Frida Kahlo sergisi Londra'da kapılarını açtı

Tate Modern, 25 Haziran tarihinde "Frida: The Making of an Icon" isimli serginin açılışını gerçekleştirdi. Ziyaretçiler bu sergiyi 3 Ocak 2027 tarihine kadar gezebilecek. Houston Güzel Sanatlar Müzesi (MFAH) ile ortaklaşa düzenlenen etkinlik, Bank of America'nın küresel ana sponsorluğuyla hayata geçirildi.

Etkinlik sadece Kahlo'nun kendi tablolarını içermiyor. Sanatçıdan ilham alan, onu taklit eden veya tüketen kültürün izleri de bir arada sunuluyor. Kahlo'nun 30'dan fazla ikonik parçasının yanı sıra, ondan esinlenen çağdaş sanatçıların 200'den fazla eseri de sergileniyor. Sergi alanındaki "Fridamania" bölümünde ise sanatçının portresinin yer aldığı 200'ü aşkın ticari ve popüler kültür nesnesi bulunuyor. Bu kısım, Kahlo'nun bir sanatçıdan küresel bir markaya evrilme sürecini gözler önüne seriyor.

Açılışın ardından beklenen tartışmalar da hızla başladı. Birçok eleştirmen, sergideki alanın büyük kısmının sanatçının kendisine değil, onun etrafında kurulan endüstriye tahsis edildiğini savundu. Yapılan değerlendirmelerde, sergide yer alan 1938 tarihli "The Frame" ve 1937 tarihli "Memory (The Heart)" gibi tabloların tek başlarına çok güçlü olduğu ifade edilirken, geri kalan kısmın adeta bir mağazayı andırdığı dile getirildi. Böylece sergi, adının da belirttiği gibi Kahlo'nun eserlerinden ziyade ikonlaşma serüvenini merkeze alıyor.

Londra kenti bu sergiyle birlikte tam anlamıyla bir Frida dönemi yaşıyor. Carnaby Street üzerinde eylül ayına kadar açık kalacak olan "¡Frida Icónica!" enstalasyonu yer alıyor. Şehrin farklı noktalarında, aralarında Blackfriars metro istasyonunun da bulunduğu bölgelerde duvar resimleri sergileniyor. Ayrıca Tate Modern Restoran'da şef Santiago Lastra'nın tasarladığı Meksika mutfağına özgü özel bir menü sunuluyor. Sergi, daha açılmadan önce 140 binden fazla bilet satarak Tate tarihindeki en hızlı bilet satan organizasyonlardan biri oldu.

Tüm bunlar ticari bir başarının ötesinde, Frida Kahlo'nun sanat tarihini aşarak küresel bir kültürel fenomene dönüştüğünü kanıtlıyor. Günümüzde sanatçının yüzü tişörtlerden kozmetik ürünlerine, kahve kupalarından Barbie bebeklere kadar pek çok eşyada boy gösteriyor. Mattel'in 2018 yılında piyasaya çıkardığı koleksiyon da buna örnek teşkil ediyor. Kalın kaşları, çiçekli taçları ve Tehuana tarzı elbiseleri, eserlerinden bağımsız olarak tanınan görsel bir sembole dönüştü.

Bu durumun arkasında yatan sebeplerden biri de sanatçının yaşadığı acı dolu hayat hikayesi. Çocukluk döneminde geçirdiği çocuk felci, gençliğinde maruz kaldığı ağır kaza, ardından gelen sayısız ameliyat, sürekli fiziksel ağrılar ve Diego Rivera ile çalkantılı evlilik hayatı zamanla sanatının ayrılmaz bir parçası haline geldi. Özellikle 1970'lerden itibaren güç kazanan feminist sanat tarihi, Kahlo'yu erkek egemen sanat anlayışının dışında kalan güçlü bir kadın figür olarak yeniden ele aldı. Bugün de bu bakış açısı serginin temelini oluşturuyor. Ardından küresel müze sektörü, popüler kültür ve sosyal medya bu ilgiyi katlayarak artırdı.

Serginin belki de en çarpıcı yönü, Frida Kahlo'nun eserlerini değil, imgesinin üretildiği mekanizmayı aktarması. Başlıktaki "The Making of an Icon" ifadesi de bu durumu açıkça gözler önüne seriyor. Organizasyon, bir sanatçının vefatının ardından nasıl yaşayan bir mite dönüştüğünü; müzelerin, medyanın, modanın ve tüketim dünyasının bu miti nasıl sürekli olarak yeniden ürettiğini sorguluyor.