Nepal'de sel felaketinde 903 kişi öldü
26 Ağustos'ta Nepal'de Trishuli Nehri'nde su seviyesi 30 dakikada dokuz metre yükseldi. Buz ve kaya kütlesinin çökmesiyle oluşan sel 903 kişinin ölümüne yol açtı. 4 bin 247 kişi hâlâ kayıp, 90 binden fazla kişi etkilendi. Hindu Kush-Himalaya bölgesindeki buz kaybı hızlandı.
Nepal'de 26 Ağustos'ta Trishuli Nehri'nin bazı kesimlerinde su seviyesi yalnızca 30 dakika içinde dokuz metre yükseldi. Tibet-Nepal sınırının yüksek kesimlerinde büyük bir buz ve kaya kütlesi çöktü. Oluşan sel kaya, çamur ve molozu nehir boyunca taşıdı.
Yerleşimler, yollar, köprüler ve enerji altyapısı zarar gördü. 31 Ağustos itibarıyla ülkede 903 kişi hayatını kaybetti. 4 bin 247 kişi ise hâlâ kayıp.
Kayıplar arasında hidroelektrik projelerinde çalışan 933 kişi bulunuyor. 90 binden fazla kişinin felaketten etkilendiği tahmin ediliyor. Arama kurtarma çalışmaları devam ediyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü yaşananları sınır aşan ve birbirini tetikleyen afet risklerinin çarpıcı bir örneği olarak görüyor. İlk incelemeler büyük miktarda buz ve kayanın nehre girmesiyle oluşan zincirleme sürece işaret ediyor. - DAĞLAR DEĞİŞİRKEN - Tek bir afeti doğrudan iklim değişikliğine bağlamak için bilimsel incelemelerin tamamlanması gerekiyor.
Ancak felaketin yaşandığı bölge iklim değişikliğinin etkilerine karşı dünyanın en kırılgan coğrafyalarından biri. Hindu Kush-Himalaya bölgesi kutuplar dışındaki en büyük buz rezervlerinden birine ev sahipliği yapıyor. Artan sıcaklıklar buzulları, kar örtüsünü ve dağ yamaçlarının dengesini değiştiriyor.
Yeni buzul gölleri oluşurken var olanlar büyüyor. Nepal bu dönüşümün ön cephesinde yer alıyor. Seller, heyelanlar ve buzul gölü taşkınları ülkenin karşı karşıya olduğu riskler arasında.
Dünya Bankası verilerine göre Nepal'in küresel sera gazı emisyonlarındaki payı yaklaşık yüzde 0.1. Ülke iklim krizinin oluşumuna katkısı sınırlı olmasına rağmen sonuçlarından en çok zarar gören coğrafyalardan biri. - BİR ERKEN UYARININ DEĞERİ - Nepal'in 2035'e kadar belirlediği iklim hedeflerini gerçekleştirmesinin tahmini maliyeti 73,74 milyar dolar.
Bunun 62,92 milyar dolarının uluslararası iklim finansmanından sağlanması bekleniyor. Green Climate Fund tarafından desteklenen yaklaşık 50 milyon dolarlık proje buzul gölü taşkınlarına karşı izleme ve erken uyarı kapasitesini güçlendirmeyi amaçlıyor. Projenin 2026'da uygulamaya geçmesiyle 2,4 milyon kişinin dayanıklılığının artması öngörülüyor. - ÜÇÜNCÜ KUTUP NEDEN ÖNEMLİ? - Hindu Kush-Himalaya bölgesi kutuplar dışında dünyanın en büyük buz rezervine sahip olduğu için Üçüncü Kutup olarak anılıyor.
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı verilerine göre bölgedeki buzullar ve kar suları Asya'nın 10 büyük nehir sistemini besliyor. Asya Kalkınma Bankası bu su sistemlerinin dağlık bölgelerde 240 milyon, aşağı havzalarda ise 1.6 milyardan fazla insanın yaşamını desteklediğini belirtiyor.
Bölgede buz kaybı hızlanıyor. 2026'da yayımlanan değerlendirmeye göre 1990-2020 arasında buzullar toplam alanlarının yüzde 12'sini, tahmini buz rezervlerinin yüzde 9'unu kaybetti. Buz kaybı hızı 2000'den bu yana yaklaşık iki katına çıktı.
