Uzman isimden omurga sağlığı için kritik uyarılar

Kaliteli ve deliksiz bir uyku, omurga sağlığının korunmasında kritik bir rol oynuyor. Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Turgut Akgül, yüzüstü yatış şeklinin boyun omurlarında aşırı dönmelere yol açabileceğini belirterek genellikle tavsiye edilmediğini, sırtüstü veya yan pozisyonların omurga yapısına çok daha uygun olduğunu vurguladı.

Vücudun ana taşıyıcı sütunu ve merkezi sinir sisteminin koruyucu kalkanı olarak bilinen omurga; yanlış uyku ürünleri tercihi, sigara kullanımı ve günümüzün hareketsiz yaşam tarzı yüzünden ciddi tehlikelerle karşı karşıya kalıyor. Günlük rutinde yapılacak ufak ama bilinçli tercihler, ileri yaşlarda hareket özgürlüğünü korumayı sağlıyor. Bu doğrultuda Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Turgut Akgül, omurganın zindeliği için kritik tavsiyeler paylaştı.

Duruşun belirli bir biyomekanik temeli olduğunu dile getiren Prof. Dr. Akgül, duruş bozukluklarının omurganın servikal lordoz, torakal kifoz ve lomber lordoz gibi doğal fizyolojik eğriliklerini bozduğunu aktardı. Bilgisayar başında, ayakta ya da yürürken başın omuzların tam üstünde, omuzların ise geride ve omurganın dimdik durması gerektiğini belirten Akgül, başın önedoğru yaptığı her 2.5 santimetrelik eğilmenin boyun omurlarına binen ağırlığı yaklaşık 4.5 kilogram artırdığını kaydetti. Bu durumun zamanla boyun fıtığına ve kas spazmlarına zemin hazırladığı ifade edildi.

Hareketsizlik yerine aktif bir yaşamın benimsenmesini isteyen Prof. Dr. Akgül, omurlar arasında şok emici yastıkçıklar görevini üstlenen disklerin doğrudan kan akışına sahip olmadığını hatırlattı. Söz konusu yapıların sünger gibi hareket ederek sadece hareket esnasında çevrelerindeki sıvılardan besin ve oksijen temin ettiğini belirten uzman isim, uzun süreli oturmanın disk içi basıncı artırarak beslenmeyi aksattığını kaydetti. Her 45 dakikada bir pozisyon değiştirmenin, kısa yürüyüşler yapmanın ve omurgayı esnetmenin disk dejenerasyonunu yavaşlatmada etkili olduğu dile getirildi.

Yerden herhangi bir cisim kaldırılırken yapılan en büyük yanlışın dizleri kilitleyip doğrudan belden eğilmek olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Akgül, bunun yerine ağırlık merkezini aşağı çekmek için dizleri ve kalçayı bükerek çömelmenin daha doğru bir yöntem olduğunu aktardı.

Omurganın dengesini sağlayan yegane unsurun çevresini saran kas dokusu olduğunu belirten Prof. Dr. Akgül, karın, bel ve pelvik taban kaslarından meydana gelen merkez bölgesinin omurga adına doğal bir korse görevi üstlendiğini ifade etti. Kasların zayıf kalmasının tüm yükün omurga kemikleri ile disklere binmesine yol açtığını belirten Akgül, klinik pilates, yüzme ya da özel statik egzersizlerle bu kas grubunu güçlendirmenin mekanik bel ağrılarından korunmada en etkili yol olduğunu dile getirdi.

İnsan ömrünün yaklaşık üçte birinin uykuda geçtiğini hatırlatan Prof. Dr. Akgül, kaliteli uykunun kasların gevşemesi, omurgayı destekleyen dokuların toparlanması ve vücudun kendini onarma mekanizmaları açısından büyük bir önem taşıdığını belirtti. Omurganın doğal eğriliklerini destekleyecek, orta sertlikte, vücut yapısına uygun ortopedik bir yatak ile uygun yastık seçiminin şart olduğu yinelendi.

Prof. Dr. Akgül, omurga sağlığının korunması adına şu ek uyarılarda da bulundu:

Vücut ağırlığını korumak: Dengeli ve profesyonel bir diyet programıyla ideal kiloya erişmek, mekanik omurga ağrılarının tedavisinde atılacak ilk ve en mühim adım olarak öne çıkıyor.

Ergonomik kurallar: Masa başı çalışanlar için çalışma istasyonunun tasarımı büyük bir hassasiyet gerektiriyor. Bilgisayar monitörünün üst kenarının tam göz hizasında bulunması, klavye ve mouse kullanımında ise dirseklerin 90 derece açıyla desteklenmesi gerekiyor.

Tütünden uzak durmak: Sigara tüketimi, kalp ve akciğer sağlığının yanı sıra omurga sağlığını da derinden sarsıyor.

Egzersiz yapmak: Haftada en az 150 dakika orta tempoda egzersiz gerçekleştirmek, genel eklem sağlığını ve omurga hareketliliğini korumanın temel şartı.

Hekime başvurmak: Her bel veya boyun ağrısının masum olmadığı, ağrıların istirahatle geçmemesi, geceleri uykudan uyandırması ya da bacak ve kollara yayılan elektriklenme, uyuşma, karıncalanma ile güç kaybı gibi belirtiler eşliğinde vakit kaybetmeden omurga alanında uzman bir hekime başvurulması gerektiği vurgulandı.