Afrika'da gençlerin dörtte biri ABD dış yardım kesintilerini olumlu buluyor

Yapılan yeni bir araştırmaya göre, genç Afrikalıların dörtte biri ABD'nin yardım kesintilerinin olumlu bir etki yaratabileceğini düşünüyor. Bu kesintilerin dış yardımların kesilmesiyle liderleri kendi sorunlarıyla yüzleşmeye ve bunları çözmeye mecbur bırakacağını ifade ediyorlar.

Afrika Gençlik Anketi'ne göre, Gana ve Nijerya'da 18 ila 24 yaş arasındaki gençlerin neredeyse yarısı (sırasıyla yüzde 41 ve yüzde 40) bu konuda iyimser bir tutum sergilerken, Liberya da yüzde 37'lik oranla bu ülkeleri takip ediyor. Araştırma, kıtanın kabul edilen 54 ülkesinden 16'sında yaklaşık 5 bin kişiyle görüşülerek gerçekleştirildi. Ankete katılan gençlerin yüzde 11'i ise bu kesintilerin etkileri konusunda kararsız kaldı.

Amerika Birleşik Devletleri yönetimi, 2025 yılının başlarında USAID'in dış sözleşmelerinin yüzde 90'ından fazlasını ve dünya genelindeki toplam 60 milyar dolarlık ABD yardımını sonlandıracağını duyurmuştu. ABD dış yardımları, dünya çapında yoksulluk, açlık ve eşitsizlikle mücadelede kritik bir rol oynamak üzere tasarlanmıştı.

İngiltere, Fransa ve Almanya dahil olmak üzere diğer ülkeler de yardım bütçelerinde kesintilere gidiyor. İngiltere, Şubat 2025'te yardım bütçesini ulusal gelirin yüzde 0,5'inden 2027 yılında yüzde 0,3'e düşüreceğini açıkladı. Bu oran, kayıtların tutulmasından bu yana ulusal gelirin yüzdesi olarak en düşük seviyeyi temsil ediyor. Birleşmiş Milletler'in hedefi ise yüzde 0,7 oranında.

Raporun sipariş edildiği Güney Afrikalı aile vakfının kurucusu Ivor Ichikowitz, anketten çıkan ana tablonun gençlerin yabancı güçlerin aşırı etkisi altında kalan hükümetlerden duyduğu endişe olduğunu belirtti. Ichikowitz, "Gençlerin söylediği şey, Afrika hükümetlerinin kendi gerçeklikleri için inisiyatif ve sorumluluk alması gerektiğidir" dedi.

Birleşmiş Milletler verilerine göre Afrika, Sahra altı Afrika nüfusunun yüzde 30'undan fazlasının 30 yaşın altında olmasıyla dünyanın en genç nüfusuna ev sahipliği yapıyor ve kıtanın medyan yaşı 19 yıl 6 ay. 2030 yılına kadar Afrika, dünya gençliğinin yüzde 40'ından fazlasına ev sahipliği yapacak.

USAID'in ani kesintileri kamuoyunda öfkeyle karşılandı ve kalkınma ile insani yardım kuruluşlarının tepkisini çekti. Bu durum, BM ajanslarının insani çalışmaları için finansman bulmakta zorlandığı ve iklim krizinin gıda güvensizliğini kötüleştirdiği bir dönemde, doğum kliniklerinin kapanması ve ilaç kıtlığı gibi hayati hizmetlerin askıya alınmasına yol açtı.

Araştırmaya göre, Afrika'daki gençlerin yaklaşık yüzde 46'sı USAID'in kapanmasının ülkeleri üzerinde olumsuz bir etki yaratacağına inanıyor; sağlık hizmetleri ve hastalıkların önlenmesi en çok etkilenecek alanlar olarak görülüyor. Bu endişe en yüksek oranda yüzde 76 ile Mozambik'te görülürken, onu yüzde 63 ile Kenya ve yüzde 63 ile Ruanda takip ediyor. Gençler bu kesintilerin toplumun en dezavantajlı kesimlerini orantısız bir şekilde etkileyeceğini düşünüyor.

Afrikalı kar amacı gütmeyen Adeso kuruluşunun yönetici direktörü Degan Ali, kesintilerin "son derece sorumsuz ve insanlık dışı" bir biçimde gerçekleştirildiğini, ancak gençlerin önemli bir kısmının bu durumda olumlu bir yön görmesine şaşırmadığını belirtti. Ali, "Bunun genel hissiyatın bir yansıması olduğunu düşünüyorum. Birçok insan yardımı oldukça aşağılayıcı buluyor" dedi ve ekledi: "Yardımın doğru şeyler için kullanıldığını hissetmiyorlardı ve 'Bunu kendimiz için yapabiliriz' hissiyatı var. Genç nesil, liderlerimizin yükümlülük sahibi olduğunu ve topluluklarımızın ihtiyaçlarını karşılaması gerektiğini hissediyor."

Ali, ülkeye gelen yardımın doğru amaçlara veya doğru kişilere gitmediğine dair bir inanış olduğunu belirterek, "Kalkınma sektörüne giden onca para var ama sahada gerçekten büyük değişiklikler görmüyorlar. Genç nesil oldukça siyasi olarak aktif ve daha bilinçli. Geri adım atıyorlar ve liderlerini hesap vermeye zorlamaya çalışıyorlar" ifadelerini kullandı.

Aynı zamanda gençlerin kıtadaki Afrikalı rol modellerine baktığını belirten Ali, bu duruma örnek olarak Burkina Faso'nun askeri lideri Ibrahim Traoré'nin popülaritesini gösterdi. Traoré, kendisini ulusunu batılı emperyalizmin ve neokolonyalizmin pençesinden kurtaran Pan-Afrikanist bir figür olarak konumlandırıyor.

Ali, "O, tüm Afrika kıtasındaki en popüler liderlerden biri" dedi ve ekledi: "Nairobi, Kenya'da adının yazılı olduğu matatular (minibüs taksiler) var. Gençler onun çok fakir bir ülkeyi tersine çevirdiğini ve halkını gerçekten önemserdiğini görüyor. Bu da gençlerin protesto etmesini ve 'Yardıma ihtiyacımız yok, ülkemizde yeterli kaynağımız var ve liderlerimizin farklı davranmasını talep ediyoruz' demesini daha da motive ediyor."

Küresel güneydeki sivil toplum kuruluşları ağı Near'ın yönetici direktörü Hibak Kalfan ise USAID'in kapatılmasının tüm kıtada girişimlerin ve kuruluşların kapanmasına yol açtığını, ancak aynı zamanda kaynakları ve sürdürülebilirliği yeniden gözden geçirme fırsatı yarattığını ifade etti. Kalfan, "Bu durum, kuruluşların yıllardır ikili dış finansmana son derece bağımlı olduğu gerçeğine ışık tuttu ve yardımın geleceği kaynak çeşitliliğine bağlı olacak" dedi.