Yeni Parti Kadın Kolları Başkanı Asu Kaya: 'Kadınların korunma hakkı lüks değil'

Yeni Parti Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, birinci basamak sağlık hizmetlerinde kadınların ücretsiz aile planlaması yöntemlerine ulaşmalarında karşılaşılan sorunları gündeme getirdi. Kaya, Birlik ve Dayanışma Sendikası tarafından hazırlanan “Birinci Basamakta Üreme Sağlığı Hizmetleri Durum Raporu”na atıfta bulunarak, Türkiye'deki aile planlaması hizmetlerinde yaşanan sıkıntıları çarpıcı bir şekilde ortaya koyduğunu belirtti.

Raporun sonuçlarına göre, aile sağlığı merkezi (ASM) çalışanlarının yüzde 81,6’sı, ücretsiz korunma yöntemi sağlanmadığında başvuran kişilerin korunamayacağını ifade ediyor. Ayrıca, ASM’lerin yüzde 89,7'sine son bir yıl içinde rahim içi araç (RİA) tedarik edilmediği, yüzde 96,7'sinde ise son bir yılda hiç RİA uygulanmadığı bilgisi verildi.

Kaya, “Kadınların kendi bedenleri ve gelecekleri hakkında karar verebilme hakkı vardır. Kadın, Aile Sağlığı Merkezine başvuruyor, danışmanlık alıyor ama ihtiyacı olan korunma yöntemine ulaşamıyorsa burada ciddi bir kamu hizmeti sorunu vardır” dedi. Kaya, birinci basamak sağlık hizmetlerinin koruyucu sağlık politikalarının temelini oluşturduğunu vurguladı.

Aile planlamasının da bu hizmetlerin en önemli başlıklarından biri olduğunu söyleyen Kaya, raporda RİA'nın yanı sıra aylık enjeksiyon ve doğum kontrol haplarının temininde de ciddi aksamalar yaşandığını dile getirdi. Ayrıca personel ve fiziki altyapı eksikliklerine de dikkat çekti.

Kaya, “Bir yandan malzeme yok, diğer yandan uygulamayı yapacak sertifikalı sağlık çalışanı yok, bazı merkezlerde de uygun fiziki koşullar sağlanamadı. Sonuçta aile planlaması hizmeti yalnızca danışmanlık düzeyine sıkıştırılmaya çalışılıyor. Kadınlara ‘korunun’ demek yetmez; korunabilecekleri yöntemleri ücretsiz, güvenli ve erişilebilir biçimde sunmak gerekir” ifadelerini kullandı.

Ücretsiz aile planlaması hizmetlerinin özellikle düşük ve orta gelir grubundaki yurttaşlar için yaşamsal önem taşıdığını vurgulayan Kaya, kamu hizmetinin aksamasının kadınları özel sektöre yönlendirdiğini söyledi. “Ekonomik gücü olmayan kadın ne yapacak?” diye soran Kaya, “İşte burada çok ciddi bir eşitsizlik ortaya çıkıyor.

Korunmak bir gelir meselesine dönüşemez, bu lüks bir ihtiyaç değildir” dedi. Kaya, Sağlık Bakanlığı’na çağrıda bulunarak, “Aile planlaması yöntemleri ASM’lere düzenli ve yeterli miktarda ulaştırılmalıdır. RİA uygulaması için gerekli personel ve fiziki koşulların sağlanmalıdır.

Ücretsiz üreme sağlığı hizmetleri tüm yurttaşlar için güvence altına alınmalıdır” dedi. Kaya, kadınların koruyucu sağlık hizmetlerine erişimi açısından HPV aşısının da önemli bir başlık olduğunu belirterek, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun yanıtlaması istemiyle TBMM’ye yazılı soru önergesi sunduğunu hatırlattı.

HPV’nin rahim ağzı kanseri vakalarının yüzde 99’undan fazlasıyla doğrudan ilişkili olduğuna dikkat çeken Kaya, Türkiye’de her yıl 2.300’den fazla kadına rahim ağzı kanseri tanısı konulduğunu ve yaklaşık 1.500 kadının bu nedenle yaşamını yitirdiğini ifade etti.

HPV aşısının 140’tan fazla ülkede ulusal aşı programlarına dahil edildiğini belirten Kaya, Türkiye’de aşının ücretsiz olmamasının ciddi bir sağlık eşitsizliği yarattığını kaydetti. Kaya, “Aile planlaması yöntemleri de HPV aşısı da lüks değil, koruyucu sağlık hizmetidir.

Kadınların ve çocukların sağlığını korumak, hastalandıktan sonra tedavi etmekten çok daha değerlidir. Devletin görevi bu hizmetleri yurttaşın cebine bırakmak değil, herkes için erişilebilir ve ücretsiz hale getirmektir” ifadelerini kullandı.