İşyurtları Fuarı’na 100 bini aşkın ziyaretçi katıldı

Ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutukluların, sadece ceza sürelerini tamamlamalarının yanı sıra, tahliye sonrası hayata bir meslek sahibi olarak hazırlanmasını amaçlayan İşyurtları sistemi, Ankara'da düzenlenen fuarda ürünleriyle vatandaşların karşısına çıktı. Adalet Bakanlığı Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu tarafından Başkent Millet Bahçesi'nde 2-6 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilen İşyurtları Ürün ve El Sanatları Fuarı, büyük ilgi gördü.

Fuar, 10 bin metrekarelik alanda yapıldı ve Türkiye'nin dört bir yanından 122 işyurdu müdürlüğü katıldı. Fuara katılan ziyaretçi sayısı 100 bini aşarken, ilk gün 34 bin 435 kişi stantları gezdi. Organizasyon boyunca her gün 11.00-19.30 saatleri arasında ürünler sergilendi.

MAHKUMLAR ÜRETİMİN İÇİNDE YER ALIYOR Fuar, Türkiye’nin en kapsamlı uygulamalı meslek edindirme ağlarından birini tanıtıyor. 2026 verilerine göre, Türkiye’deki 403 ceza infaz kurumunun 378’inde İşyurdu Müdürlüğü faaliyet gösteriyor. Bu müdürlüklerde 200’ün üzerinde farklı iş kolunda mesleki eğitim ve üretim yapılıyor.

2024 yılında 58 bin 193 olan İşyurtları faaliyetlerine katılan hükümlü ve tutuklu sayısının, 2025’te 77 bine yükselebileceği öngörülüyor. Aynı yıl işyurdu faaliyetlerinde farklı sürelerle 14 bin 220 personel görev aldı. ÜRETİRKEN ÖĞRENİYORLAR İşyurtları Kurumu’nun yasal kuruluş amacı, hükümlü ve tutukluların mevcut meslek ve sanatlarını geliştirmelerini ve yeni bir meslek öğrenmelerini sağlamak.

Modelin temelinde “üretirken öğrenme” sistemi bulunuyor. Daha önce herhangi bir mesleği olmayan hükümlü ve tutuklular, atölyelerde çırak olarak işe başlayabiliyor. Deneyim kazandıkça kalfa ve usta seviyesine ilerleyebiliyor.

Daha önce bir mesleğe sahip olanlar ise mevcut becerilerini geliştirirken, diğer hükümlülere de üretim sırasında meslek öğretebiliyor. Böylece ceza infaz kurumundaki çalışma, gerçek üretim süreçlerinin içinde yürütülen uygulamalı bir meslek eğitimine dönüşüyor. MOBİLYADAN TARIMA 6 ANA ALAN İşyurtlarındaki faaliyetler, altı ana başlık altında yürütülüyor: endüstriyel üretim, inşaat ve onarım, el işi ürünleri, gıda, tarım ve hayvancılık ile sosyal tesis ve hizmet sektörü.

HER KALEMDEN KALİTELİ ÜRÜNLER Mobilya ve ahşap işleri, metal üretimi, tekstil ve konfeksiyon, deri işlemeciliği, gıda üretimi, temizlik ve kozmetik, tarım, hayvancılık ve geleneksel el sanatları sistemin başlıca üretim alanları arasında. Tekstil atölyelerinde dikim, kesim ve makine kullanımı; mobilya atölyelerinde marangozluk ve mobilya üretimi, metal tesislerinde ise farklı sanayi işlerinde uygulamalı eğitim veriliyor.

OKUL ÇANTALARINDAN FINDIK ÜRETİMİNE KADAR HER ŞEY İşyurtlarının üretim yelpazesi son yıllarda daha da genişledi. Marmara’daki işyurtlarında okul çantaları üretilirken, Giresun’da yörede yetiştirilen fındığın işlendiği atölye kuruldu. Adana’da günlük 5 bin litre kapasiteli şalgam üretim tesisi faaliyete geçirildi.

