Ortadoğu krizi ve yükselen petrol fiyatları BP'nin kârını katladı

Orta Doğu'da devam eden çatışmalar ve küresel enerji sevkiyatındaki aksamalar, dev enerji şirketlerinin kazançlarında rekor artışlara yol açtı. BP, artan ham petrol ve doğalgaz fiyatları sayesinde, nisan-haziran döneminde net kârını 3,91 milyar dolara yükseltti. Çekirdek kâr ölçütü ise beklentileri aşarak 5,7 milyar doların üzerine çıktı. ABD-İran çatışmasının tetiklediği süreçte BP dahil beş büyük Batılı enerji devi, ikinci çeyrekte toplam yaklaşık 47 milyar dolar net kâr bildirdi.

Şirket verilerine göre, bu dönemde toplam gelirler yüzde 47 artarak 70 milyar dolara ulaştı. Beklentileri aşan mali sonuçlara rağmen, nisan ayında göreve gelen yeni genel müdür Meg O'Neill, BP'nin potansiyelini tam olarak yansıtmadığını ve son yıllardaki performansın beklentilerin altında kaldığını ifade etti. Şirketin temiz enerji yatırımlarını kısarak karlı petrol ve gaz işine yöneldiği bu dönemde O'Neill, Almanya'daki Gelsenkirchen rafinerisi ve Avusturya'daki perakende biriminin satışının yanı sıra, İngiltere'deki Kuzey Denizi birimi ile ABD'deki biyokaz şirketi Archaea'nın satılmasının planlandığını açıkladı.

O'Neill'ın göreve gelme süreci ve yönetim değişiklikleri de dikkat çekti. Nisan ayındaki yıllık toplantıda iklim raporlama gerekliliklerinin hafifletilmesine yönelik önerinin reddedilmesiyle hissedar tepkisiyle karşılaşan şirket, bir ay sonra yönetim standartları ve gözetim konusundaki endişeler nedeniyle yönetim kurulu başkanı Albert Manifold'u görevden almıştı. BP'nin 117 yıllık tarihinde dışarıdan atanan ilk genel müdür olan O'Neill, şirketi bu iç huzursuzluktan uzaklaştırmaya çalışıyor.

BP'nin açıkladığı bu yüksek kâr rakamları, Shell'in Orta Doğu krizinin piyasalarda yarattığı dalgalanmaların ardından tarihindeki en yüksek ikinci çeyrek kazancını duyurmasından birkaç gün sonra geldi. Avrupa'nın en büyük enerji şirketi olan Shell, haziran ayını kapsayan üç aylık dönemde net kârını iki katına çıkararak yaklaşık 10 milyar dolara ulaştırdı.

Orta Doğu krizinden fayda sağlayan bir diğer dev olan Suudi Arabistan merkezli Aramco da net kârını yüzde 44 oranında artırdı. Şirketin 30 Haziran'da sona eren üç aylık dönemdeki net kârı 32,69 milyar dolara yükseldi.

Dünyanın en büyük enerji şirketlerinin elde ettiği bu devasa kârlar kamuoyunda eleştirilere neden oluyor. Yüksek enerji faturaları nedeniyle geçim sıkıntısı çeken milyonlarca hane ve işletme zorluk yaşarken, bu hafta kârlarında büyük artışlar bildiren Chevron ve ExxonMobil şirketlerine değinen Donald Trump, bu firmaların çok fazla kazanç elde ettiğini ve bu paranın bir kısmını halka geri vermeleri gerektiğini dile getirdi. Dünya Arkadaşları çevre örgütünün kampanya yöneticisi Rosie Downes ise BP devasa kârlar elde ederken milyonlarca hanenin yüksek faturalarla baş etmeye çalıştığını, kontrolsüz şekilde hızlanan iklim krizinin ise şiddetli sıcak dalgaları, orman yangınları ve kuraklıklara yol açtığını belirterek tepki gösterdi.