ABD Senatosu, Rus petrolüne tarife ve yaptırım öngören tasarıyı onayladı

ABD Senatosu, Moskova'nın Ukrayna'daki savaşı için gelir elde etmesini engellemek amacıyla, Rus petrolü ve doğalgazı satın alan ülkelere tarife getirilmesini ve enerji gelirlerinin hedef alınmasını öngören yasa tasarısını onayladı. Tasarı Senato'da yapılan oylamada 86 'evet' oyu aldı.

Söz konusu tasarı, Başkan Donald Trump'ın Rusya'nın Ukrayna'daki savaşına yönelik değişen yaklaşımı nedeniyle Nisan 2025'ten bu yana Kongre'de bekliyordu. Senato'da onaylanan tasarı şimdi Temsilciler Meclisi'ne giderken, Kongre'nin yaz tatili nedeniyle buradaki oylamanın en erken eylül ayının başlarında yapılması bekleniyor. Tasarının yasalaşması için Temsilciler Meclisi'nde kabul edilip Başkan Trump'ın imzasına gitmesi gerekiyor.

Güncellenen tasarı, Beyaz Saray ile 11 Temmuz'daki vefatından kısa süre önce Trump yönetiminin desteğini aldığını belirten geçici Senatör Lindsey Graham arasındaki müzakereler sonucunda hazırlandı. Vefat eden senatörün adını taşıyan mevzuat, İran'ın enerji ve silah sektörlerine yönelik fon akışını kısıtlamaya yönelik mevcut yaptırım yetkilerinin uzatılmasını da içeriyor.

Tasarı, Başkan Donald Trump'a Rus ithalatına yüzde 500'e varan tarife uygulama yetkisi tanırken; revize edilen mevzuat, Rus enerjisinin dünyadaki en büyük alıcılarından petrol ve doğalgaz satın alan ülkelere yüzde 100'e varan tarifeler getirilmesine imkan tanıyor. Aynı azami tarife oranı, Rusya'nın petrol yaptırımlarını delmesine en çok yardımcı olan ülkelere de uygulanabilecek. Tasarı doğrudan otomatik tarifeler getirmemekle birlikte, ABD yönetimine bu adımı atması için yasal çerçevenin uygulanmasını executive (yürütme) kararlarına ve yasanın nihai versiyonuna bırakarak yetki veriyor.

Tasarı taslağına göre, en büyük beş alıcı listesi her 180 günde bir gözden geçirilecek. Rusya'nın toplam doğalgaz ihracatının yüzde 15'inden azını ithal eden ve bu ithalatı aktif olarak azaltan ülkeler muaf tutulacak. Çin, Hindistan, Slovakya, Macaristan, Azerbaycan ve Türkiye halihazırda en büyük Rus enerjisi alıcıları arasında yer alırken; Avrupa Birliği, Çin ve Türkiye en büyük Rus doğalgazı ithalatçıları arasında bulunuyor. Özellikle Hindistan'ın Rus petrolüne bağımlılığının, Batı Asya'daki çatışmaların Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatı aksatması ve ABD'nin İran'a yönelik operasyonları nedeniyle Körfez arzının etkilenmesi sonrasında daha da arttığı belirtiliyor.

Düzenleme ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i, diğer üst düzey Rus yetkilileri ve oligarkları, Merkez Bankası, Sberbank ile Gazprombank dahil olmak üzere başlıca Rus finans kurumlarını hedef alacak.

Metin bunun yanı sıra Rus devlet şirketlerini, Rusya'nın savunma sanayi tabanını destekleyen yabancı kuruluşları ve büyük Rus enerji projelerini de kapsama alıyor. Tasarı, Moskova'nın Batı yaptırımlarına rağmen petrol ihracatını sürdürmek için kullandığı gölge filoyu (eski, bayrak değiştiren tankerler) ve Çin'in Rusya'nın savunma sanayisine verdiği desteği hedefleyen önlemleri içeriyor.

Birlik tasarıya ayrıca, ulusal çıkarlar gerektirdiğinde başkanın Kongre'ye bildirimde bulunarak yaptırımları veya kısıtlamaları askıya alabilmesini sağlayan bir muafiyet yetkisi de ekledi.

Öte yandan tasarıdaki tarife hükümleri Senato içinde de eleştirilere yol açtı. Senatör Rand Paul, Hindistan gibi ülkelere yüzde 100 tarife uygulamanın ABD'nin kendi ayağına kurşun sıkması anlamına geleceğini savunarak bu önlemlerin Washington ile Yeni Delhi arasındaki stratejik ilişkiye zarar verebileceğini belirtti. Senatör Ron Wyden da benzer şekilde önerinin ABD ekonomik çıkarlarına zarar verebileceği ve önemli ortaklarla bağları gerebileceği uyarısında bulundu.