BM Genel Sekreteri Guterres'in ziyaretiyle Kıbrıs'ta müzakereler başlıyor

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs'a yaptığı resmi ziyarette Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis ve Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile hem ikili hem de ortak görüşmeler gerçekleştirdi.

Daha önce Ban Ki-moon'un 2010 yılındaki seyahatinden bu yana adayı ziyaret eden ilk BM Genel Sekreteri unvanını alan Guterres, garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'nin de katılımıyla gayriresmî bir 5+1 zirvesi yapılması hususunda tarafların ilkeste anlaştığını açıkladı.

Zirveye dair net bir takvim paylaşmaktan kaçınan Guterres, yeni diplomatik adımların atılmasını güven artırıcı adımlar, yöntem ve içerik konularında yapılacak "kapsamlı hazırlıklara" bağladı.

BM Genel Sekreteri, Orta Doğu ve Doğu Akdeniz bölgesindeki çatışma alanlarının genişlemesinin, Kıbrıs meselesini Batılı başkentler nezdinde ciddi bir bölgesel güvenlik tehdidi haline getirdiğine dikkat çekti.

Mart ayında İran menşeli bir insansız hava aracının RAF Akrotiri üssünü hedef alması ve ardından Haziran ayında Fransa ile Güney Kıbrıs arasında yapılan savunma iş birliği anlaşması adadaki tansiyonu artıran unsurlar arasında yer aldı.

Bu gelişmelerin ışığında BM, 2017'deki Crans-Montana zirvesinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından 2021 yılında devreye soktuğu gayriresmî 5+1 formatını yeniden aktif hale getirmeyi amaçlıyor.

Tarafların Temmuz 2025 tarihinde New York'ta üzerinde mutabakata vardığı 10 adet güven artırıcı önlemden bugüne dek yalnızca gençlik teknik komitesinin kurulması, mezarlıkların restore edilmesi ve sivil toplum danışma organının oluşturulması başlıklarında somut adımlar atılabildi.

Buna karşın yeni sınır geçiş kapılarının açılması ve mayınların temizlenmesi gibi hususlarda ise henüz somut bir ilerleme kaydedilemedi.

BM'nin diplomatik girişimlerine zemin hazırlayan kritik dinamiklerden biri de Ekim ayında Kıbrıs Türk tarafında yapılan seçimlerin ardından Tufan Erhürman'ın liderlik koltuğuna oturması oldu.

Erhürman, resmi müzakere masasına oturmak için Kıbrıslı Türklerin siyasi eşitliğinin peşinen kabul edilmesini, net bir takvim çıkarılmasını ve geçmişte varılan uzlaşıların tekrar tartışmaya açılmamasını talep ediyor.