Finlandiya olası krizlere karşı yeraltı sığınak ağı kurdu
Finlandiya'nın başkenti Helsinki'de yüzme havuzu ve spor salonu gibi kullanılan binlerce sığınak, kriz anında 1 milyon kişiyi barındırabilecek kapasiteye sahip.
Rusya ile Ukrayna arasında süren savaş Avrupa'nın güvenlik yaklaşımını dönüştürürken, Finlandiya bu yöndeki hazırlıklarını onlarca yıldır kesintisiz sürdürüyor. Başkent Helsinki'nin zemin altındaki katmanlarında yer alan 5 bin 500 sivil savunma sığınağı, normal günlerde yüzme havuzu, spor salonu, çocuk oyun alanı ve kilise olarak değerlendiriliyor; olası bir kriz anında ise yaklaşık 1 milyon sakini koruma altına alabilecek geniş bir yeraltı şebekesine evriliyor.
Helsinki caddelerinin altındaki yapılanma, sadece olağanüstü dönemler için değil günlük hayatın da aktif bir bileşeni konumunda bulunuyor. Çocuk parkları, olimpik yüzme havuzları, saunalar, go-kart pistleri, spor salonları, ibadethaneler ve müzik stüdyoları, acil durum sirenlerinin çalmasıyla birlikte çok kısa sürede birer sığınağa dönüşebiliyor.
Kentte belirli bir metrekareyi aşan tüm yeni yapı projelerinde sığınak inşa edilmesi kanuni zorunluluk arz ediyor. Şehir genelindeki 5 bin 500 civarındaki sığınak, gerektiği takdirde yaklaşık 1 milyon insanı barındırma kapasitesine ulaşıyor. Bu ağın en büyük sığınağı ise tek başına 11 bin 500 kişiyi misafir edebiliyor.
Finlandiya'nın bu kapsamlı altyapı çalışması, Sovyetler Birliği ile yapılan Kış Savaşı'na kadar dayanıyor. Ülke yönetimi, 1939 yılından bu yana sığınak yapım faaliyetlerine ara vermedi. Soğuk Savaş'ın bitimiyle birlikte pek çok Avrupa devleti savunma harcamalarını kısarken, Finlandiya hazırlık seviyesinden ödün vermedi.
Kurulan sığınaklar kendi bağımsız elektrik şebekesine, su rezervlerine, hava filtreleme ünitelerine ve acil durum donanımlarına ev sahipliği yapıyor. Yetkili merciler, olası bir askeri saldırı durumunda içerideki yaşamın bir denizaltı mantığıyla yürütüleceğini vurguluyor. Düzen sayesinde her an nüfusun üçte biri dinlenecek, üçte biri görev yapacak, geri kalan kısmı ise idari ve günlük işleri sürdürecek.
Ülkede yaşayan vatandaşlardan gıda, ilaç, pil ve temel iaşe malzemelerini içeren 72 saatlik bir acil durum çantası hazırlamaları talep ediliyor. Sığınaklarda güvenlik önlemleri alınırken yemek servisi yapılmıyor. Yetkililer bu durumu, "Burası otel değil, güvenli bir sığınak" sözleriyle özetliyor.
Rusya'nın 2022 yılında Ukrayna'ya yönelik başlattığı askerî hareketin ardından Finlandiya'nın sivil savunma sistemi küresel düzeyde dikkat çekmeye başladı. İngiltere, Ukrayna, Körfez ülkeleri, İsrail ve pek çok devletin yetkilileri Helsinki'ye resmi ziyaretler gerçekleştirerek sistemi yerinde gözlemliyor ve teknik bilgi paylaşıyor.
