Emtia piyasalarinda Fed ve Orta Dogu hareketliligi

Emtia piyasalarinda tamamlanan haftada, ABD Merkez Bankasinin (Fed) faiz karari ile ABD'de buyumenin ivme kaybetmesi ve enflasyonun yavaslamasi fiyatlarda oynakligi artirirken Orta Dogu'daki gelismeler Brent petrolde sert dalgalanmalara yol acti.

Fed, politika faizini beklentiler dogrultusunda yuzde 3,50-3,75 araliginda sabit tuttu. Kararin 3'e karsi 9 oyla alinmasi ve 3 uyenin 25 baz puanlik faiz artirimini desteklemesi, Bankanin bundan sonraki adimlarina iliskin belirsizlikleri artirdi.

Fed Baskani Kevin Warsh, kararin ardindan duzenlenen basin toplantisinda, Fed'in fiyat istikrarini saglama konusundaki karariligini yineleyerek yuzde 2'lik enflasyon hedefinde herhangi bir yumusamanin soz konusu olmadigini soyledi.

Fed icindeki gorus ayriliklari ve enflasyonla mucadelede izlenecek yola iliskin belirsizlikler artarken, uzun vadeli tahvil faizleri yukseldi.

Bu gelismelerin ardindan ABD ekonomisinin yilin ikinci ceyreginde yilliklandirilmis olarak yuzde 1,5 buyuyerek ilk ceyrekteki yuzde 2,1'lik buyumenin altinda kalmasi, ekonomik faaliyetin ivme kaybettigine isaret etti.

Fed'in enflasyon gostergesi olarak yakindan takip ettigi kisisel tuketim harcamalari fiyat endeksindeki yillik artisin haziranda yuzde 4,1'den yuzde 3,7'ye gerilemesi ise eylul toplantisina iliskin faiz artirimi beklentilerini zayiflatti.

Boylece dolar ve tahvil faizlerindeki dalgalanma degerli metal fiyatlarinda oynakligi artirirken ekonomik faaliyetine iliskin endiseler sanayi metalleri uzerinde baski olusturdu.

Analistler, Fed karari oncesinde yuzde 81'e kadar cikan eylul toplantisindaki faiz artirimi ihtimalinin, kararin ardindan yuzde 65 civarina geriledigini belirtti.

Zayiflayan buyume gorunumu ile kisisel tuketim harcamalari fiyat endeksindeki yillik artisin yavaslamasinin Fed'e beklemek icin alan actigini ifade eden analistler, buna karsin 3 uyenin faiz artirimini desteklemesi ve enflasyonun halen yuzde 2 hedefinin uzerinde bulunmasi nedeniyle faiz artirimi ihtimalinin gundemde kalmaya devam ettigini kaydetti.

Bu gelismelerin yani sira hafta basinda Orta Dogu'da ABD ile Iran arasindaki karsilikli saldirilara gecici olarak ara verilmesi, muzakere beklentilerini guclendirerek petrol fiyatlarindaki jeopolitik risk primini azaltirken, hafta sonunda saldirilarin yeniden baslamasi enerji piyasalarindaki oynakligin surmesine neden oldu.

Degerli metallerde ABD'deki veriler etkili oldu

Degerli metallerde dolar ve tahvil faizlerindeki hareketler ile Fed'in para parasina iliskin degisen beklentiler belirleyici oldu.

Fed'in politika faizini sabit tutmasinin ardindan gerileyen degerli metaller, ABD'de buyumenin ivme kaybetmesi ve enflasyon gostergelerinin yavaslamasiyla gelen alislarla toparlandi.

Buna karsin, Fed uyeleri arasindaki gorus ayriliklari ve uzun vadeli tahvil faizlerindeki yukselis altin ile gumus fiyatlarini baskiladi. Dolar endeksinin haftanin son islem gununde toparlanmasi da bu baskiyi artirdi.

Platin ve paladyum ise degerli metal grubundan pozitif ayristi.

Bu gelismelerin yani sira kuresel altin ve degerli metal fonlarina 29 Temmuz'da sona eren haftada giris gorulmesi, degerli metallerdeki kayiplarin sinirlanmasina yardimci oldu.

Bu gelismelerle birlikte degerli metallerde ons bazinda fiyatlar platinde yuzde 3,5 ve paladyumda yuzde 2,7 artarken, gumuste yuzde 0,9 ve altinda yuzde 0,3 geriledi.

Baz metallerde de karisik seyir one cikti

Baz metallerde Cin ekonomisine iliskin talep endiseleri ile bakir stoklarindaki azalisin yarattigi arz sikisikligi fiyatlamalari ayristirdi.

Cin'de resmi imalat sanayi Satinalma Yoneticileri Endeksi'nin temmuzda 50,3'ten 49,2'ye duserek yeniden daralma bolgesine gecmesi, sanayi emtialarina yonelik talep endiselerini artirdi.

Buna karsin bakir fiyatlari, kuresel piyasalardaki kullanilabilir stoklarin azalmasiyla yukseldi.

