Bangladeş'teki doğalgaz krizi nedeniyle fabrikalar kapandı

Bangladeş'teki doğalgaz krizi, yakıt sıkıntısı ve elektrik kesintileri nedeniyle ülkedeki üretimi ve ulaşımı olumsuz etkiliyor. Ülkenin Ashuganj bölgesindeki gübre fabrikası, doğalgaz eksikliği yüzünden bir yıldan fazla bir süredir kapalı durumda. Fabrikanın kapalı olmasının getirdiği sonuçlarla birlikte, işçi sayısının bin 200'den fazla olduğu bu devasa yapı artık paslanmış halde.

Fabrikanın faaliyetlerini durdurmasına neden olan sebep, Aşuganj petrol sahasının Mart 2025’te kapanması. Bu kapanış, eski sahalara ve arama çalışmalarına yeterince yatırım yapılmaması nedeniyle doğalgaz kıtlığını tetikledi. Bu kriz, ABD-İran savaşının da etkisiyle Orta Doğu'dan ithalatı sekteye uğrattı.

Fabrikada çalışan 59 yaşındaki Bazlur Rashid, fabrikanın artık sadece bir iskelet gibi kaldığını ifade etti. Bangladeş'teki doğalgaz krizi, yalnızca gübre üretimiyle sınırlı kalmadı. Tekstil sektörü de dahil olmak üzere birçok fabrika üretimlerini azaltarak ya da tamamen kapatarak bu durumdan etkilendi.

Bangladeş, dünya genelinde ikinci en büyük hazır giyim ve tekstil ihracatçısı olarak, ülke gelirinin yaklaşık yüzde 80’ini bu sektörden sağlıyor. Hane halkları da doğalgaz bağlantılarının kesilmesiyle sıkıntı yaşamaya başladı. 50 yaşındaki ev hanımı Nargis Begum, gece boyunca gaz alamadıklarını ve bazen basıncın çok düşük olduğunu belirtiyor.

Uzun zamandır süregelen bu doğalgaz krizinin etkileri, Bangladeş hükümeti tarafından alınan elektrik tasarrufu önlemleriyle daha da belirginleşiyor. Hükümet, alışveriş merkezlerinin bir saat erken kapanmasını da içeren önlemler aldı. Bangladeş’in doğalgaz tüketiminin büyük bir kısmı elektrik üretimi için kullanılıyor.

Hane halkları da bu durumdan olumsuz etkileniyor. Çekçek sürücüleri, yakıt bulmakta zorlandıkları için protesto eylemleri gerçekleştiriyor. Krizin kökenleri ise, 2018 yılında doğal gazda kendi kendine yeterli olan Bangladeş’in eski sahalarının tükenmesiyle başlıyor.

Uzmanlar, hükümetlerin yeterince petrol ve gaz aramalarına yatırım yapmadığını ifade ediyor. Enerji Bakanı İkbal Hasan Mahmud Tuku, eski hükümeti yeni petrol kuyuları açmamakla suçladı. Ayrıca, Orta Doğu'daki çatışmalar, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarını da etkiliyor.

İthal edilen LNG'nin gaz haline dönüştürülmesi sürecinde teknik sorunlar yaşanıyor. Uzmanlar yerli arama çalışmalarının arttırılması çağrısında bulunurken, hükümet LNG siparişlerini genişletmek için terminallere yatırım yapıyor. Bangladeş'in açık denizlerinde doğalgaz yatakları var fakat yeni kuyular açmak zaman alıyor.

Dhaka Üniversitesi'nden jeoloji profesörü Anwar Hossain Bhuiyan, yeni kuyuların açılmasının uzun vadede gerekliliğini vurguluyor. Hükümet, iki sondaj kulesi satın almayı planlıyor. Ancak Petrobangla'nın başkanı Abdul Mannan, nihai çözümün doğalgazın ötesinde olduğunu savunuyor ve yenilenebilir enerjiye geçişin bu krizi çözeceğini belirtiyor.