Ehliyetin arka yüzündeki kodlara dikkat: Binlerce lira ceza riski

Milyonlarca sürücünün cüzdanında taşıdığı çipli ehliyetlerin arkasında kritik bilgiler bulunuyor. Sürücü belgesinin arka kısmındaki 12. maddede yazan ve pek çok vatandaşın önemsiz saydığı kodlar, trafikte ağır para cezalarına ve yaşanabilecek kazalarda sigorta sorunlarına zemin hazırlıyor. Ulusal idari kısıtlama sınıfındaki 100 ve üzeri kodların anlamları ve sürücüleri bekleyen tehlikeler merak ediliyor.

Sürücü adaylarının sağlık raporu aşamalarında İl Sağlık Müdürlüğü komisyonları vasıtasıyla ehliyetlere işlenen 100 ve üzeri kodlar, kişilerin taşıt kullanma koşullarını sınırlandırıyor. Türkiye genelinde sıklıkla rastlanan 102 kodu, sürücünün ambulans, ticari veya resmi taşıt kullanamayacağını belirtiyor. Bu kural özellikle panelvan, hafif ticari ve motorlu kurye aracı kullananları yakından ilgilendiriyor. Ehliyetinde 102 kodu bulunan bir vatandaş, ruhsatında ticari ibaresi yer alan taşıtları ya da resmi kurumlara ait araçları yasal olarak kullanamıyor. Yol denetimlerinde polis çevirmesine takılan şoförler, ehliyet sınıfları yeterli olsa bile kısıtlama kuralına uymadıkları gerekçesiyle yüksek miktarda idari para cezasıyla karşı karşıya kalıyor.

Bir diğer risk unsuru ise 103 kodu altında yer alan sağlık raporu yenileme sürelerinde saklı duruyor. Şeker hastalığı, sara, uyku apnesi veya çeşitli kalp rahatsızlıkları bulunan sürücülere tanımlanan bu kodlar, kişilere belirli aralıklarla sağlık muayenesinden geçme zorunluluğu yüklüyor. Buna göre 103.01 kodu taşıyanlar yılda bir, 103.02 kodu olanlar iki yılda bir, 103.05 kodu bulunanlar ise beş yılda bir sağlık kontrolünden geçmek zorunda.

Ehliyetinde 103.01 ibaresi yer alan bir sürücü, her yıl sağlık raporunu yenileyip sisteme kaydettirmekle mesul tutuluyor. Belirlenen sürede sağlık muayenesine gitmeyenlerin ehliyet yetkisi geçici süreyle donduruluyor. Trafik denetimlerinde rapor süresinin dolduğu tespit edilirse, kişilere geçersiz sürücü belgesiyle taşıt kullanmaktan yasal işlem uygulanıyor.

Ehliyetteki kısıtlama kurallarının çiğnenmesi, olası bir kaza anında büyük maddi kayıplara da yol açabiliyor. Sigorta sektörü yetkilileri uyarılarında, ehliyetinde 102 kodu bulunmasına rağmen ticari araçla kazaya karışan ya da 103 kuralını ihlal edip süresi biten sağlık raporuyla direksiyon başına geçen kişilerin kusurlu ve sözleşmeye aykırı hareket etmiş sayıldığını belirtiyor. Bu gibi durumlarda kasko ve zorunlu trafik sigortası poliçeleri, meydana gelen zararın bedelini karşılamayı reddedebiliyor veya ödediği tazminatı rücu yoluyla doğrudan sürücüden talep edebiliyor.