8 ay sonra Nepal'e gönderilen Bikram Lama'nın annesi konuştu

Seti Maya Lama, son sekiz aydır büyük bir yas ve derin bir ıstırap içinde yaşıyor. 71 yaşındaki kadının yakınları, Nepal'in kırsalındaki Makwanpur köyünde bulunan mavi duvarlı evde onun sürekli büyük bir duygusal baskıyla dolaştığını belirtiyor. Oğlu Bikram, evinden yarım dünya uzakta, Sidney'in Hyde Park bölgesindeki çalıların arkasında bir tulumun içinde hayatını kaybetti. Dünyanın en zengin ülkelerinden birinde, en işlek merkezi iş bölgesinin hemen eşiğinde evsiz olarak ölen 32 yaşındaki eski uluslararası öğrenci, günlerce fark edilmeden kalmıştı. Aralık ayındaki aşırı sıcaklar sırasında St James istasyonu tüneli yakınlarında bulunduğunda cesedi oldukça çürümüştü.

Nisan ayında bir basın kuruluşu, Bikram'ın trajik ölümünü ve onun gibi göçmenleri evsizliğe mahkûm eden sistemik aksaklıkları ortaya çıkaran bir araştırma yayımlamıştı. Bu haber büyük bir destek dalgası yaratmış ve değişim çağrılarını beraberinde getirmişti. Ölümün sarsıcı koşulları; federal ve eyalet bakanlarını, onlarca yerel konseyi, diğer evsizleri ve St Vincent's Hastanesi'nin Sidney Evsiz Sağlık Hizmeti dahil sahadaki evsizlik çalışanlarını bir araya getirmişti.

Ancak Seti Maya, aradan geçen aylarda ne bir yanıt ne de kapanış elde edebildi. Adli tıp sürecindeki ciddi gecikmeler, oğlunun cenazesinin Nepal'e nakledilmesini engelledi ve ailesinin son dini görevleri yerine getirmesini imkansız hale getirdi. Seti Maya basına yaptığı açıklamada, oğlunun yüzünü son bir kez görmek istediğini belirterek cenazesinin bir an önce eve getirilmesini dilediğini, son bir kez görebilmesi durumunda kalbinin nihayet huzur bulacağını ifade etti.

Önümüzdeki günlerde bu dileği sonunda gerçekleşebilir. Bu ay adli tıp kurumu Bikram Lama'nın cenazesini serbest bıraktı. Cenaze şu anda Bikram'ı Nepal'e yapılacak uzun uçuşa hazırlayan Sidney merkezli Euro Funeral Services adlı cenaze firmasında bulunuyor. Firma, cenazenin önümüzdeki günlerde uçağa bindirilmeye hazır olacağını teyit etti.

Bikram'ın yengesi Usha Lama, gecikmelerin aile için taşıması çok zor bir yük olduğunu belirtti. Aylar süren bu sürecin inanılmaz hissettirdiğini kaydeden Usha Lama, resmi prosedürlerin son derece yavaş ilerlediğini, cenazenin sonunda eve geleceğinin söylenmesiyle birlikte nihayet bir rahatlama ve hatta mutluluk noktasına ulaştıklarını dile getirdi. Yurtdışına geçimini sağlamak için giden Bikram'ı canlı karşılamak yerine cenazesini karşılamak zorunda kaldıklarını vurgulayan yenge, bunun acı bir gerçek olduğunu söyledi.

Gecikmelerin nedeni açıklanmadı. Adli tıp kurumu, başlarda Bikram'ın kimliğini doğrulamak için gereken ve annesinin köyünden başkent Katmandu'ya giderek örnek vermesini zorunlu kılan bir DNA prosedürü nedeniyle gecikmişti. Aile bu sürecin haziran ayı başında tamamlandığını belirtirken, polis yetkilileri ise soruşturma dosyasını hâlâ derlediklerini ifade ediyor. Adli tıp kurumu, evsizlik uzmanlarının talep ettiği soruşturmanın (inquest) yapılıp yapılmayacağına henüz karar vermedi.

New South Wales eyaletindeki adli tıp sisteminde yaşanan gecikmeler, ölümlerden çıkarılması gereken derslerin zamanında öğrenilemediği yönünde endişelere yol açıyor. Eski eyalet adli tıp başkan yardımcısı Hugh Dillon, sistemin verimliliğini sınırlayan çok sayıda kusurdan muzdarip olduğunu belirtti. Tıp, polis soruşturmaları ile hukuk ve sosyal çalışmayı kapsayan çok disiplinli karmaşık bir yapı olmasına rağmen sistemin genel bir yönetim yapısından yoksun olduğunu vurgulayan Dillon, New South Wales polis teşkilatının da adli tıp soruşturmalarına tahsis edilmiş özel bir birimden yoksun bulunduğunu ifade etti. Polisin soruşturmalar için kendi takvimlerini ve önceliklerini belirlediğini söyleyen Dillon, adli tıp soruşturmalarına adanmış polis müfettişlerinin bulunması durumunda sistemin 2009'a kadar olduğu gibi daha iyi çalışacağını kaydetti. Lama vakasındaki gecikmeli sürecin modernize edilmiş bir adli tıp sistemine neden ihtiyaç duyulduğunun bir başka örneği olduğunu belirten Dillon, 2014'ten bu yana hükümete sunduğu birçok raporda daha iyi kaynaklara sahip uzmanlaşmış bir mahkemeye ihtiyaç duyulduğunu belirttiğini, ancak bunun tüm sorunları çözemeyeceğini, ayrıca bu çok disiplinli sistemin operasyonlarını koordine edecek bir yönetim yapısına da ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Usha Lama, ailenin Bikram'ın eve getirilmesine yardımcı olmak için Avustralya'daki Nepal toplum kuruluşları ve öğrencilerle koordinasyon içinde çalıştığını aktardı. Ailenin mali durumunun son derece zayıf olduğunu belirten Usha Lama, mali yardım olmaksızın cenazenin nakledilmesinin çok daha zor olacağını sözlerine ekledi. Nepal hükümeti de aileye destek oluyor. Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Lok Bahadur Poudel Chhetri, Nepal hükümetinin bu tür olayları son derece ciddiyetle ele aldığını ve Bikram Lama'nın cenazesinin ülkeye getirilmesi için Nepal büyükelçiliği ile ilgili makamlar aracılığıyla çabaların sürdüğünü kaydetti.