ABD ordusu Reaper filosunun yüzde 25'ini kaybetti

ABD ordusu, İran'la savaş sırasında en az 45 MQ-9 Reaper insansız hava aracını kaybetti. Bu kayıplar, Washington Post'a göre, ABD'nin savaş öncesindeki yaklaşık 185 Reaper'dan oluşan filosunun yüzde 25'ine denk geliyor. Maliyeti 50 milyon dolara kadar çıkabilen insansız hava araçlarının kaybı, ABD'li vergi mükelleflerine 1,3 milyar doları aşan bir yük getirdi.

Hürmüz Boğazı çevresinde yoğun şekilde kullanılan Reaper'lar, savaşın önemli gerilim noktalarından biri haline geldi. Hürmüz Boğazı, küresel enerji ve deniz ticareti açısından kritik bir öneme sahip. Aynı zamanda İran ile ABD arasındaki çatışmanın müzakereleri açısından da belirleyici bir alan olarak öne çıkıyor.

Ancak Reaper'ların yavaş uçması ve düşük irtifalarda görev yapması, onları İran ordusu ve bölgesel müttefikleri açısından kolay hedefler haline getiriyor. Pentagon'dan gelen bilgilere göre kaybedilen Reaper'ların tamamı vurularak düşürülmedi. Bazı insansız hava araçları, operatörleri ile Reaper'lar arasındaki iletişim bağlantısının kesilmesi sonucunda düştü.

Bu durum, ABD ordusunun Reaper kayıplarının yalnızca İran'ın hava savunma sistemleri veya bölgesel müttefiklerin saldırılarından kaynaklanmadığını gösteriyor. Elektronik harp ve iletişim sorunları da kayıplarda etkili oldu. Reaper kayıpları, ABD'nin mühimmat ve silah stoku sorunlarına bir yenisini ekledi.

Washington Post'un daha önce bildirdiğine göre, İran harekatının ilk ayında ABD güçleri 850'den fazla Tomahawk seyir füzesi kullandı. Ayrıca 1.000'den fazla Patriot ve THAAD füzesi de kullanıldı. Bu yoğun kullanım, ABD ordusunun önemli uzun menzilli saldırı kapasitesini ve hava savunma sistemlerine ilişkin stoklarını önemli ölçüde azalttı.

ABD'li komutanlar, İran'dan gelebilecek bir füzenin hedefe ulaşması halinde ciddi zarar verme ihtimalinin düşük olduğu durumlarda, savunma sistemlerini kullanmak yerine bazı füzeleri yedekte tutmaya başladı. Pentagon, ABD silah stoklarının ciddi biçimde azaldığı yönündeki haberleri reddetti.

Ancak Trump yönetimi, İran savaşı nedeniyle ortaya çıkan maliyetleri karşılamak ve kullanılan silahların yerine yenilerini koymak amacıyla Kongre'den on milyarlarca dolarlık ek kaynak talep etti. Washington Post'a göre, ABD'nin yaşadığı stok sorunları İran'ı daha fazla talepte bulunmaya teşvik etmiş görünüyor.

Tahran, Hürmüz Boğazı'nın kontrolü ve savaşın başlangıcından bu yana uğradığı zararlar için tazminat taleplerini artırdı. ABD'nin Reaper filosu, çatışmalar başlamadan önce yaklaşık 185 MQ-9 Reaper içeriyordu. Bu araçların 165'i Hava Kuvvetleri'ne, 20'si ise Deniz Piyadeleri'ne aitti.

Korgeneral David Tabor, mayıs ayında yaptığı açıklamada, elde kalan Reaper sayısının yaklaşık 135'e düştüğünü bildirdi. Tabor, yaşanan kayıplardan endişeli olduğunu ve Hava Kuvvetleri'nin filosunu hızlı bir şekilde nasıl yenileyebileceğini araştırdığını ifade etti. Pentagon, Reaper'ların yerine daha düşük maliyetli silahlı gözetleme dronlarından oluşan yeni bir filo oluşturmayı planlıyor.

Ancak İran savaşı sırasında yaşanan kayıplar, ABD'nin yeni nesil insansız sistemlere geçiş sürecinde ciddi bir kapasite açığıyla karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor. ABD ordusunun yaşadığı sorun yalnızca Reaper filosuyla sınırlı değil. THAAD hava savunma sistemlerinin stoklarını yeniden oluşturmak yıllar alabilir.

ABD Füze Savunma Ajansı'nın yıllık maksimum üretim kapasitesi 96 THAAD füzesi seviyesinde bulunuyor. Pentagon, gelecek yılın savunma bütçesinde 857 THAAD füzesi talep ediyor. American Enterprise Institute'un (AEI) analizine göre mevcut üretim kapasitesi korunursa, Pentagon'un söz konusu talebi karşılaması yaklaşık 27 yıl sürebilir.

AEI'nin kıdemli uzmanı Todd Harrison, tek bir THAAD füzesinin üretiminin yaklaşık üç yıl sürdüğünü belirtti. Diğer mühimmatların da benzer üretim süreleriyle karşı karşıya olduğu bildiriliyor.

Bu durum, Washington'ın İran savaşı sırasında kullandığı silahları hızla yenilemesinin önündeki en önemli sorunlardan birinin yalnızca finansman değil, üretim kapasitesi olduğunu gösteriyor.

Savunma Bakanı Pete Hegseth, mühimmat üretiminden sorumlu birçok savunma şirketiyle görüşerek üretimin artırılması için Pentagon'un bazı anlaşmaları sağlamış durumda. Ancak bu şirketlerin üretim kapasitesini artırabilmesi için henüz gerekli sözleşmelerin imzalanmadığı ve finansmanın sağlanmadığı belirtiliyor.