda televizyon ve radyo yayınlarının taşındığı belirtilirken uydunun tamamen kapatıldığına ilişkin bir bilgi bulunmuyor. Türksat'ın teknik hesabına göre 3A'nın manevra ömrü teorik olarak 2028'e kadar uzanıyor.

Öte yandan 3A'nın uzun vadeli halefi olması planlanan Türksat 7A'nın 2029 sonunda hizmete alınması hedefleniyor. Türkiye'de milyonlarca evin televizyon yayınını taşıyan Türksat 3A'nın 18 yıllık yayıncılık dönemi fiilen kapanmış oldu. - KANAL AYARI NASIL YAPILIR - Frekans değişikliği sonrası bazı televizyonlarda kanallar otomatik olarak güncellenirken, bazı cihazlarda kullanıcıların yeniden kanal araması yapması gerekiyor.

Türksat'a göre TKGS uyumlu televizyon ve uydu alıcılarında yeni frekanslar otomatik olarak güncelleniyor. TKGS desteği bulunmayan cihazlarda ise manuel ya da şebeke araması yapılması gerekiyor. Kanal ayarı için televizyon veya uydu alıcısının Ayarlar veya Kurulum menüsüne girilerek uydu olarak Türksat 42° Doğu seçiliyor.

Ardından Kanal Arama, Uydu Arama ya da cihazın modeline göre Manuel Arama bölümüne giriliyor. - TEMEL ARAMA PARAMETRELERİ - Türksat'ın Türkiye ve Avrupa için verdiği temel arama parametreleri Frekans 12380 MHz, Polarizasyon V yani Dikey, Sembol oranı 27500 ve FEC 3/4 olarak açıklandı.

Bu bilgiler girildikten sonra Şebeke Arama veya Network Search seçeneğinin açık hale getirilmesi ve aramanın başlatılması gerekiyor. Türksat, bu yöntemle uydu alıcısının güncel TV ve radyo yayınlarını tarayarak kanal listesine ekleyebileceğini belirtiyor. Alternatif olarak 12423 MHz, H yani Yatay, 30000 sembol oranı ve 3/4 FEC değerleri de kullanılabiliyor.

Türksat'ın güncel şebeke arama listesinde ayrıca 12423 V 27500, 12458 V 30000, 12559 V 27500 ve 12345 V 30000 gibi Türkiye-Batı kapsamasına yönelik farklı taşıyıcılar da bulunuyor.

Kanal araması yapılmasına rağmen bazı yayınlar hâlâ bulunamıyorsa sorun yalnızca frekans değişikliğinden kaynaklanmayabilir. Türksat, eski uydu alıcılarında yazılım güncellemesinin gerekebileceğini, LNB veya sinyal seviyesindeki sorunların da bazı kanalların alınamamasına yol açabileceğini belirtiyor.