Atmosferdeki karbondioksit artışı insan kanında değişikliklere yol açıyor

Atmosferdeki karbondioksit (CO2) yoğunluğunun 420 ppm seviyesini aşması sonrası, insan biyolojisi üzerindeki etkiler araştırıldı. 20 yılı aşkın süredir devam eden çalışmada yaklaşık 7 bin kişinin kan testleri incelendi. Sonuçlar, serum bikarbonat seviyelerinde belirgin bir artış gösterdi.

Ancak kalsiyum ve fosfor düzeylerinde düşüş saptandı. Sanayi Devrimi'nden bu yana sera gazı emisyonlarının artışı, küresel sıcaklıkların yükselmesine ve aşırı hava olaylarının daha sık görülmesine neden olmaktadır. İklim değişikliği üzerine yapılan araştırmalar, insan sağlığı üzerindeki etkileri de incelemeye alıyor.

2000 yılında atmosferdeki CO2 seviyesi 369 ppm iken, günümüzde bu oran 420 ppm'i geçti. Bilim insanları, bu değişimin ekosistemler kadar insan vücudunu da etkileyebileceği konusunda uyarıyorlar. Araştırma, Air Quality, Atmosphere and Health dergisinde yayımlandı.

Avustralya Çocuk Araştırma Enstitüsü, Curtin Üniversitesi ve Avustralya Ulusal Üniversitesi'nden bilim insanları, ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme Araştırması (NHANES) verilerini 1999-2020 yılları arasında inceledi. İkişer yıllık dönemler halinde toplanan kan testleri, yaklaşık 7 bin kişinin biyokimyasal değerlerini kapsıyor.

Atmosferdeki CO2 seviyesindeki uzun vadeli artış ile kandaki bazı temel bileşenlerde yaşanan değişimler arasında dikkat çekici bir paralellik tespit edildi. Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, incelenen dönemde ortalama serum bikarbonat seviyelerinin yaklaşık yüzde 7 oranında artmasıdır.

Bikarbonat, kandaki asit-baz dengesinin korunmasında kritik bir rol üstleniyor. CO2 miktarındaki artış, kanın asitliğini etkileyebildiği için organizma, pH dengesini korumak amacıyla bikarbonat düzeylerini artırabiliyor. Bunun yanı sıra, ortalama kalsiyum ve fosfor seviyelerinde de düşüş belirlendi.

Bu mineraller, kemik sağlığı ve hücresel işlevler açısından hayati önem taşıdığı için uzun vadeli değişimlerin daha fazla incelenmesi gerektiği ifade ediliyor. Çalışmanın yazarlarından Doçent Alexander Larcombe, bu durumun atmosferdeki CO2 artışının insan kan kimyasındaki değişimle bağlantılı olabileceğini belirtti.

Larcombe, bulguların insan vücudunun atmosferdeki değişime uyum sağladığını gösterebileceğini söyledi. Araştırma, çocuklar ve gençler için uzun vadeli etkilerin önem taşıdığını vurguluyor. Gelişim dönemindeki bireylerin daha yüksek CO2 seviyelerine maruz kalması, atmosferik değişimin biyolojik sonuçlarının gelecek nesiller açısından daha önemli hale geleceğini gösteriyor.

Bikarbonattaki artış ve kalsiyum ile fosfordaki düşüşün uzun vadede ne gibi sonuçlar doğurabileceği ise henüz netleşmedi. Araştırmacılar, bu değişimlerin kemik sağlığı ve metabolizma üzerindeki olası etkilerinin daha kapsamlı çalışmalarla araştırılması gerektiğini ifade ediyor. Bilim insanlarının modellemeleri, mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde, kan kimyasındaki değişimlerin gelecekte daha belirgin hale geleceğini öngörüyor.

Larcombe, mevcut CO2 artışının sürmesi durumunda ortalama bikarbonat seviyelerinin yaklaşık 50 yıl içerisinde bugünkü sağlıklı kabul edilen aralığın üst sınırına yaklaşabileceğini dile getirdi. Kalsiyum ve fosfor seviyelerinin ise yüzyılın sonuna doğru mevcut sağlıklı aralıkların alt sınırına yaklaşabileceği öngörülüyor.

Bilim insanları, bu bulguların atmosferik CO2 artışının biyokimyasal değişimlerin doğrudan nedeni olduğunu kanıtlamadığını, ancak uzun vadeli değişimlerle kan kimyasındaki dönüşüm arasında dikkat çekici bir ilişki bulunduğunu belirtiyorlar.

Araştırma, iklim değişikliğinin etkilerinin yalnızca sıcaklık artışı ve aşırı hava olaylarıyla sınırlı kalmayabileceğini; ayrıca atmosferin bileşimindeki değişimlerin insan vücudunda da ölçülebilir izler bırakabileceğini ortaya koyuyor.