Hubble Satürn güney kutbunda 10 kenarlı bulut dalgası tespit etti

Hubble Uzay Teleskobu verileri Satürn'ün güney kutbu çevresinde 10 kenarlı bir bulut dalgası gösterdi. Bu düzen gezegenin güney yarım küresinde gözlemlenen ilk düzenli jet akıntısı modeli olarak kaydedildi. Yapı 2023 yılından itibaren oluşmaya başladı. "Science Advances" dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, güney kutbunda tespit edilen ongen yapının toplam genişliği yaklaşık 167 bin 820 kilometreye ulaşıyor. Yapının her bir kenarının uzunluğunun ise yaklaşık 16 bin 780 kilometre olduğu hesaplandı. Bu ölçüler, yeni keşfin Satürn'ün kuzey kutbunda bulunan ve yaklaşık 32 bin kilometre genişliğindeki ünlü altıgen atmosferik oluşumdan çok daha büyük olduğunu ortaya koyuyor. Satürn'ün eksen eğikliği nedeniyle gezegenin güney yarımküresi, 2012-2023 yılları arasında Dünya'dan uygun koşullarda gözlemlenememişti. Görüş açısının yeniden elverişli hale gelmesinin ardından elde edilen görüntüler, gökbilimcilere güney kutbunda daha önce fark edilmeyen simetrik bulut desenini inceleme fırsatı verdi. İspanya'daki Bask Üniversitesi araştırmacısı Agustin Sanchez-Lavega ile amatör astronomlar ilk kez yer tabanlı teleskop görüntülerinde dalgayı fark etti. Hubble'ın yüksek çözünürlüklü çekimleri yapıyı kesinleştirdi. Bulut dalgası Satürn'ün kuzey kutbunda 40 yılı aşkın süredir bulunan altıgen bulut düzenine benziyor. NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden Amy Simon “Kuzeydeki altıgen her baktığımızda oradaydı. Ancak bu yeni bulut dalgası giderek güçleniyor ve bize devasa bir atmosferik düzenin gelişimini izleme imkanı sunuyor. Bu yapının neden birdenbire ve tam da şimdi ortaya çıktığı araştırılıyor” dedi. Farklı dalga boylarındaki ölçümler dalganın yalnızca yüzeyde kalmadığını ve atmosferin alt katmanlarına diklemesine uzandığını ortaya koydu. Bilgisayar simülasyonları ve atmosferik akıntılara yönelik deneyler, ongen yapının Satürn'ün atmosferindeki güçlü jet akımlarından biri içerisinde oluşan dalgalanmaların etkisiyle meydana gelmiş olabileceğine işaret ediyor. Araştırmacılar, kuzey kutbundaki altıgen yapının uzun yıllardır biçimini ve rengini büyük ölçüde koruduğuna dikkati çekerken, güney kutbundaki ongenin kenarlarında parlaklık ve koyuluk seviyelerinin zaman içerisinde değiştiğini gözlemledi. Bölgedeki güneş radyasyonunun 2032'de zirveye ulaşması beklenirken, araştırmacılar bu döneme kadar yapının kalıcı olup olmayacağını anlamak için Hubble ve James Webb Uzay Teleskobu gözlemlerini sürdürecek.