Dünyanın en küçük denizi Marmara'nın özellikleri

Kilometrelerce uzanan okyanusların ve dev denizlerin yanında adeta minik bir göl gibi kalan, ancak sahip olduğu coğrafi statüyle "dünyanın en küçüğü" unvanını taşıyan o gizli hazine Türkiye'de yer alıyor. Yaklaşık 7 bin kilometrekarelik alan kaplayan bu su kütlesi, ilk bakışta devasa görünse de dünya denizleri liginde bir "bebek deniz" ölçeğinde kalıyor. Her gün milyonlarca insanın karşılaştığı sular resmen dünyanın en küçük denizi ilan edildi.

Marmara Denizi'ni özel kılan temel özelliklerden biri, İstanbul ve Çanakkale olmak üzere iki stratejik boğazla okyanus sistemine bağlı olması. Boyutu küçük olsa da üstlendiği fonksiyon devasa boyutlarda değerlendiriliyor.

Arktik Okyanusu ile yapılan kıyaslamada, en küçük okyanus olan Kuzey Buz Denizi 14 milyon kilometrekarelik büyüklüğüyle dikkat çekiyor. Pasifik'ten 11 kat küçük olan bu devasa buz kütlesi bile, Marmara'nın yanında hala bir dev olarak kalıyor.

Marmara Denizi sadece boyutuyla değil, hidrografik yapısıyla da eşsiz bir konumda bulunuyor. Üst kesimde Karadeniz'in az tuzlu suyu yer alırken, alt kesimde Ege'nin çok tuzlu suyu akış gösteriyor. Bu iki katmanlı yapı, Marmara'yı dünyanın en karmaşık su laboratuvarlarından biri haline getiriyor. Bilim insanlarını bu denize çeken tek unsur boyutu değil; altından geçen aktif fay hattı da bölgeyi jeolojik olarak dünyanın en çok izlenen alanlarından biri yapıyor.

Antik çağlarda "Propontis" ismiyle bilinen bu deniz, Roma döneminden Osmanlı'ya kadar pek çok imparatorluğun lojistik merkezi konumundaydı. Yüz ölçümünün küçük olması, bölgenin kontrol edilmesini kolaylaştırırken tarihini de son derece zenginleştirdi.

Boyutunun küçük olması canlı çeşitliliğinin az olduğu anlamına gelmiyor. Marmara, Karadeniz ve Ege denizleri arasında bir balık yolu ve göç koridoru görevi üstleniyor. Lüferden palamuta kadar pek çok türü barındıran bu deniz, aslında dev bir mutfak niteliği taşıyor.

Adaları, Kapıdağ Yarımadası ve eşsiz koylarıyla dikkat çeken Marmara Denizi, kıyısında yer alan milyonluk metropol İstanbul'a rağmen hâlâ bakir noktalar barındırıyor. Dünyanın en küçük denizinde yüzmek, yerli ve yabancı turistler için seyahat listelerinde yeni bir madde olarak yer alıyor.