Zeytin ve zeytinyağı sektöründen finansman desteği talebi

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, gerçekleştirilen toplantıda sektörün finansman ihtiyacının özellikle ham madde alım döneminde en üst seviyeye ulaştığını dile getirdi. Uygun, zeytin ve zeytinyağı sektörünün dışa bağımlı kalmadan, tamamen yerli kaynaklarla üretim yapıp ihraç ettiğini vurguladı.

Eylül ile ocak ayları arasında ham madde alımlarının yoğunlaştığını hatırlatan Uygun, üreticilere peşin ve Türk lirasıyla ödeme yaptıklarını ifade etti. Finansman olanaklarının bu dönemsel üretim takvimine göre tasarlanmasının elzem olduğunu belirten Birlik Başkanı, reeskont kredi limitlerinin ham madde alım sezonunda yükseltilmesi ve süreçlerin hızlandırılması durumunda sektörün rekabet gücünün artacağını kaydetti.

Toplantının bir diğer önemli gündem maddesi ise ihracat bedellerinin Türk lirasına dönüştürülmesini teşvik eden döviz dönüşüm desteği oldu. Uygun, tamamen yerli girdilerle faaliyet gösteren sektörler için mevcut destek oranının yetersiz kaldığını savunarak bu oranının yüzde 7'ye çıkarılmasını talep etti.

Başkan Uygun, döviz gelirinin daha büyük bir kısmını Türk lirasına çeviren şirketlerin daha güçlü şekilde ödüllendirilmesi gerektiğini belirterek kademeli model önerisinde bulundu. Mevcut sistemde asgari oranın üzerinde döviz bozduranlar için ek teşvik bulunmadığını anlatan Uygun, Türk lirasına dönüştürülen pay arttıkça destek oranının da kademeli olarak artacağı bir sistemin, ihracatçıyı teşvik edeceğini ve ülke rezervlerine katkı sunan sektörleri öne çıkaracağını bildirdi.

Toplantıda söz alan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı Burhan Mert Angılı ise sektör bazında farklı destek oranları uygulamanın kamu politikaları açısından bazı zorluklar barındırdığını dile getirdi. Angılı, buna rağmen katma değer ile verimliliği önceleyen daha adil bir mekanizma üzerinde çalışmaların devam ettiğini aktardı.

Programda ayrıca TCMB'nin güncel reeskont kredi koşulları da katılımcılarla paylaşıldı. Buna göre günlük reeskont kredi limitinin 5 milyar TL'ye çıkarıldığı, firma başına günlük kullanım limitinin 60 milyon TL olduğu ve KOBİ dışı firmalar için toplam üst limitin en az 2,5 milyar TL seviyesinde bulunduğu bilgisi verildi.

Reeskont kredileri için uygulanan yüzde 19,32 oranındaki faizin, mevcut piyasa şartlarında ihracatçılara avantajlı bir finansman alternatifi sunduğu ifade edildi. Öte yandan, Türk lirası reeskont kredisi kullanan şirketlerin döviz alım kısıtlamalarında esnekliğe gidildiği, firmaların belirli mevzuat kuralları çerçevesinde ciro ve aktif büyüklükleriyle oranlı şekilde döviz pozisyonu bulundurabildiği bilgisi de paylaşıldı.