Marmara için iki senaryo: 6 ve 7 büyüklüğünde depremler

Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara bölgesindeki deprem senaryolarını ele aldı. Bektaş, Anadolu Levhası'nın İzmit ve Şarköy çevresinde sıkıştığını belirterek, "Engeli aşabilmesi için 7’den büyük bir deprem oluşturması gerekebilir" ifadelerini kullandı. Ayrıca, Marmara Denizi'nin orta kesimindeki fayın zayıf ve kaygan bir ortamdan geçtiğini vurguladı.

Bektaş, bu durumun tek bir büyük kırılma yerine, M6 ve üzerindeki daha küçük depremlerle enerjinin boşaltılabileceği anlamına geldiğini ifade etti. Bektaş, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Anadolu Levhası'nın batıya doğru ilerlerken İzmit ve Şarköy çevresindeki dar ve sürtünmeli fay kesimlerinin hareketin zorlaşmasına neden olduğunu belirtti.

Bu alanlarda biriken enerjinin boşalması için de 7 ve üzerinde büyük bir kırılma gerekebileceğini ifade etti. 6 Şubat depremlerinin ardından uzun süredir büyük bir deprem yaşamayan şehirlerden biri de İstanbul. Bu durum, Marmara Bölgesi için hazırlanan büyük deprem senaryolarını gündeme getirdi.

Jeoloji Mühendisi Bektaş, daha önce Ana Marmara Fayı'nın durumu hakkında "M6+ fısıldıyor" diyerek uyarıda bulunmuştu. Bektaş, Marmara'nın KAF'ın (Kuzey Anadolu Fay Hattı) rahatladığı bir yer olup olmadığı sorusunu da gündeme getirdi. Anadolu Levhası'nın batıya ilerlemesi sırasında, doğuda İzmit ve batıda Şarköy çevresinde dar ve sürtünmeli fay kesimlerinde sıkıştığını belirten Bektaş, bu engellerin aşılması için büyük enerji birikimi ve büyük bir kırılma (M7+) gerekeceğini ifade etti.

Marmara Denizi'ndeki fayın daha geniş ve kaygan bir ortamda ilerlediğini söyleyen Bektaş, "Bu nedenle levha hareketi tek bir büyük kırılma yerine, M6+ büyüklüğündeki daha küçük depremler ve sürünme (creep) ile boşaltılabilir" uyarısında bulundu. Bektaş, "250 yıllık gerilim M7 ve üzeri deprem üretir" görüşünü de değerlendirdi.

Ana Marmara Fayı'nın yılda yaklaşık 20 milimetrelik göreli hareketinin, 250 yıl içinde 5 metrelik kayma açığı oluşturduğunu belirtti. Tek parça kırılması durumunda 7 büyüklüğünde bir depremin teorik olarak mümkün olduğunu ifade etti.

Bektaş, İstanbul'da 260 yıldır deprem üretmeyen bir segmentin olduğunu aktararak, levha hareketinin yalnızca Ana Marmara Fayı boyunca değil, Çınarcık, Orta Marmara ve Tekirdağ çukurları çevresindeki faylar arasında da dağıtıldığını açıkladı. Aradaki segmentin, orta büyüklükte depremlerle kısmen gerilim boşaltıyor olabileceğini dile getirdi.

Ayrıca, Bektaş, dünyadaki büyük depremlerin zaman içindeki dağılımına dikkat çekerek, 1952’de Kamçatka, 1960’ta Şili ve 1964’te Alaska’da 9’un üzerinde depremler yaşandığını hatırlattı. Bu depremlerden sonra yaklaşık 30 yıl boyunca bu büyüklükte bir deprem görülmediğini belirtti.

2004 Sumatra, 2010 Şili ve 2011 Japonya depremleriyle yeni bir yoğunlaşma yaşandığını ifade eden Bektaş, deprem etkinliğinde hareketli dönemlerin yanı sıra sakinleşme dönemlerinin de bulunabileceğini söyledi.