İsrail'de Sara Netanyahu hakkında çalışanlara kötü muamele iddiaları

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun eşi Sara Netanyahu, çalışanlarına kötü muamelede bulunduğu yönündeki onlarca suçlamayla karşı karşıya kaldı. Eski çalışanların ifadelerine göre resmi konutta yaşandığı öne sürülen olaylar arasında aşağılama, bağırma, hakaret ve fiziksel müdahale yer aldı. 60’lı yaşlarındaki bir çalışandan yerde sürünerek temizlik yapmasının istendiği de iddialar arasında gösterildi.

İsrail’de yayımlanan Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre, resmi konutta 25 yılı aşkın sürede görev yapan eski çalışanların ifadeleri ve açtığı davalar Sara Netanyahu’ya yönelik suçlamaları gündeme taşıdı. Gazeteye göre bazı davalar mahkeme kararları ve tazminatlarla sonuçlanırken, bazıları gizli anlaşmalarla kapandı ya da yeterli delil bulunamadığı gerekçesiyle reddedildi. Sara Netanyahu ve avukatları ise iddiaları reddederek bunların bir medya kampanyası ve devletten para koparma girişimi olduğunu savundu.

Gazetedeki bilgilere göre son davalardan biri geçen yıl Başbakanlık Konutu'nda çalışan Yehiel Ohav Ami tarafından açıldı. Ami, aşağılandığını, kendisine bağırıldığını ve hakaret edildiğini, bir keresinde mutfak zeminini yerde sürünerek temizlemesinin istendiğini öne sürdü. 61 yaşındaki çalışan, Sara Netanyahu’nun kendisine kanser olmasını ve ölmesini dilediğini iddia etti. Ami ayrıca, Sara Netanyahu’nun otizmli olduğunu öne sürmesinin ardından 'Ben ülkenin bir numaralı psikiyatristiyim, rakibim yok' dediğini ileri sürdü. Başbakanlık Ofisi suçlamaları reddederek bunların itibar zedeleme ve para koparma girişimi olduğunu savundu. Sara Netanyahu da çalışan hakkında dava açarak konutu yasa dışı şekilde görüntülemekle suçladı.

Bir başka davada bakım görevlisi Guy Eliyahu, 2016 yılında tazminat aldı. Mahkeme, Eliyahu’nun korku, bağırma, azarlama ve aşağılamanın hâkim olduğu bir çalışma ortamına maruz kaldığı yönündeki iddialarının önemli bölümünü kabul etti. Eliyahu, Sara Netanyahu için bir tabak çorbayı ısıtmak amacıyla gece yarısından sonra evinden çağrıldığını, yalnızca 'iyi geceler' demek için eve dönmek zorunda kaldığını ve bazı günlerde 19 saate kadar çalıştığını söyledi. Aşçı Eti Hayim ise ellerini yıkamadan önce bir dolabı açması üzerine Sara Netanyahu’nun eline vurduğunu, çalışanlara bağırdığını, masa örtülerini çekip kaldırdığını ve masaların birkaç dakika içinde yeniden düzenlenmesini istediğini belirtti. Sara Netanyahu bu iddiaları da reddetti.

Al Jazeera'nın 'Dehşet Evinin Perde Arkası' başlıklı haberine göre Şubat 2016’da Kudüs Bölge İş Mahkemesi, resmi konuttan sorumlu eski çalışan Meni Naftali’ye 170 bin şekel yaklaşık 56 bin 670 dolar tazminat ödenmesine hükmetti. Mahkeme konutta kötü çalışma koşullarının oluştuğu sonucuna vardı ancak karar Sara Netanyahu hakkında değil, devlet ve ilgili kurumlar hakkında verildi. Davalar arasında 24 yaşındaki temizlik görevlisi Shira Raban’ın başvurusu da yer aldı. Raban kendisine bağırıldığını, hakaret edildiğini ve kendisini cariye ile köle gibi hissettiğini söyledi. Raban, Sara Netanyahu’nun kadın çalışanların üzerine doğru koştuğunu, ellerini sallayarak bağırdığını ve saçını çektiğini öne sürdü. İş Mahkemesi Şubat 2022’de kötü muamelenin kanıtlanamadığı gerekçesiyle Raban’ın davasını reddetti.

2024 yılında İş Mahkemesi, Başbakanlık Konutu'nda daha önce çalışmış üç personelin lehine karar verdi. Başbakanlık Ofisi, işçi haklarının ihlal edilmesi, fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi ve cumartesi günleri ile dini bayramlarda çalıştırılmaları nedeniyle çalışanlara yaklaşık 900 bin şekel yaklaşık 300 bin dolar tazminat ödemeye mahkûm edildi. Çalışanlardan ikisi kendilerini modern köleler olarak tanımladı. Tazminatın sorumluluğu işveren konumundaki Başbakanlık Ofisi'ne yüklendi.

Al Jazeera'nın aktardığına göre bir başka davada Sylvie Gensia, 2020 yılında dava açarak kendisine bağırıldığını, hakaret edildiğini ve üzerine ütü fırlatıldığını öne sürdü. Savunmaların sunulmaması üzerine dava düştü. Geçtiğimiz nisan ayında başka bir çalışan, kahvaltı hazırladığı sırada Sara Netanyahu’nun tabaktaki soğan, domates ve zeytin miktarına öfkelenerek üzerine zeytin ve domates parçaları fırlattığını iddia etti. Olayın Binyamin Netanyahu’nun önünde gerçekleştiği öne sürüldü. Dava personel şirketiyle yapılan gizli bir anlaşmayla sonuçlandı ve çalışana on binlerce şekel ödendi ancak olayın yaşandığını doğrulayan mahkeme kararı çıkmadı.