WHO: Kongo'da Ebola vakaları bazı bölgelerde iki katına çıktı

Cenevre, 5 Ağustos. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki (KDC) bazı bölgelerde Ebola virüsü vakalarının son bir hafta içinde iki katına çıktığını duyurdu. Bu durum, hastalığı kontrol altına alma çabalarından daha hızlı yayıldığını gösteriyor.

Kinşasa'yı bu yaz ikinci kez ziyaret eden Ghebreyesus, sosyal medya platformu X'te yaptığı açıklamada, "Salgın, yanıtımızın ölçeğinden daha hızlı yayılıyor; yalnızca son bir hafta içinde bazı sıcak noktalarda yeni vakalar iki katına çıktı," ifadelerini kullandı.

Sağlık yetkilileri ve insani yardım kuruluşlarıyla yaptığı görüşmelerde, Ebola'nın kontrol altına alınmasının "acil ve büyük çapta" bir çaba gerektirdiği konusunda hemfikir olundu. Bu çaba, tıbbi yardıma daha geniş erişim, daha daha iyi epidemiyolojik gözetim, sağlık çalışanlarının korunması ve güvenli cenaze düzenlemelerini içeriyor. Ghebreyesus, yerel toplulukların güveninin ve epidemiyolojik önlemlere katılım isteğinin, salgının kontrol altına alınmasında anahtar olduğunu vurguladı.

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) Direktörü Dr. Jean Kaseya, perşembe günü düzenlenen basın toplantısında teyit edilen vakaların 4 bini aştığını açıkladı. Kaseya, salgının şoke edici düzeydeki ciddiyeti nedeniyle virüsün mutasyon geçirip geçirmediğini veya ek bir sorun olup olmadığını anlamak için WHO ile ortak çalışmalar planladıklarını belirtti. Virüsün geçmişteki herhangi bir salgına kıyasla 6 ila 8 kat daha hızlı yayıldığına dikkat çekildi.

Öte yandan KDC'deki salgının Bundibugyo virüs suşundan kaynaklandığı, hastaların şefkat temelli (compassionate use) antiviral remdesivir ile tedavi edilmesinin planlandığı, ayrıca geçmişteki Zaire suşuna karşı geliştirilen aşının bu farklı türe karşı test edileceği ve şu ana kadarki test vakalarında semptomları ortadan kaldırmasa bile ölümleri önlemeye dair kanıtlar bulunduğu bildirildi.

Uzmanlar, vakaların üçte ikisinden fazlasının tedavi merkezleri yerine topluluk içinde gerçekleştiğini, temaslı takibinin yetersiz kaldığını belirterek, önlem olarak sağlık çalışanlarının "kapı kapı" dolaşarak aktif vaka arayacağı bir köy odaklı müdahale aşamasına geçileceğini kaydetti.

Mayıstaki 9 sağlık bölgesine kıyasla vaka sayısının 51 bölgeye yayıldığı, en ağır etkilenen Bunia şehri ve Ituri bölgesindeki her kişinin artık potansiyel temaslı olarak değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.

Öte yandan Ghebreyesus'un ziyareti, başkent Kinşasa'nın kuzeydoğusundaki Maluku belediyesinde yaşanan bir sağlık paniğiyle aynı zamana denk geldi. Yaklaşık 200 yolcu taşıyan ve doğudaki Kisangani'den gelen bir gemide Ebola benzeri semptomlar gösteren bir yolcunun hayatını kaybetmesi üzerine yetkililer tedbir amacıyla önlem aldı ve izolasyon tedbirleri uyguladı; ancak ölen kişinin henüz Ebola testi veya kesin tanısı bulunmuyor. KDC yönetimi, bu gelişmelerin ardından ülkenin tarihindeki en büyük Ebola tedavi tesisini açmaya hazırlanıyor.

KDC Sağlık Bakanlığı'nın verilerine göre, ülkedeki salgında toplam vaka sayısı 3 bin 973'e, can kaybı ise 1.801'e ulaşırken; Africa CDC açıklamalarıyla toplam vaka sayısı 4 bin sınırını aşmış durumda. Vakaların büyük kısmı Uganda, Güney Sudan ve Ruanda sınırına yakın doğu kesiminde kaydedildi.

Ancak salgının merkez üssü olan Ituri'de, halihazırda bölgedeki isyancı çatışmaları nedeniyle zorlanan sağlık hizmetlerine erişim, ön cephedeki sağlık çalışanlarının maaş talebiyle greve gitmesi nedeniyle daha da kötüleşti.

Bazı çalışanlar salgının başından bu yana yaptıkları işler için son bir hafta içinde ödeme almaya başladıklarını belirtirken, iyileştirilmiş ücret talebiyle eylemlerini sürdürüyor; Ituri'nin merkezi Bunia'da yaşayan Anicet Baluku gibi bölge sakinleri, grev nedeniyle sağlık hizmeti alamayan kardeşlerinin Ebola nedeniyle hayatını kaybettiğini aktararak yetkililere acil çözüm çağrısında bulundu. Yaşanan gelişmelerin ardından ABD Dışişleri Bakanlığı da salgınla mücadele için destek mesajı paylaştı.