Hindistan Başbakanı Modi'den protestocu öğrencileri affettiği açıklaması

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, geçen ay kendisini hedef alan gösterilerde küfür eden öğrencileri affettiğini belirterek, bu kişilerin cezalandırılmak yerine "doğru yola yönlendirilmesi gereken kandırılmış çocuklar" olduğunu söyledi. Modi'nin üçüncü dönemindeki bu en büyük siyasi kriz, mayıs ayında soru kitapçıklarının sızdırılması nedeniyle iptal edilen ve iki milyondan fazla öğrencinin ertesi ay yeniden girmek zorunda kaldığı kritik sınavın ardından ortaya çıkan gençlik liderliğindeki "Hamamböceği" protesto hareketinin desteğiyle başlamıştı.

Yüksek Mahkeme başsavcısının işsiz gençler ile aktivistleri "hamamböceği" olarak nitelendirmesinin ardından göstericilerin benimsediği Hamamböceği Janta Partisi, başlangıçta viral memler aracılığıyla eğitim reformu talep eden bir sosyal medya kampanyası olarak başlamıştı. Hareket daha sonra başkent Yeni Delhi'de on binlerce destekçiyi harekete geçiren kitle hareketine dönüşmüş ve Hindistan genelindeki diğer şehirlerde de benzer eylemlere ilham vermişti. Gösteriler, Modi hükümetinin eğitim bakanının istifası da dahil olmak üzere tüm protestocu taleplerini kabul etmesi ve hiçbir göstericiye karşı adli takibat başlatmama sözü vermesiyle sona ermişti.

Ancak Modi'nin güvencelerine rağmen, iktidardaki Bharatiya Janata Partisi'nin yönetimindeki eyaletlerde yetkililer, bazı göstericilerin güvenlik güçleriyle çatışması ve başbakan hakkında küfürlü sloganlar atmasının ardından yüzlerce protestocu hakkında dava açtı. Modi'nin aşırı sağcı Hindu milliyetçisi politikalarının destekçileri, aralarında reşit olmayanların da bulunduğu kadın protestocuları sosyal medyada hedef göstererek tecavüz ve ölüm tehditleri savurdu ve yerel makamların bu kişiler hakkında yasal işlem yapmasını talep etti.

Modi cuma günü geç saatlerde sosyal medyada yayınlanan bir videoda, "Bunlar kandırılmış çocuklar. Onlara doğru yolu göstermek bizim görevimiz. Onları cezalandırmak, mahkemelerde koşturmak ya da toplum içinde hırpalamak durumu değiştirmez" ifadelerini kullandı. Protestolar sırasında kendisine ve merhum annesine yönelik "iğrenç küfürler" sarf edildiğini belirten Modi, kızlarının bu dili kullanmasının kendileri için kültürel bir şok olduğunu dile getirdi ve öğrencileri affetmek istediğini kaydetti.

Temmuz 2026'da NEET sınavındaki usulsüzlükler nedeniyle Eğitim Bakanı Dharmendra Pradhan'ın istifasını talep eden protestolar sırasında polisle çatışan Hamamböceği Janta Partisi destekçisi, Yeni Delhi'de bir sokağın duvarındaki mesajın önünde poz verdi. Geçen ayki gösterilerde başkentte parlamentoya yürümeye çalışan kalabalığa biber gazı, saçma tabancaları ve coplarla müdahale edilmesi de dahil olmak üzere ülkenin çeşitli bölgelerinde protestocular ile hükümet güçleri arasında gerginlik yaşandı.

Delhi Üniversitesi'nde öğrenim gören 21 yaşındaki Radhika Kumar, başkentte öğrencilere uygulanan şiddet karşısında Modi'nin sessiz kaldığını ve Instagram üzerinden mağdur rolü oynamaya çalıştığını belirtti. Kumar, hükümet destekçilerinin yıllardır kadınları çevrim içi ortamda taciz ettiğini, şimdi ise başbakanın kendilerine ahlak polisliği yaptığını ifade etti.

Hareket pazartesi günü yaptığı açıklamada, göstericiler hakkında açılan polis dosyalarının düşürüleceğine dair hükümetin taahhüdüne rağmen çeşitli eyaletlerde "yüzlerce" öğrencinin tutuklandığını bildirdi. Muhalefet, Delhi'de asayişi kontrol eden Modi'nin yakın müttefiki İçişleri Bakanı Amit Shah'ın öğrenci eylemlerine yönelik sert müdahaleler nedeniyle görevden alınmasını talep ediyor.

Protestolar aynı zamanda Modi hükümetini, kamu sınavlarını düzenleyen mevzuatta değişiklik yapmak üzere parlamentoya bir yasa tasarısı sunmaya yöneltti. Tasarı, sınav sorularının sızdırılmasına karışanlar için daha uzun hapis cezaları ve daha yüksek para cezaları öngörüyor.

Öte yandan, Hindistan'ın güneyindeki Haydarabad şehrinde polisin, Meta'nın platformu Facebook üzerinden Modi'yi "küçültücü bir dille" tasvir eden çok sayıda video paylaşılması nedeniyle Meta Hindistan Başkanı Arun Srinivas hakkında soruşturma başlattığı bildirildi. Meta sözcüsü, ilgili kurumlarla iletişim halinde olduklarını ve konunun çözülmesi için iş birliği yaptıklarını aktardı. Şubat ayından bu yana sosyal medya platformları, mahkemeler veya hükümet tarafından bildirilen yasadışı içerikleri 36 saat yerine üç saat içinde kaldırmak zorunda.