Tam yağlı, yarım yağlı ve yağsız süt çeşitleri incelendi

Tam yağlı, yarım yağlı ve yağsız süt arasında seçim yaparken çoğu kişinin aklına aynı soru geliyor. Hangisi daha sağlıklı? Uzun yıllardır düşük yağlı sütler daha sağlıklı görülse de yeni araştırmalar durumun farklı olduğunu gösteriyor. Sütün yağ oranı değiştikçe kalori ve doymuş yağ miktarı da farklılaşıyor. Kalsiyum ve protein gibi temel besinlerde ise fark oldukça sınırlı kalıyor.

Toronto Üniversitesi'nden araştırmacılar, düzenli tam yağlı süt ürünü tüketiminin etkilerini incelemek için üç aylık bir çalışma yürüttü. Çalışmada bazı katılımcılar günde üç kez tam yağlı süt ürünü tüketti. Araştırmacılar bu süreçte kan basıncında düşüş ile birlikte kalsiyum, protein ve D vitamini seviyelerinde artış gözlemledi.

Ancak bu sonuçlar herkesin tam yağlı süt tüketmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Günlük beslenmenin tamamı, kişinin enerji ihtiyacı ve doymuş yağ tüketimi de süt seçiminde önemli rol oynuyor. Üç temel süt türü arasında en yüksek kalori ve doymuş yağ miktarı tam yağlı sütte bulunuyor.

Yaklaşık 200 ml tam yağlı sütte 4,7 gram doymuş yağ bulunuyor. Aynı miktarda yarım yağlı sütte bu değer 2 gramın biraz üzerine, yağsız sütte ise yaklaşık 0,2 grama düşüyor. Tam yağlı sütün önemli farklarından biri de içerdiği süt yağı oluyor.

Yağda çözünen A, D, E ve K vitaminleriyle ilişkilendirilen süt yağı, sütün daha doyurucu olmasına katkı sağlayabiliyor. Bu nedenle özellikle daha uzun süre tok kalmak isteyen kişiler için tam yağlı süt avantajlı olabilir. Yarım yağlı süt ise yağ ve kalori miktarını azaltırken sütün temel besinlerinin büyük bölümünü koruyor.

Üstelik yarım yağlı süt kalsiyum açısından tam yağlı sütten belirgin şekilde geride kalmıyor. Yaklaşık 200 ml yarım yağlı sütte 244 mg civarında kalsiyum bulunabiliyor. Süt tüketmek isteyen ancak tam yağlı sütün getirdiği ekstra kalori ve doymuş yağı almak istemeyenler için yarım yağlı süt orta yol sunuyor.

Yağsız süt söz konusu olduğunda en sık yapılan yorumlardan biri besin değerinin kaybolduğu düşüncesi oluyor. Oysa kalsiyum süt yağında bulunmuyor. Sütün büyük ölçüde sudan oluşan kısmında yer aldığı için yağın çıkarılması kalsiyumun otomatik olarak ortadan kalkması anlamına gelmiyor.

Yaklaşık 200 ml tam yağlı sütte 236 mg civarında kalsiyum bulunurken diğer süt türlerinde de benzer miktarlara ulaşılabiliyor. Yağsız sütün en önemli avantajı çok daha düşük kalori ve doymuş yağ içermesi. Kalori veya doymuş yağ tüketimini azaltmak isteyen kişiler için yağsız süt tercih edilebilir.

Ancak yağın uzaklaştırılması doğal olarak bulunan bazı yağda çözünen vitaminlerin miktarını etkileyebiliyor. Vitaminlerle zenginleştirilmiş ürünlerde ise bu fark daha az belirgin olabilir. Süt seçerken yalnızca yağ oranına bakmak yanıltıcı olabilir.

Kalsiyum miktarı üç süt türü arasında büyük farklılık göstermiyor. Kalsiyum kemik ve dişlerin yanı sıra kasların normal çalışması ve kanın pıhtılaşması gibi önemli vücut işlevlerinde rol oynuyor. Özellikle yaş ilerledikçe yeterli kalsiyum almak daha önemli hale geliyor.

Süt seçimi yapılırken yalnızca tam yağlı mı yağsız mı sorusuna değil günlük beslenmenin tamamına bakmak gerekiyor. Araştırmaların ortaya koyduğu en önemli sonuç herkes için tek bir en sağlıklı sütün olmadığını gösteriyor. Tam yağlı süt daha fazla kalori içerirken daha doyurucu olabiliyor.

Yarım yağlı süt dengeli bir seçenek sunuyor. Yağsız süt ise protein ve kalsiyumdan büyük ölçüde ödün vermeden kalori ve doymuş yağ tüketimini azaltmak isteyenler için uygun olabiliyor. En sağlıklı süt kişinin beslenme düzenine, enerji ihtiyacına ve genel sağlık hedeflerine göre değişiyor. Önemli olan tek bir süt türünü kazanan ilan etmek değil günlük beslenmenin tamamını değerlendirmek.