Fransız bankalarından cumhurbaşkanlığı seçimlerine kredi desteği

Bazı Fransız bankaları, 2024'te gerçekleştirilecek cumhurbaşkanlığı seçimlerinde, adaylara hükümet garantisiyle kredi vermeyi değerlendirdiklerini açıkladı. Bu girişim, Marine Le Pen'in aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) Partisi'nin uzun süredir yaşadığı finansman sorunlarını aşmasına yardımcı olabilir. Financial Times'ın haberine göre, Başbakanlık ofisinden yetkililer, Temmuz ayında banka yöneticileriyle bir araya gelerek, bankaların adaylara kredi vermeye karşı duyduğu geleneksel direncin nasıl aşılabileceğini tartıştı. Bankalar, RN'nin ülkenin en popüler partisi olmasına rağmen, partinin geçmişindeki yabancı düşmanlığıyla dolu imajı nedeniyle fon sağlamaya isteksiz davranıyor. Henüz somut bir anlaşmaya varılmadı ama hükümet, adayların yurt dışından kredi arayışına girmesi durumunda cumhurbaşkanlığı seçimlerine yapılabilecek yabancı müdahalelerden kaçınmak istiyor. Nisan ayında Emmanuel Macron'un yerine geçme yarışı yaklaşırken, bu durum daha da acil hale geldi. Le Pen, 2017'de Vladimir Putin ile bağlantılı bir Rus bankasından, 2022'de ise Viktor Orbán'a yakın bir Macar kredi kuruluşundan borç almıştı. Fransız Bankacılık Federasyonu, devletin seçim kampanyası kredilerini sağlama sorumluluğunu üstlendiğini belirtti. Kredi veren bankalar, herhangi bir kaybın karşılanmasına dair açık bir garanti olmadan kredi vermeyeceklerini ifade ettiler. Crédit Agricole'ün CEO'su Olivier Gavalda, Cuma günü yaptığı açıklamada, tarafsızlık riskini önleyen ortak bir yaklaşımı desteklediğini söyledi. Gavalda, “Başkanlık seçim kampanyalarının finanse edilememesi, tüm siyasi partiler için gerçek bir demokratik sorun teşkil ediyor,” dedi ve bunun çözümünün devlet veya kamu fonları aracılığıyla sağlanması gerektiğini vurguladı. Krediyi sağlayan Crédit Mutuel'in başkanı Daniel Baal da hükümet garantisinin şart olduğunu belirtti. Ancak büyük bir Fransız bankasına yakın bir kaynak, tüm bankaların bankacılık havuzu fikrine tamamen katılmadığını ve yazdan sonra bu konunun daha çok tartışılması gerektiğini bildirdi. Le Pen, ikinci tura kalma konusunda anketlerde önde giderken, eski başbakan Édouard Philippe ve aşırı solcu aday Jean-Luc Mélenchon gibi birçok aday ikinci sıra için yarışıyor. Philippe de, tıpkı Mélenchon gibi, Fransız bir bankadan seçim kampanyası kredisi aldı. Temmuz başında, AB fonlarını zimmete geçirmekten mahkumiyetini aşan Le Pen, yasal risklere rağmen aday olacağını duyurdu. Ancak RN, aylarca Fransız ve Avrupa bankalarıyla görüşmesine rağmen finansman elde edemedi. Parti içinde üst düzey bir yetkili, kredi verenlerle ve hükümetle bir uzlaşmanın memnuniyetle karşılandığını ancak partiye eşit davranılmamasının kabul edilemez olduğunu belirtti. RN'nin 2014 yılında Rus bankasından aldığı kredi, partinin itibarına yıllarca zarar verdi ve Le Pen'in Kremlin'in etkisi altında olduğu endişelerini artırdı. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından, RN ile Moskova arasındaki mali bağlara yönelik incelemeler yoğunlaştı. Bu bağlamda, Rus kredisi 2023'te ve Macaristan kredisi 2024'te geri ödendi. Fransa'da, oyların yüzde 5'inden fazlasını alan adayların kampanya masrafları devlet tarafından belirli bir sınırda karşılanırken, hesapların ayrıca seçim düzenleyicisi tarafından onaylanması gerekiyor. Önde gelen adayların her zaman bu eşikleri geçememesi, bankaların geri ödeme alamayacaklarına dair endişeleri artırıyor. 2022'de sağcı aday Valérie Pécresse oyların yalnızca yüzde 4,8'ini alırken, sosyalist aday Anne Hidalgo da yüzde 1,8 oranında oy aldı ve her ikisi de kampanya masraflarını kendileri karşılamak zorunda kaldı. Düzenleyici kurumlar, 2012'de Nicolas Sarkozy'nin o dönemdeki başkanlık kampanyası harcamalarını ödemeyi, harcama limitlerini aştığı gerekçesiyle reddetti. Crédit Agricole'den Gavalda, "Bir bankacı olarak göreviniz, geri ödeme alacağınızdan emin olduğunuzda para ödünç vermektir ve bu noktada belirsizlik oldukça artıyor." dedi. Fransa Hükümeti, "Bu mesele seçimlerin düzgün şekilde yürütülmesini sağlamakla ilgili. Hedefimiz, tüm adayların kampanyalarını finanse etmek için Fransız bir kredi kuruluşundan kredi alabilmelerini sağlamak, böylece yabancı finans ağlarının seçim kampanyalarına karışmasını önlemek" ifadesini kullandı ve teklifin Le Pen'e yardım etmeyi amaçlamadığını vurguladı. BNP Paribas, Société Générale ve Natixis'in sahibi BPCE gibi Fransız bankaları yorum yapmaktan kaçındı, Ulusal Birlik Partisi ise henüz yorum taleplerine yanıt vermedi.