BP CEO'su O'Neill'den portföy temizliği ve Kuzey Denizi mesajı

BP'nin yeni yöneticisi Meg O'Neill, şirket portföyünü küçültme sürecinde "duygusallığa" ve "tarihe" yer olmayacağını belirtti. Bu yaklaşımını geçen hafta şirketin 60 yıllık Kuzey Denizi petrol ve gaz operasyonunu satışa çıkararak gösteren O'Neill, bu sahanın şirket içi sermaye rekabetinde yetersiz kaldığını salı günü açıkladı.

Şirket, öncelikler konusundaki net tavrını ortaya koyan yeni bir elden çıkarma adımını daha devreye soktu. Eski yönetici Bernard Looney döneminin kısa süren çevreci rüzgarlarında yüksek bir bedelle satın alınan ABD'li biyogaz şirketi Archaea, BP'nin bünyesine katılmasından dört yıldan kısa bir süre sonra satış tezgahına konuldu.

2022 yılında Looney, çöp sahalarındaki metan gazını işleyen Archaea'yı "net sıfır hedeflerini destekleyecek ve ayırt edici değer katacak harika, hızla büyüyen bir işletme" olarak övmüştü. Ancak yaşanan büyük bir değer düşüklüğünün ardından bu operasyon, borç azaltma sürecindeki bir grup için fazla sermaye talep ettiği gerekçesiyle ihtiyaç fazlası olarak değerlendirildi.

Son yıllardaki stratejik karmaşanın ardından BP bünyesindeki tasfiye süreci hızla ilerliyor. Güneş enerjisi birimi Lightsource'un satışında sona yaklaşılırken, hedefte sadece yeşil varlıklar yer almıyor. Almanya'nın Gelsenkirchen kentindeki büyük bir rafineri elden çıkarıldı, Avusturya'daki akaryakıt istasyonları satıldı ve madeni yağ birimi Castrol'ün satış süreci de O'Neill göreve gelmeden önce başlatılmıştı. BP, yıl sonuna kadar net borcu 18 milyar doların altına düşürme hedefine planlanan takvimden 12 ay önce ulaşacağını öngörüyor.

Bu süreç, İran'daki savaşın ardından petrol ve gaz fiyatlarında yaşanan artışla birlikte kâr ve nakit akışında görülen patlamadan büyük ölçüde destek aldı. BP'nin karları, haziran sonuna kadarki üç aylık dönemde iki katından fazla artarak 5,73 milyar dolara (4,27 milyar sterlin) ulaştı.

Bu tablo kampanya gruplarının tepkisini çekerken City analistleri için sürpriz yaratmadı. İkinci çeyrekte petrolünü ortalama 94 dolardan satan BP, ilk çeyrekteki 67 dolarlık ortalamaya kıyasla gelirini artırdı. Doğal gaz fiyatlarındaki artışın da katkısıyla kazançların devasa boyutlara ulaşacağı aşikardı. Küresel petrol akışındaki kısıtlamalar, BP'nin güçlü olduğu rafineri faaliyetlerini de bu dönemde yüksek kazanç sağlayan bir alana dönüştürdü.

O'Neill'e yatırımcılardan yöneltilecek bir sonraki sorunun, bilanço baskısının daha yoğun olduğu şubat ayında askıya alınan hisse geri alım programlarının ne zaman yeniden başlatılacağı olması bekleniyor. Salı günü bu soruyu geçiştiren CEO'nun, net konuşan bir yönetici olarak hissedarlara yakın zamanda yanıt vermesi bekleniyor.

Öte yandan O'Neill, Kuzey Denizi konusunda "pragmatik" bir yaklaşım izlemek isteyen İngiltere Başbakanı Andy Burnham'a verdiği tavsiyelerde net bir tutum sergiledi. O'Neill, "Görüştüğümde kendisine aktardığım mesaj şuydu: İngiltere bugün enerjisinin yüzde 75'ini fosil yakıtlardan, yani petrol ve doğal gazdan sağlıyor. Tükettiğimiz ilk varil petrol ve ilk molekül doğal gaz, istihdam yarattığımız, vergi geliri elde ettiğimiz ve ek olumlu etkiler sağladığımız İngiltere'nin Kuzey Denizi'nden gelmeli" dedi.

İngiltere'nin karbonsuzlaşma sürecini sürdürmesine rağmen daha fazla yerli hacme duyulan ihtiyaç, emisyon oranı yüksek sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatını en aza indirmek için savunuluyor. Ülkenin net ithalat bağımlılığı 2025 yılında yüzde 43,5 seviyesindeydi.

O'Neill'in BP'nin Kuzey Denizi'nden çekilme kararından vazgeçmeyeceği görülürken, havzanın rekabet gücüne ilişkin mesajları da dikkat çekti. Burnham'ın yerli arzı artırmak istemesi durumunda, yalnızca Adura'nın Jackdaw ve Rosebank sahalarını üretime onaylamasının yeterli olmayacağı, yatırımları teşvik etmek amacıyla 2020'den bu yana yürürlükte olan enerji karları vergisinde (windfall tax) yeniden düzenleme yapılması gerektiği ifade ediliyor.

İran'daki savaşın küresel ölçekte yeni bir kurumsal kâr patlaması yarattığı bir dönemde ek vergi oranlarını düşürmenin siyasi olarak hassas bir konu olduğu belirtiliyor. Vergi konusunu "incelediğini" belirten Burnham'ın önünde bu başlık, ekim ayındaki bütçenin kaçınılmaz büyük kararları arasında yer alıyor.