Almanya'da zorunlu sivil hizmet ve askerlik tartışması

Almanya anayasası olan Temel Yasa, hiçbir vatandaşın silahlı askeri hizmete zorri tutulamayacağını garanti ediyor. Hükümetin zorunlu askerliği yeniden yürürlüğe koyması halinde, vicdani ret hakkını kullanarak askerliği reddeden bireyler için bir sivil hizmet alternatifinin oluşturulması gerekiyor.

Almanya federal hükümeti bu doğrultuda hazırlıklarını sürdürüyor. Muhafazakar Hristiyan Demokrat Birlik partisinden Karin Prien liderliğindeki Aile Bakanlığı, son aylarda 23 büyük dernek ve kuruluşla temasa geçerek, sivil hizmetin yeniden başlaması durumunda hangi kapasiteleri sunabileceklerini sordu. Bu kuruluşların 22'si, sivil hizmet katılımcılarına imkan sunma konusunda genel bir istekllilik belirtti.

Ancak Frei, zorunlu askerliğin olası geri dönüşüne ilişkin tartışmalarda henüz yeni bir gelişme olmadığını belirtti.

Uzun süren müzakerelerin ardından CDU/CSU ve merkez sol Sosyal Demokrat Parti koalisyon hükümeti, Almanya'da askerliğin şimdilik gönüllü kalması konusunda uzlaşmaya vardı. Bu durumun devam edip etmeyeceği, Alman silahlı kuvvetleri Bundeswehr'in önümüzdeki aylarda ve yıllarda kaç asker toplayabileceğine bağlı olacak.

Temel hedef, ulusal savunmayı güçlendirmek ve NATO gerekliliklerini yerine getirmek amacıyla asker sayısını 2030 yılına kadar 185 bin kişiden en az 260 bin kişiye çıkarmak. Alman Şansölye Friedrich Merz'in ifade ettiği gibi amaç, Bundeswehr'in Avrupa'daki en güçlü konvansiyonel ordu haline gelmesi.

Yıl başından bu yana yürürlükte olan ve yeni askeri hizmet olarak adlandırılan uygulama da işe alım çabalarını artırmayı amaçlıyor. Bu sistem, gönüllüler için iyileştirilmiş koşulları, 18 yaşındaki tüm erkeklerin doldurması gereken bir anket zorunluluğuyla birleştiriyor. Bu gençler orduda hizmet etmeye hazır olup olmayacaklarını ankette yanıtlıyor.

Gençlerin tıbbi muayenelerden geçmeleri ve silahlı kuvvetlere katılmakla ilgilenip ilgilenmediklerini belirtmeleri gerekiyor. Bununla birlikte, vicdani retçi olarak askeri hizmeti reddetme anayasal haklarını korumaya devam ediyorlar.

Almanya Savunma Bakanlığı'nın haziran ayındaki tahminine göre, zorunlu askerlik yeniden yürürlüğe konmasa bile işe alım kampanyası 2026 hedef tutturma yolunda ilerliyor. Ancak 2026 yılında Bundeswehr anketi sonucunda yalnızca yaklaşık 530 genç erkek orduya gönüllü olarak katıldı.

Dolayısıyla zorunlu askerliğe dönüş şu an için beklenmese de hükümet için bir seçenek olmaya devam ediyor. Sivil hizmetle birlikte bu sistem, Batı Almanya'da 1956'dan başlayarak askıya alındığı 2011 yılına kadar ülkede uygulanmıştı. Anayasadan çıkarılmadığı için parlamento, ülkenin güvenlik durumunun değişmesi gibi durumlarda yasayla bunu yeniden aktif hale getirebiliyor.

Zorunlu sivil hizmet alternatifi olan Zivildienst, genellikle hastane veya bakım evinde birkaç ay çalışmayı kapsıyordu.

Bu sivil hizmet, 2011 yılında her yaş ve cinsiyetten insana açık olan Bundesfreiwilligendienst yani federal gönüllü hizmeti ile değiştirildi. Zorunlu askerlik ise sadece erkekler için geçerliydi.

Başlıca Alman refah kuruluşları, sivil hizmetin yeniden başlatılması durumunda destek vereceklerini taahhüt etti. Aynı zamanda yanlış beklentilere karşı uyarıda bulunuyorlar. Genel fikir birliği, sivil hizmetin sosyal hizmetler sektöründeki akut personel açığına bir çözüm olmadığı yönünde. Federal hükümet zorunluluğa güvenmek yerine gençlerin isteğe bağlı katılımını güçlendirmeli.

Alman Caritas Derneği başkanı Eva Maria Welskop-Deffaa kamu yayın kuruluşu ARD'ye yaptığı açıklamada, ana isteklerinin gönüllü hizmetler için daha iyi koşullar olduğunu belirterek bu alanda hala çok fazla gelişmeye açık alan bulunduğunu söyledi.

Almanya'daki muhalefet partileri de zorunlu sivil hizmete olası bir dönüşü eleştirdi. Sosyalist Sol Parti'nin eş lideri Ines Schwerdtner, devletin gençlerin hayatlarının bir yılını nasıl geçireceğini dikkate almaması gerektiğini belirtti. Bu durum hem askeri hem de sivil hizmet için geçerli. Schwerdtner, Funke medya grubuna yaptığı açıklamada, gençlerin hükümetin yıllardır sistematik olarak fonlamadığı bir refah devletinin açığını kapatacak geçici elemanlar olmaması gerektiğini, hemşirelik bakımı, acil servisler ve sosyal kurumların devlet tarafından zorunlu kılınan ucuz iş gücüne ihtiyacı olmadığını söyledi.

Aile Bakanlığı her halükarda mevcut sivil hizmet yasasının gözden geçirilip modernize edilmesine ihtiyaç duyduğunu düşünüyor. Bakanlık önerilerini Almanya'nın yaz tatili sonrasında sunmayı planlıyor.