Bakanlık, belediye şirketlerinde işkolu değişikliğine gitti

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, sendikal alan ve yetki dengelerine müdahalelerini sürdürüyor. Bu duruma bir örnek, "İşkolları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile geldi. Bu düzenleme ile belediye şirketlerinde yer alan yolcu taşımacılığı ve araç bakım onarım faaliyetleri, ‘Genel İşler’ işkolundan çıkarılarak, ‘Taşımacılık’ işkoluna geçirildi.

Türk-İş’e bağlı Belediye-İş ve DİSK’e bağlı Genel İş sendikaları, bu adımı ‘‘örgütlülüğü parçalama’’ hamlesi olarak değerlendirerek, düzenlemenin iptali ve yürütmesinin durdurulması için dava açtı. Sendikalar, Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda “Bir işyerinde yürütülen asıl işe yardımcı işler de asıl işin girdiği işkolundan sayılır” maddesine atıfta bulunuyor.

Ayrıca, Belediye Kanunu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve Yargıtay kararları da yerel yönetim hizmetlerinin bütünlüğüne vurgu yapıyor. Bu nedenle sendikalar, söz konusu değişikliği “hukuk dışı” olarak tanımladı. Belediye-İş’ten yapılan açıklamada, “Masa başında ‘ben yaptım-oldu’ anlayışıyla yürütülen bu antidemokratik müdahale, açık bir hak gaspıdır.

Emekçilerin dişiyle tırnağıyla kazandığı TİS ve örgütlenme haklarının masa başı yönetmelik oyunlarıyla gasp edilmesine asla izin vermeyeceğiz” denildi. Sendika başkanı Nihat Yurdakul, “İşyerlerindeki birliği ve örgütlü yapıyı parçalamak amaçlanmaktadır. Yönetmelik yasaya aykırı olamaz.

Bakanlık derhal kanuna uygun şekilde düzeltmeli” ifadelerini kullandı. Genel-İş Sendikası Başkanı Remzi Çalışkan, yürürlükteki toplu iş sözleşmelerine dikkat çekerek, düzenin dağılabileceğini ve üyelerin mağdur olacağını savundu. Çalışkan, belediye şirketlerinin özel şirket olarak değerlendirilemeyeceğinin, kamu sermayesiyle kurularak kamu hizmeti gerçekleştirdiklerinin altını çizdi.

“Bu düzenleme kimin ihtiyacıydı, araştıracağız” diyen Çalışkan, “Konfederasyonlar, işçiler, belediyeler ve şirketler arasında tartışma söz konusu değilken, kimsenin böyle bir değişime ihtiyacı yokken bu neye hizmet ediyor? İşkolumuzdaki örgütlülüğe saldırı olarak nitelendiriyoruz. Belediye hizmetlerini parçalayarak kaos oluşturulmasına, belediye çalışanlarının güvencesizleştirilmesine müsaade etmeyeceğimiz bilinsin!” şeklinde konuştu.

Sendikalar bakanlığı yasaya uymamakla suçlarken, çalışma ekonomisi uzmanı Prof. Aziz Çelik, mevcut Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’ndaki sorunların temel olduğunu vurguladı. İşkolu barajına dayalı sendikacılığı “zaten siyasi olarak belirlenen ucube bir sistem” olarak tanımlayan Çelik, uluslararası alanda sendikaların örgütlenecekleri sektör ve işkollarını kendilerinin belirlediklerini belirtti.

Çelik, sendikaları da eleştirerek, “Türkiye’de işkolları konusu hükümetle sendikalar arasında bir alver, pazarlık meselesi ve siyasi müdahale alanı olmuştur” dedi.

İş hukuku ve çalışma ekonomisi uzmanı Dr. Murat Özveri ise, işkollarının belirlenmesi 6356 sayılı yasaya dayalı olarak Bakanlık istediği zaman istediği şekilde işkolu tanımı yapma olanağına sahip olduğunu belirtti.

Ancak, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşünü almak ve uluslararası normları göz önünde bulundurmak zorunda olduğunu ifade etti. Özveri, Bakanlığın bu koşula uymadığının çok sayıda Danıştay kararı ile tescillendiğini vurguladı.

Özveri, sendikaları da uyararak, “Toplu sözleşme ehliyeti, toplu sözleşmenin düzeyi, görüşmelerinin nasıl yapılacağı, grev kararı almanın koşulları, grevlerin erteleme adı altında yasaklanması, grev kırıcılığına karşı etkili bir korumanın getirilmemiş olması birlikte ele alındığında Türkiye’de sendikal faaliyetler konusunda katı bir devlet vesayetinin bulunduğu açık” dedi.

Özveri, “Bu vesayete karşı çıkmadan, gerçek anlamda sendika özgürlüğünü savunmadan; başına iş gelince sadece tek bir konu üzerinden tepki göstermek, sorunun gerçek boyutunun görülmesini engellemekte” şeklinde konuştu.