ABD Senatosu, Lindsey Graham'ın anısına Rusya'ya yaptırım tasarısını onayladı

Amerikan kanalı CNN'in aktardığı bilgilere göre Senato, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Rus hükümetinin üst düzey yöneticilerini, Rus oligarkları, devlet şirketlerini, ülkenin savunma sanayi altyapısını destekleyen yabancı firmaları ve Batı ambargo delmek için kullanılan gizli denizcilik ağlarını hedef alan yaptırım yasa tasarısına onay verdi.

Bir yılı aşkın süredir süren müzakerelerde başat rol üstlenen Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham'ın anısını yaşatacak olan, Rusya ve İran'a yönelik genişletilmiş yaptırımları da içeren "Lindsey Graham Rusya ve İran Yaptırımları Yasası 2026", her iki partinin de desteğiyle Senato'dan 11'e karşı 86 oyla geçti.

Tasarının yaz tatilinden sonra Eylül ayında Temsilciler Meclisi'nde oylamaya sunulması beklenirken, bazı Temsilciler Meclisi üyeleri tasarıya çekince koyarak metnin bu halini "kabul edilemez" olarak nitelendirdi; bu durum alt kanattaki onay sürecinin daha zorlu geçebileceğine işaret etti.

Kabul edilen tasarı gereğince, aralarında Çin ve Hindistan'ın da bulunduğu Rus ham petrolü ile doğal gazı ithal eden ilk 5 ülkeye yüzde 100 oranına kadar gümrük vergisi getirilecek. Bu vergilerin son oranını ise ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer tayin edecek.

Bununla birlikte, toplam Rus doğal gazı ithalatı yüzde 15'in altında kalan ve bu kaynağa bağımlılığını ciddi ölçüde azaltma gayretinde olan ülkelere vergi muafiyeti sağlanacak.

Tasarının Temsilciler Meclisi tarafından onaylanması ve Trump'ın imzasını alması durumunda bu düzenleme, ABD Başkanı'na Çin ve Hindistan da dahil olmak üzere dünyanın en büyük 5 Rus petrol veya doğalgaz alıcısına gümrük vergisi uygulama yetkisi verecek ve bu vergileri kaldırma yetkisini tamamen kendi takdirine bırakma imkanı tanıyacak.

Senato Dış İlişkiler Komitesi kıdemli üyesi Cumhuriyetçi Jim Risch, oylama öncesi yaptığı konuşmada tasarının Rusya'yı müzakere masasına getirebileceğini ve Putin'in savaş makinesinin finansmanını keseceğini belirtti. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda kararı memnuniyetle karşıladığını belirterek, her iki partiden ve Amerikan halkından gelen desteğe teşekkür etti. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de kararı destekleyerek, Rusya'nın savaş araçlarının kurutulması çağrısında bulundu.

Amerikan basınındaki haberlerde, Senato'nun daha önce Graham ile Demokrat Senatör Richard Blumenthal tarafından hazırlanan yaptırım paketini işleme koymaya hazırlandığı, ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın Cumhuriyetçi isimlerden süreci dondurmalarını istediği hatırlatıldı. Trump'ın, Putin'e yönelik kendi baskı stratejisini uygulamak üzere yönetim için zaman talep ettiği belirtildi.

Senatörler Graham, Blumenthal, Jeanne Shaheen ve Roger Wicker ise 10 Temmuz tarihinde yaptıkları ortak açıklamada, üzerinde çalışılarak yenilenen yaptırım tasarısını ilerletmek hususunda Trump yönetimiyle mutabakata vardıklarını açıklamışlardı.

İlk hazırlanan taslak metinde, Çin dahil olmak üzere Rus petrol ve gazını almaya devam eden ülkelere yüzde 500'e varan gümrük vergilerinin uygulanması öngörülüyordu. Ancak hazırlanan son versiyonda bu yaptırımların sınırları daraltıldı. 2003 yılından bu yana Senato'da görev yapan 71 yaşındaki Graham'ın, 11 Temmuz gecesi ani ve kısa süren bir rahatsızlık neticesinde yaşamını yitirdiği kamuoyuna duyurulmuştu. Graham'ın Senato'daki koltuğuna atanan kız kardeşi Darline Graham Nordone, tasarının Putin'i en hassas yerinden vurduğunu ifade etti.

Başkan Trump'a yakınlığıyla bilinen, savunma ve dış politika alanlarında Cumhuriyetçi Parti'nin önde gelen isimleri arasında yer alan Graham, vefatından kısa süre önce 10 Temmuz'da Ukrayna'nın başkenti Kiev'e giderek Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile bir araya gelmişti. Lindsey Graham, özellikle İsrail'e sunduğu net ve koşulsuz destekle tanınan bir figürdü. İsrail'in Gazze'ye yönelik askeri operasyonlarını açıkça destekleyen Graham, ABD'nin bu ülkeye askeri ve diplomatik yardımlarının artırılması yönünde sık sık çağrılarda bulunmuştu.