Yapay zekâda matematik tartışması: OpenAI ile Türk matematikçi Levent Alpöge

Yapay zekâ şirketleri arasındaki rekabet, matematiğin en zor problemlerinden biri üzerinden büyük bir tartışmaya dönüştü. New York Üniversitesi'nden matematikçi Tristan Buckmaster ve Anthropic çalışanı Türk matematikçi Levent Alpöge, yapay zekâ desteğiyle akışkanlar mekaniğinde önemli sonuçlar elde etti.

Ancak tartışmanın merkezinde, ‘Bu sonucu kim buldu ve kimin adı çalışmada yer almalı?’ sorusu bulunuyor. Buckmaster, bugün yayımladığı açıklamada, kendisi ve Alpöge'nin aylardır üzerinde çalıştığı yöntem hakkında duyumların OpenAI'a ulaşmasının ardından şirketin aynı yönde çalışmaya başladığını öne sürdü.

Buckmaster, OpenAI'ın kendi yapay zekâ modelinin zorlamalı Navier-Stokes denklemlerinde sonlu zamanda tekillik oluşumunu gösteren yaklaşık 100 sayfalık bir ispat geliştirdiğini kendisine bildirdiğini ifade etti. Ancak Buckmaster, bu ispatı görmediğini özellikle vurguladı. Navier-Stokes problemi, matematiğin yedi Milenyum Problemi arasında yer alıyor ve çözümü için 1 milyon dolarlık ödül öngörülüyor.

Ancak şu aşamada ortaya çıkan sonuçların, problemin tamamının kesin olarak çözüldüğü anlamına geldiği söylenemez. Tartışmanın merkezinde Levent Alpöge bulunuyor. Buckmaster'ın açıklamasında dikkat çeken bir diğer iddia, Alpöge'nin ortak yazarlıktan çıkarılmak istendiği yönünde.

Buckmaster, OpenAI araştırmacısı Sébastien Bubeck ile yaptığı görüşmelerde kendisine iki farklı seçenek sunulduğunu belirtti. Bunlardan birinde, Buckmaster ve Alpöge'nin kendi sonuçlarını yayımlamasının ardından OpenAI'ın Navier-Stokes sonucunu yayımlaması, diğerinde ise Buckmaster'ın tek başına Navier-Stokes sonucu üzerine bir makale hazırlaması önerildi.

Buckmaster, Bubeck'in Alpöge'nin Anthropic'te çalıştığı için çalışmadan çıkarılmasını iki kez istediğini de ifade etti. Bu iddia, yapay zekâ dünyasında büyük yankı uyandırdı. Tartışmanın bir tarafında OpenAI, diğer tarafında ise rakip yapay zekâ şirketi Anthropic'in çalışanı olan bir matematikçi yer alıyor.

Buckmaster'ın diğer bir sorusu ise OpenAI'ın kendi Codex sistemiyle yaptığı özel çalışmalarla ilgili. Buckmaster ve Alpöge, OpenAI'ın Codex sisteminde çalışmalarına ilişkin taslaklar ve notlar kullandıklarını belirtiyor. Buckmaster, OpenAI'a bu özel oturumların şirketin iç modeline erişilebilir olup olmadığını sorduğunu, ancak verilerin model eğitiminde kullanılıp kullanılmadığı konusunda net bir yanıt alamadığını aktardı.

Ancak Buckmaster, OpenAI'ın özel konuşmalarını kullanarak ispatı geliştirdiğini kesin olarak iddia etmiyor ve durum hakkında belirsizlik olduğunu ifade ediyor. OpenAI araştırmacısı Sébastien Bubeck, Buckmaster'ın iddialarını reddetti. Bubeck, sosyal medya hesabından açıklama yaparak kendisine yönelik suçlamaları “yanlış ve kışkırtıcı” olarak nitelendirdi ve görüşmelere akademik normlara uygun şekilde katıldığını savundu.

Daha kapsamlı bir açıklama yapacağını bildirdi. Dolayısıyla şu anda tartışmanın iki tarafı bulunuyor. Buckmaster'ın açıklamaları ve OpenAI'ın suçlamaları reddeden ilk açıklaması var.

Bu nedenle “OpenAI matematikçilerin ispatını çaldı” demek için henüz yeterli kanıt bulunmuyor. Ancak OpenAI'ın, Navier-Stokes konusunda gerçekten bir ispat üretip üretmediği, yayımlanacak çalışmaların bağımsız matematikçiler tarafından incelenmesiyle anlaşılacak. Levent Alpöge, Harvard'da matematik lisansı yaptıktan sonra Princeton Üniversitesi'nde matematik doktorasını tamamlayan Türk matematikçidir.

Doktora danışmanı, Fields Madalyalı matematikçi Manjul Bhargava'dır. Alpöge, özellikle sayı teorisi ve ilgili matematik alanındaki çalışmalarıyla tanınmaktadır. 2015'te ABD'deki önemli matematik ödüllerinden Morgan Prize'ı kazanmış, Harvard'da Junior Fellow olarak görev yapmış ve daha sonra Anthropic'te çalışmaya başlamıştır. Alpöge, son dönemde yapay zekâ destekli matematik çalışmalarıyla dikkat çekmektedir.

Özellikle Anthropic'in yapay zekâ modellerini kullanarak uzun süredir açık olan matematiksel problemlere ilişkin yeni sonuçlar elde etmesi, yapay zekânın matematik araştırmalarındaki rolüne dair tartışmaları büyütmüştür.