BM raportörleri ABD'nin UCM yaptırımlarını kınadı
BM raportörleri yazılı açıklama yaparak ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesi yetkililerine yönelik yaptırımlarını kınadı. Açıklamada UCM üyesi ülkelere mahkemeyi korumak için acil adım çağrısı yapıldı. ABD'nin toplam 11 UCM yetkilisini yaptırıma tabi tuttuğu belirtildi.
BM raportörleri konuya ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada ABD'nin 18 Ağustos'ta UCM Başkanı Akane ve mahkemenin üst düzey yetkililerinden Abdoulaye Seye'ye yönelik yaptırım kararı aldığı hatırlatıldı. Bu kararla birlikte ABD'nin halen görevdeki veya eski 11 UCM yetkilisini yaptırıma tabi tuttuğuna işaret edildi.
UCM üyesi ülkelere mahkemeyi hukuka aykırı müdahalelere karşı korumak için cesur ve acil adımlar atmaları çağrısında bulunuldu. Açıklamada "Devletler, bu önlemlerin Uluslararası Ceza Mahkemesindeki hakimler, savcılar ve personel üzerindeki etkisini azaltmak için derhal harekete geçmeli" ifadesi kullanıldı.
ABD'nin UCM Başkanı Akane ile mahkemenin üst düzey yetkililerine yönelik yaptırımları kınanarak acilen kaldırılması için çağrı yapıldı. Açıklamada "UCM ve personel, bu güçlü fırtınayı tek başına atlatamaz. (UCM'nin) Kurum ve insanlık için yaptığı hayati önem taşıyan çalışmalar, şimdi eşi benzeri görülmemiş bir saldırıyla karşı karşıya kaldı" uyarısında bulunuldu.
ABD'nin BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese'ye yönelik yaptırımlarının da kınandığı açıklamada, bu endişelere ilişkin ABD'li yetkililerle temas halinde olunduğu kaydedildi. UCM, 21 Kasım 2024'te Gazze'de işlenen savaş suçları nedeniyle İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmıştı.
Bu kararın ardından ABD, Haziran 2025'te UCM Başsavcısı Kerim Han'ı yaptırım listesine almış, Ağustos 2025'te ise "İsrail aleyhindeki tutumları" gerekçesiyle UCM üyesi 4 isme daha yaptırım uygulamıştı. Washington, 18 Ağustos'ta aldığı kararla UCM Başkanı Japon yargıç Tomoko Akane ile mahkemenin üst düzey yetkililerinden Abdoulaye Seye'yi de yaptırım listesine eklemişti.
ABD Başkanı Donald Trump, UCM'yi birçok kez eleştirerek müttefik ülkelere "UCM'den çekilmeleri" çağrısında bulunmuştu. BM özel raportörleri, "İnsan Hakları Konseyinin özel mekanizmaları" diye tanınan sürecin parçası olarak biliniyor.
BM İnsan Hakları Sistemi'ndeki bağımsız özel mekanizmalar, Konseyin belirli bir ülkenin durumunu veya dünyanın herhangi bir yerindeki tematik sorunları ele alan bağımsız bilgi toplama ve izleme mekanizmaları olarak öne çıkıyor. Kurumun bünyesinde bulunmayan özel mekanizmaların uzmanları, gönüllülük esasına göre ve bağımsız şekilde çalışmalarını yürütüyor.
