Kıbrıs'ta yeni görüşmeler için taraflar uzlaştı

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, bölünmüş ada Kıbrıs'a yaptığı ziyareti çarşamba günü tamamladı. Ziyaret sonucunda Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, ayrılığın çözümüne yönelik müzakerelerin devam etmesi konusunda mutabakata vardı.

Ancak hemen resmi görüşmeler yapılmayacak. Bunun yerine, Kıbrıs'taki iki tarafın yanı sıra garantör güçler olan Yunanistan, Türkiye ve Birleşik Krallık'ın katılımıyla eylül ayında New York'ta, BM Genel Kurulu marjında gayriresmi bir toplantı düzenlenecek. Guterres, çarşamba günü yaptığı açıklamada, bu buluşmanın daha resmi görüşmeler için bir zemin olup olmadığını netleştireceğini belirtti.

Süresi yıl sonunda dolacak olan Guterres, tıkanan müzakerelerde ilerleme kaydetmek için son bir girişimde bulunuyor. Genel Sekreter'in, bahsedilen beş katılımcının ve daha aktif bir rol üstlenme niyetini beyan eden Avrupa Birliği'nin yer alacağı İsviçre'de resmi bir "5+1" toplantısı arzuladığı ifade edildi. Kendi Kıbrıs gezisi ertelenmeden önce temmuz sonunu olası tarih olarak gündeme getirmişti.

Guterres çarşamba günü, 5+1 toplantısının toplanabilmesi için güven artırıcı önlemler, metodoloji ve esas konular üzerinde daha fazla hazırlık yapılması gerektiğini kaydetti.

Fakat bu durumda bile başarılı bir netice garantilenmiş değil. Rum ve Türk kesimlerinin ortak egemenlik konusundaki tutumları arasında büyük uçurumlar bulunuyor. Bu engel, 2017 yılında İsviçre'nin Crans-Montana kasabasındaki son görüşmelerin çökmesine yol açmıştı. Guterres'in, Birleşik Krallık'ın sömürgesini terk etmesinin ardından 1960'ta kurulan orijinal devlet yapısından daha gevşek bir konfederasyonun izlenecek yol olduğuna karar verdiği aktarıldı. Uzlaşıyla doğan ilk düzenleme, Yunanistan'daki cuntasının düzenlediği darbe sonrasında Türkiye'nin adaya müdahalesi ve kuzey üçte birinin kontrolünü ele almasıyla on dört yıl dayanabilmişti.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı çarşamba günü yaptığı açıklamada, Kıbrıs'taki iki taraf arasında çözüm için hâlâ ortak bir zemin bulunmadığını, ancak Guterres'in önerdiği diyalog mekanizmasının güven inşasına katkı sunacağını bildirdi.

Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Nikos Christodoulides, Guterres'in yaklaşımını Kıbrıs Türk lideri Tufan Erhurman'a kıyasla daha olumlu karşıladı. Erhurman'ın ise daha mesafeli durduğu ve Ankara'nın iradesinden bağımsız bir yol izlemesinin beklenmediği belirtildi.