Almanya'da vize ve iltica süreçlerinde yapay zeka dönemi

Almanya'da iltica, vize ve oturum başvurularında yeni bir dönemin kapısı aralanıyor. Federal hükümet, mülteci ve göç idaresinde yapay zeka teknolojilerinin kullanılmasına imkan tanıyan Yapay Zeka Göç Yönetimi Yasası tasarısını onayladı. Yeni düzenlemeyle birlikte, son yıllarda artan başvuru yoğunluğu ve kamu kurumlarında yaşanan personel eksikliği nedeniyle işlemlerin daha hızlı ve standart şekilde yürütülmesi amaçlanıyor.

Tasarı kapsamında Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF), yerel yabancılar daireleri ve Dışişleri Bakanlığı tarafından toplanan veriler, yapay zeka sistemlerinin eğitilmesi, test edilmesi ve doğrulanması amacıyla kullanılabilecek. Ayrıca geçmiş yıllarda sonuçlandırılan başvuru dosyaları da analiz edilerek ülke genelindeki karar süreçlerinin daha tutarlı hale getirilmesi ve uygulama farklılıklarının azaltılması hedefleniyor.

Yeni düzenleme, şüpheli bilgi tespit edilmesi halinde başvuru sahiplerine ilişkin kamuya açık internet verilerinin otomatik olarak karşılaştırılmasına da izin veriyor. Buna rağmen Alman İçişleri Bakanlığı, yapay zekanın tek başına karar vermeyeceğini özellikle vurguluyor. Tasarıya göre nihai karar yine yetkili memurlar tarafından alınacak, yapay zeka ise yalnızca karar sürecini destekleyen bir araç olarak kullanılacak.

Tasarı dijitalleşme açısından önemli bir adım olarak görülse de çok sayıda sivil toplum kuruluşu düzenlemeye tepki gösterdi. Mültecilere destek veren Pro Asyl ile sosyal yardım kuruluşu Arbeiterwohlfahrt (AWO), yapay zeka sistemlerinin önyargılı veya hatalı değerlendirmeler yapabileceğini, yoğun iş yükü altındaki memurların ise bu önerileri yeterince sorgulamadan kabul edebileceğini savundu. Kilise destekli yardım kuruluşu Caritas da internette yer alan bilgilerin her zaman doğru olmayabileceğine dikkat çekerek yanlış verilerin karar süreçlerini etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Tasarıya en sert tepki ise dijital haklar alanında faaliyet gösteren AlgorithmWatch adlı sivil toplum kuruluşundan geldi. Kuruluş, yeni sistemle birlikte mülteci ve göçmenlerin deneysel yapay zeka uygulamalarının test alanına dönüştürülebileceğini savundu. Açıklamada, tasarının ayrımcılığı önleyecek yeterli şeffaflık ve güvenlik mekanizmalarını içermediği ileri sürüldü. Yerel yönetim birlikleri ise yabancılar dairelerinin bu teknolojiyi kullanabilmesi için ciddi altyapı yatırımı ve personel eğitimi gerektiğini, bu maliyetlerin ise tasarıda yeterince hesaba katılmadığını ifade etti.

Federal hükümetten onay alan tasarı şimdi yasama sürecine giriyor. Tasarı sonbaharda önce Federal Meclis, ardından Eyalet Temsilciler Meclisi'nin onayından geçerse yürürlüğe girecek. Böylece Almanya, göç ve iltica süreçlerinde yapay zekayı sistematik şekilde kullanan ülkeler arasına katılmış olacak.