Sanghay Vadeli Islemler Borsasi'ndaki bakir stoklarinin mart ayindaki 433 bin 458 tonluk zirveden 69 bin 610 tona gerilemesi fiyatlari destekleyen bir diger unsur olarak one cikti. Cin'in ithalat istahini gosteren Yangshan bakir priminin ton basina 115 dolarla dort yilin en yuksek seviyesine cikmasi da talepteki toparlanmaya isaret etti.

Londra Metal Borsasi'nda teslimata hazir bakir stoklarinin azalmasi, rafine metal arzinin sikiligina yonelik endiseleri artirdi. ABD'de olasi bakir ithalat tarifelerinin yarattigi fiyat farki nedeniyle bakirin kuresel depolardan Amerikan piyasasina yonelmesi de Londra ve Sanghay piyasalarindaki kullanilabilir arzi daraltti.

Cin'in resmi imalat sanayi gostergesinin haftanin son islem gununde daralma bolgesine gecmesi ise sanayi talebine iliskin endiseleri artirarak bakirdaki yukselisi sinirladi.

Baz metallerde tezgah ustu piyasada tamamlanan hafta libre bazinda fiyatlar bakirda yuzde 2,9, cinkoda yuzde 1,2 ve aluinyumda yuzde 0,7 artarken kursunda yuzde 0,7 ve nikelde yuzde 0,3 geriledi.

Enerji grubunda haftalik bazda dusus goruldu

Enerji grubunda Orta Dogu'daki gelismeler, uretici ulkelerin arz politikalarina iliskin beklentiler ve ABD'nin stok verileri one cikti.

Brent petrol fiyatlarindaki dususte, hafta basinda ABD ile Iran arasindaki saldirilara ara verilmesi etkili oldu. Bu gelisme muzakere beklentilerini guclendirerek petrol fiyatlarindaki jeopolitik risk primini azaltti.

OPEC+ grubunun eylul ayi uretim hedefini gunluk yaklasik 188 bin varil artirabilecegine iliskin beklentiler de fiyatlari baskiladi.

ABD Enerji Enformasyon Idaresi verilerine gore, ulkedeki stratejik petrol rezervleri haric ticari ham petrol stoklari 24 Temmuz'da sona eren haftada 7,2 milyon varil azalarak 404,5 milyon varile geriledi. Stoklardaki dusus ve Orta Dogu'daki saldirilarin yeniden baslamasi, Brent petroldeki kaybi sinirladi.

Dogal gazda yuksek uretim, bazi bolgelerde daha serin hava beklentileri ve sivilastirilmis dogal gaz ihracat tesislerine yonelen akislarin azalmasi fiyatlar uzerinde baski olusturdu.

Depolardaki gaz miktarinin bes yillik ortalamanin uzerinde bulunmasi da dususte etkili oldu. Dogal gaz stoklarinin piyasa beklentilerinin altinda kalarak 28 milyar fit kup artmasi ise kayiplarin buyumesini engelledi.

Bununla birlikte, haftalik bazda Brent petrolun varil fiyati yuzde 4,6, dogal gazin Ingiliz termal birimi cinsinden fiyati da yuzde 0,7 geriledi.

Tarim emtialarinda karisik seyir izlendi

Tarim emtialarinda ABD'nin uretim bolgelerine yonelik hava tahminleri, urun gelisim verileri, hasat beklentileri ve ihracat talebi fiyatlamalarda etkili oldu.

Bugday, soya fasulyesi ve misir fiyatlari, ABD'nin Orta Bati bolgesine yagis getirecek hava tahminleri ile yuksek kuresel arz beklentilerinin etkisiyle geriledi.

ABD Tarim Bakanliginin haftalik raporunda misir ve soya fasulyesinin iyi ve mukemmel durumdaki paylari geriledi. Buna karsin, urunlerin gelisiminin bes yillik ortalamanin ilerisinde oldugu goruldu.

Bugdayda ABD kislik hasadinin yuzde 81'e ulasarak bes yillik ortalamanin uzerinde seyretmesi ve kuresel arzin yuksek kalacagi beklentisi fiyatlari baskiladi. Rusya ve Ukrayna limanlarina yonelik saldirilar ile Karadeniz'deki sevkiyat aksamalari ise dususu sinirladi.

Pamuk fiyatlari, guclu yeni sezon ABD ihracat satislari ve vadeli piyasalardaki teknik alislarla yukseldi.

Gana Kakao Kurulunun gelecek sezon uretiminin en az yuzde 16 azalabilecegine yonelik tahmini fiyatlari destekledi. Malezyali kakao isleyicisi Guan Chong'un tesislerini 2026'da yaklasik yuzde 90 kapasiteyle calistirmayi bekledigini aciklamasi da talep gorunumune iliskin iyimserligi artirdi.

Bu gelismelerle birlikte Chicago Ticaret Borsasi'nda kile basina fiyatlar bugdayda yuzde 5,9, soya fasulyesinde yuzde 5,2, misirda yuzde 4,9 ve pirincte yuzde 0,1 geriledi.

ABD merkezli Intercontinental Exchange'te libre bazinda fiyatlar pamukta yuzde 2,1 artarken sekerde yuzde 0,3 ve kahvede yuzde 0,1 dusus goruldu. Kakaonun ton basina fiyati da haftayi yuzde 0,3 yukselisle tamamladi.