İsrailli diplomat: Türkiye bölgenin kilit gücü haline geldi

İsrail merkezli The Jerusalem Post gazetesinde diplomat David Ben-Basat imzasıyla kaleme alınan analizde, Türkiye'nin NATO bünyesindeki stratejik önemi ve artan gücü ele alındı. Yazıda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde 7-8 Temmuz tarihlerinde gerçekleşen NATO Liderler Zirvesi'ne dikkat çekilerek, Ankara'nın ittifak içerisindeki yükselen statüsü ve bölgesel ağırlığının güçlendiği vurgulandı.

NATO Zirvesi'nin standart bir diplomatik buluşmadan öte stratejik bir bildiri niteliği taşıdığını dile getiren Ben-Basat, Türkiye'nin artık ittifakın kıyısında yer almadığını, Doğu Avrupa'dan Orta Doğu'ya uzanan coğrafyayı yönlendiren kararlarıyla kilit bir aktör konuma geldiğini ifade etti.

Türkiye'nin müttefik devletlerle karmaşık ilişkiler yürütmesine rağmen ittifak açısından vazgeçilmez bir konumda bulunduğunu anlatan İsrailli diplomat, ülkenin Rus silah sistemleri temin etmesi nedeniyle Washington ile sık sık anlaşmazlıklar yaşadığını, buna karşın NATO'nun en kritik stratejik varlıklarını bünyesinde barındırdığını kaydetti. ABD'nin Avrupa'nın güvenlik yükünü daha fazla sırtlaması yönündeki sinyalleri hatırlatılan yazıda, Türkiye'nin ikame edilmesi son derece güç bir ortak olarak öne çıktığı aktarıldı.

Ankara'nın Karadeniz'deki mayın temizleme operasyonlarından sorumlu deniz görev grubuna liderlik ettiğini hatırlatan yazar, ülkenin ittifakın güney sınırının savunulmasında merkezî bir görev üstlendiğini ve NATO'nun ikinci büyük kara ordusuna sahip olduğunu bildirdi. Güney sınırlarından yönelen tehditlerin Doğu Avrupa'daki zorluklarla eşdeğer düzeyde hassasiyet gerektirdiğini belirten Ben-Basat, geçmişte NATO görüşmelerinin arka planına itilen bu hususun Ankara zirvesinde ön plana çıktığını ve güney kanadın artan önemini açıkça ortaya koyduğunu kaydetti.

Türkiye'nin gücünün yalnızca askeri altyapısıyla sınırlı kalmadığını, coğrafi konumunun da büyük bir etken oluşturduğunu dile getiren Ben-Basat, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz güzergahlarında ve enerji arzında yaşanan aksamaların Avrupa'nın alternatif enerji yollarına duyduğu acil ihtiyacı gözler önüne serdiğini vurguladı. Yazıda, Türkiye'nin Asya, Kafkasya ve Avrupa'yı buluşturan doğal gaz ve petrol boru hatları ile transit altyapı ağları bakımından ana merkez hâline geldiği ifade edildi.

Ankara zirvesinde Orta Doğu'daki gelişmelerin yanı sıra ittifakın geleceğinin de masaya yatırıldığını aktaran yazar; üye ülkeler arasında güvenlik iş birliğinin artırılması, savunma üretim kapasitesinin genişletilmesi, askeri yatırımlara ağırlık verilmesi ve NATO'nun müstakbel risklere uyum sağlamasının kararlaştırılan başlıca hususlar arasında yer aldığını belirtti.

Bazı analistlerin bu dönüşümü, Avrupa'nın sorumluluğuna ve gelişmiş endüstriyel ortaklığa dayanan NATO 3.0 evresine geçiş olarak nitelendirdiğini belirten İsrailli diplomat, Türkiye'nin bu süreçte bariz bir avantaja sahip olduğunu kaydetti. Ülkenin savunma sanayisinin ivmeyle büyüdüğünü, silah ihracatının arttığını ve ortak savunma projelerinde vazgeçilmez bir paydaş haline geldiğini bildiren yazar, kanıtlanmış askeri yetkinlikler, ikame edilemez coğrafi konum ve enerji sektöründeki yükselen payın Türkiye'yi NATO'nun en etkili aktörlerinden biri yaptığını vurguladı.

Avrupa ve Washington'daki karar alıcıların önündeki temel meselenin, ittifakın birliğini tehlikeye atmadan Türkiye ile iş birliğinin nasıl idame ettirileceği olduğunu belirten Ben-Basat, Ankara zirvesinin algılarda köklü bir değişimi tetiklediğini ifade etti. Yazar, Türkiye'nin periyodik krizlerin idare edilmesi gereken zahmetli bir ortak statüsünden sıyrılarak göz ardı edilmesi mümkün olmayan stratejik bir aktöre evrildiğini kaydetti.