Çeşme ve Karaburun'da orkinos ölümleri yeniden başladı
Çeşme ve Karaburun kıyılarında geçen yaz yaklaşık bin 500 orkinosun ölmesiyle gündeme gelen ölümler yeniden görülüyor. ÇEŞÇEP açıklamasında artan deniz suyu sıcaklığı, bakteriyel hastalık ve çevresel baskıların birlikte etkili olabileceği belirtildi.
Çeşme ve Karaburun kıyılarında orkinos ölümleri yeniden başladı. Çeşme Yarımadası Çevre Derneği ÇEŞÇEP yazılı açıklama yaptı. Dernek geçen yıl aynı dönemde kıyılara yaklaşık bin 500 ölü orkinos vurduğunu hatırlattı.
Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesinden araştırmacılar tarafından yapılan çalışma 2026 yılında uluslararası hakemli Frontiers in Cellular and Infection Microbiology dergisinde yayımlandı. Çalışmada orkinos ölümlerinde kapsüllü Lactococcus garvieae adlı bakterinin önemli rol oynayabileceği ortaya konuldu. Bakteri deniz suyu sıcaklığı 15-16 derecenin üzerine çıktığında daha etkili hale gelebiliyor.
Ege Denizi'nde yaz aylarında su sıcaklığı 22-25 dereceye ulaştığında hastalık için uygun koşullar oluşabiliyor. Hastalık ilk aşamada kalp karaciğer ve dalak gibi iç organları etkiliyor. İlerleyen dönemde deride yaralar ve pul kayıpları ortaya çıkıyor.
Açıklamada Gerence ve Ildır körfezlerindeki balık çiftliklerine dikkat çekildi. Bölgenin kapalı yapıda olduğu ve su yenilenmesinin sınırlı kalabildiği belirtildi. Çiftliklerdeki yemleme faaliyetleri ve organik atıkların deniz ortamında birikme ihtimali bulunduğu ifade edildi. Dernek atıkların hastalığı doğrudan bulaştırdığına ilişkin bilimsel çalışmada kesin bulgu bulunmadığını vurguladı. Artan su sıcaklığı ile organik kirliliğin bir araya gelmesinin bakterinin yayılmasına dolaylı olarak uygun ortam hazırlayabileceği görüşünü aktardı.
Serbest yaşayan orkinosların çiftlik çevresindeki yemlere ulaşmak için kafeslere yaklaştığı ve bu sırada ağlara çarptığı iddialarına değinildi. Dernek bu ihtimalin mekanik olarak mümkün olduğunu ancak incelenen balıklarda ağlara çarpmayı kesin biçimde ortaya koyan bulguya ulaşılamadığını belirtti.
Hastalık nedeniyle zayıflayan ve yön bulmakta güçlük çeken balıkların ağlara veya kayalıklara çarpmasının tabloyu ağırlaştıran ek faktör olabileceği ifade edildi. ÇEŞÇEP mevcut verilerin ölümlerin tek bir nedene bağlanamayacağını gösterdiğini savundu. Artan deniz suyu sıcaklığı çevresel baskılar ve bakteriyel hastalık gibi faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Dernek su kalitesinin düzenli denetlenmesini istedi. Vatandaşlara kıyıya vuran ölü veya yaralı balıklara dokunmamaları ve bu balıkları tüketmemeleri konusunda uyarı yapıldı.
