Uluslararası Af Örgütü AB'den Filistin topraklarıyla ticarete yasak istedi

Uluslararası Af Örgütü yetkilisi Geddie, İngiltere ve Fransa dahil 12 ülkenin işgal altındaki Filistin topraklarıyla ticareti yasaklama kararı almasının ardından değerlendirme yaptı. Geddie bu adımı memnuniyet verici bulduğunu söyledi. Geddie, "Bu açıklama, çok sayıda AB üyesi ülkenin, AB'yi açık hukuki yükümlülükleriyle uyumlu hale getirmeyi reddeden ve AB'nin hareketsizliği yoluyla İsrail'i ihlallerini sürdürme konusunda utanç verici biçimde cesaretlendiren Komisyon ve Ursula von der Leyen'e yönelik artan hoşnutsuzluğunu bir kez daha ortaya koyuyor" dedi.

Geddie AB düzeyinde ortak hareketin daha güçlü etki yaratacağını vurguladı. Geddie, "AB'nin ortak hareket etmesinin çok daha güçlü bir etki yaratacağı açıkken, üye ülkeler hukuki yükümlülüklerine uymak ve İsrail'e Filistinlilere yönelik ihlallerini sona erdirmesi için baskı yapmak üzere meseleyi kendileri ele almak zorunda kalıyor" değerlendirmesini yaptı.

Geddie, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İrlanda, Polonya, Portekiz, İspanya ve İsveç'in yanı sıra diğer ülkelerin de von der Leyen'e çağrı yapması gerektiğini belirtti. Geddie, "Bu ülkeler ve umarız diğer AB üyesi ülkeler, von der Leyen'e yerleşimlerle ticareti yasaklayacak teklifi acilen sunması çağrısında bulunur.

Böyle bir teklif, İsrail'in yasa dışı yerleşimlerine ve bu yerleşimlerden yapılan mal ve hizmet ithalatı ile ihracatının yanı sıra buralardaki yatırımları da kapsamalı" dedi. Geddie von der Leyen'in yaklaşımının yanlış olduğunu söyledi. Geddie şu ifadeleri kullandı: "Von der Leyen, AB çapında bir 'yasak önerisini' Konseye sunmadan önce üye ülkelerin çoğunluğunun bunu talep etmesi gerektiğini yanlış biçimde ileri sürüyor. Bu kesinlikle doğru değil. Komisyonun girişim hakkı bulunuyor.

Temmuz 2024 tarihli Uluslararası Adalet Divanı danışma görüşünde belirtildiği üzere, AB'yi uluslararası hukukla uyumlu hale getirmek için ilk adım olarak gerekli olan bu teklifi sunabilir ve sunmalıdır.

Söz konusu görüş, devletlerin 'İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında oluşturduğu hukuka aykırı durumun sürdürülmesine yardımcı olan ticaret veya yatırım ilişkilerini önlemek için adımlar atmasını' gerektiriyor. Üye ülkelerden önceden onay alınmasına ihtiyaç yok."

Geddie, "Von der Leyen bir teklif ortaya koymalı ve ardından AB'yi uluslararası hukukla uyumlu hale getirmek için gerekli desteğin sağlanması amacıyla üye ülkelerle çalışmalı" dedi. Geddie ulusal yasakların olumlu adımlar olduğunu ancak AB çapında bir yasağın yerini alamayacağını kaydetti.

Geddie bu yasakların AB genelinde aynı kurallar çerçevesinde uygulanmasının daha etkili olacağını belirtti. Geddie ulusal yasakların siyasi değişimlerden daha kolay etkilenebileceğine dikkat çekti. Geddie, Slovenya'nın hükümet değişikliğinin ardından işgal altındaki Filistin topraklarıyla ticaret yasağından geri adım atmasını örnek gösterdi.

Geddie İsrail'in işgali altındaki Filistin topraklarıyla ticarete yönelik kapsamlı bir AB yasağına acilen ihtiyaç olduğunu söyledi. Geddie AB politikalarının uluslararası hukukla tamamen uyumlu hale getirilmesi ve İsrail'e Filistinlilere yönelik ihlallerini sona erdirmesi için baskı yapılması adına daha fazla adım atılması gerektiğini vurguladı. Geddie somut tedbirlerin hayata geçirilebilmesi için destek veren ülkelerin diğer üye devletleri de harekete geçirmesi gerektiğini belirtti.

Geddie şu değerlendirmelerde bulundu: "Somut tedbirlerin alınabilmesi için bu ülkeler artık açıklamalarının arkasında durmalı ve Konseyde gerekli çoğunlukların sağlanması amacıyla diğer üye ülkeleri de aynı yönde hareket etmeye çağırmalı.

Özellikle bu ülkeler, AB'nin kendi itibarı ile Filistinlilerin hakları ve geçim kaynakları açısından kritik önemdeki bu tedbirlerin kabul edilmesinde kilit konumda bulunan Almanya ve İtalya'ya hem özel hem de kamuoyu önünde baskı yapmalı."

Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere dışişleri bakanları dün ortak yazılı açıklama yaptı. Bakanlar işgal altındaki Filistin topraklarıyla ticareti yasaklayacaklarını duyurdu. Açıklamada İsrail'in Batı Şeria'daki eylemleriyle iki devletli çözümü baltalayan adımlar attığı vurgulandı.

Durumun her geçen gün daha da kötü hale geldiği belirtildi. Açıklamada Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin sebep olduğu şiddet olaylarına dikkat çekildi. İki devletli çözüm fikrinin korunması gerektiği vurgulandı.

İsrail ticari yaptırımlara yanıt olarak İngiltere'nin işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan Filistin nezdindeki konsolosluğunu kapatma kararı aldığını açıkladı. AB işgal altındaki Filistin topraklarından gelen ürünlere henüz genel ithalat yasağı uygulamıyor. AB bu ürünleri AB-İsrail Ortaklık Anlaşması kapsamındaki ticari ayrıcalıklardan hariç tutuyor ve daha kapsamlı ticari tedbir seçeneklerini değerlendirmeyi sürdürüyor.