ENDÜSTRİYEL FIRIN İMAL EDİLİYOR İşyurtları, tasarımından yazılımına ve montajına kadar hükümlü ve tutukluların emeğinin bulunduğu endüstriyel fırın üretimine de başladı. Tarım tarafında ise yaklaşık 43 milyon metrekarelik alanda açık tarla ve sera üretimi yapılıyor. Meyvecilikten sebze üretimine kadar farklı alanlarda mesleki çalışma yürütülüyor.

HER YÖRENİN ÜRÜNÜ AYRI Bu üretim anlayışının önemli ayaklarından biri de bölgesel imkanların değerlendirilmesi. Bir bölgede hangi ürün yetişiyor veya hangi meslek öne çıkıyorsa, İşyurdu atölyelerinin buna göre şekillendirilmesine çalışılıyor. Giresun’da fındık, Adana’da şalgam, Ege’de zeytin ve meyvecilik, farklı illerde tarım ve hayvancılık bu yaklaşımın örnekleri arasında.

Ankara’daki fuarda da bu nedenle farklı şehirlerden gelen stantlarda birbirinden tamamen farklı ürünler sergilendi. Arı kovanları ve bakır tablolardan ayakkabı ve deri çantalara, takı ve süs eşyalarından yöresel gıdalara, tekstil ürünlerinden mobilyaya kadar yüzlerce ürün aynı alanda yer aldı.

ÜRETİLEN ÜRÜN YENİDEN EĞİTİME DÖNÜYOR İşyurtları modelinde üretim, mesleki eğitimin sürdürülebilmesinin de bir parçası. Ürünler, başta ceza infaz kurumları ve Adalet Bakanlığı birimleri olmak üzere kamu kurumlarının ihtiyaçlarında değerlendiriliyor. Halka açık İşyurtları satış mağazaları ve fuarlar aracılığıyla da vatandaşlara ulaştırılıyor.

KAMU KURUMLARININ İHTİYAÇLARI BURADAN SAĞLANIYOR Mobilyalar, kamu binalarının tefrişinde, gıda ve tarım ürünleri ise kurumların ihtiyaçlarında kullanılabiliyor. Böylece bakanlık ve müdürlüklerin mobilya, kırtasiye ve perde gibi ihtiyaçları için ek bir bütçe harcanmamış oluyor. Ülkenin farklı noktalarındaki satış mağazalarında ise deri monttan çantaya, gömlekten çiniye, ahşap ve bakır eşyalardan gıda ürünlerine kadar geniş bir ürün grubu satışa çıkıyor.

EMEK KARŞILIKSIZ KALMIYOR Sisteme katılan hükümlü ve tutuklulara çalışmaları karşılığında gündelik ödeme yapılıyor. Mevzuat kapsamında sigorta ve İşyurdu faaliyetlerinden elde edilen sonuçlara bağlı kâr payı uygulamaları da bulunuyor. Gündelik miktarları her yıl İşyurtları Kurumu Yüksek Kurulu tarafından belirleniyor.

Böylece üretim süreci bir yandan meslek edinmeye, diğer yandan hükümlü ve tutuklunun çalışma disiplini kazanarak tahliye sonrasındaki hayatına hazırlanmasına yönelik yürütülüyor.

5 GÜNDE 100 BİNİ AŞKIN ZİYARETÇİ Ankara’daki fuarda beş günde 100 bini aşan ziyaretçi, bu üretim ağına ilgi gösterdi. Ceza infaz kurumlarının kapalı kapıları ardında yürütülen bu üretim, takdir topladı.

İşyurtları Kurumu Başkanı Özkan Nazlı, fuarın amacının, atölyelerde edinilen mesleki becerilerle ortaya çıkarılan ürünleri vatandaşla buluşturmak olduğunu vurguladı. Stantlardaki her ürün, vatandaş açısından bir alışveriş seçeneği olmanın ötesinde.

Ürünler, ceza infaz kurumunda öğrenilen bir mesleğin tahliyeden sonra yeni bir geçim kapısına dönüşmesi hedefinin de somut örneklerini temsil ediyor.