İngiltere'de kıyıya vuran plastik peletler gönüllüleri harekete geçirdi

Bölge halkının sahil şeridine duyduğu bağlılık, krizden etkilenen Kuzeydoğu İngiltere sahillerinde en temel araçlarla çalışan kalabalık bir gönüllü ordusunu ortaya çıkardı. Gönüllüler yanlarında çöp farşası, fırça, kova ve mutfak süzgeci taşıyor.

Northumberland'daki Cambois'dan Wearside'daki Seaburn'e kadar uzanan sahil şeridinde iki bine yakın gönüllü, kumların arasına karışan mercimek büyüklüğündeki plastik parçalarını ayıklamak için büyük çaba harcıyor.

Nurdle adı verilen bu küçük plastik peletler, 19 Temmuz tarihinde Port of Tyne South Shields limanı açıklarında meydana gelen gemi çarpışmasının ardından suya karıştı. Yaklaşık bir milyar adet peletin suya döküldüğü ve toplam miktarın 25 tonu bulduğu tahmin ediliyor.

Yaşanan bu sızıntı öfke ve protestolara yol açarken, Kuzeydoğu bölgesi belediye başkanı Kim McGuinness, gemi sahiplerinin bu çevre acil durumunun maliyetine katkı sağlamasını temin edeceğini bildirdi.

Çarpışmanın ardından peletler bölgedeki pek çok sahile vurdu. Bazı günlerde kıyıya vuran plastik yığınları manzarayı tamamen kaplarken, bazı günlerde ise vatandaşlar kum üzerinde diz çökerek bu küçük parçaları tek tek aramak zorunda kalıyor.

Whitley Bay bölgesinde kitapçı dükkanı işleten Alice Laverty, duruma ilk tepki gösteren isimlerden biri oldu. Tyne nehrinde sürüklenen milyonlarca peletin fotoğraflarını gördükten hemen sonra akşam saatlerinde sahile gittiğini belirten Laverty, elinde farşa ve fırçayla sahildeki tek kişi olduğunu ve çevredeki insanların kendisine şaşkınlıkla baktığını ifade etti.

WhatsApp ve sosyal medyanın desteğiyle artık sabah ve akşam saatlerinde sahillerde temizlik yapmak için toplanan daha organize bir gönüllü grubu bulunuyor.

Gelgit akıntılarıyla mücadele edilen bu süreçte gönüllülerin tek çaresi sandı süzmek veya deniz yosunlarını dikkatlice silkelemek. İnsanlar sahilde kare alanlar belirleyerek bölge bölge temizlik gerçekleştiriyor.

Bu durumun oldukça bağımlılık yarattığını söyleyen Laverty, bir daha pelet görmezden gelemeyeceğini ve Whitley Bay sakinlerinin de çoğunun aynı şekilde hissettiğini belirtti.

Laverty, bir arkadaşının kendisine Afrodit'in Psyche'yi farklı tahıl, tohum ve mercimekleri karıştırarak sabaha kadar ayırma göreviyle cezalandırdığı mitolojik hikayeyi anlattığını belirterek, imdadına karıncalardan oluşan sempati dolu bir ordunun yetiştiğini, benzer bir yardımın bugün de harika olacağını ifade etti.

Belediyelerin resmi tavsiyesi peletlere dokunulmaması yönünde olsa da Laverty daha büyük bir amacın söz konusu olduğunu vurguladı. Resmi kurumların uzman ekip ve eğitimli personelle müdahalesinin zaman alacağını, sigorta ve sorumluluk endişelerinin temizlik operasyonlarını daha da geciktirebileceğini dile getirdi.

Whitley Bay sahilsinde mücadeleye katılan iş insanı ve akademisyen Helen Charlton da buranın kendi evi olduğunu belirterek bölgeye ve buradaki endüstriye olan gururunu dile getirdi. Tyne nehrinde taşımacılığın olması gerektiğini ancak ikisinin bir arada yürümesinin şart olduğunu ifade etti.

Yaşam ve kariyer koçu Lou Shackleton ise peletlerin birçok tehlikeyi beraberinde getirdiğini belirtti. Her şeyin birbiriyle bağlantılı olduğunu vurgulayan Shackleton, balıkçılık yapanların sağlıklı balıklara ihtiyaç duyduğunu, fokların da balıklarla beslendiğini söyledi. Dün bir teknenin peletlerin motora zarar vermesi nedeniyle arıza yaptığını duyduğunu belirten Shackleton, yaz tatili döneminde denizde olan insanlar ve oynayan çocuklar için endişe duyduğunu, beş yaşındaki çocuğunun on yıl sonra bile sahilde pelet bulmasını istemediğini kaydetti.

Kullanıcı deneyimi tasarımcısı Amy Ash ise gönüllüleri organize etmek ve harekete geçirmek amacıyla bir web uygulaması geliştirdi. Sörf yaptığını, yüzdüğünü ve iki çocuğu olduğunu belirten Ash, bu maddelerin sahilde bulunmasının son derece sarsıcı olduğunu ve bu durumun unutulmasını istemediğini dile getirdi.

Süpüren ve süzenlerin yanı sıra onlarca gönüllü, iskele filelerini kullanarak peletleri toplamak için ağ torbalar dikiyor.

Nurdle adı verilen disk şeklindeki bu küçük plastik parçalar, çoğu plastik ürünün üretiminde hammadde olarak kullanılıyor. Kampanyacılar, hayvanların bu maddeleri yiyecek sanarak yediğini ve durumun ölümcül sonuçlar doğurduğunu belirtiyor.

Plastik ve kimyasal kirliliği sonlandırmak için çalışmalar yürüten çevre kuruluşu Fidra, peletlerin küresel bir sorun olduğuna dikkat çekiyor. Kuruluş geçen yıl İngiltere'deki bilimsel açıdan özel öneme sahip alanların yüzde 84'ünde plastik pelet tespit etmişti.

Sızıntının ardından başlatılan koordineli çok kurumlu temizlik çalışmasına Port of Tyne, Sahil Güvenlik, Çevre Ajansı, yerel belediyeler ve uzman yükleniciler katılıyor.

Pazar gününe kadar gönüllüler yaklaşık 3 bin saatlik çalışma gerçekleştirirken, halk ordusu tarafından tahmini 285 kilogram pelet toplandı. Pazartesi günü yayımlanması planlanan açık mektupla, eğitimli yerel ekiplerin sadece sahnillerde değil doğrudan nehirlerde de temizlik yapabilmesine izin verilmesi talep edilecek.