Kayaların arasından 20,5 kilogram para çıkarıldı

County Antrim'de bulunan Giant’s Causeway, yaklaşık 60 milyon yıl önceki volkanik faaliyetler sonucu oluşan 40 binden fazla bazalt sütunu içeriyor. Turistler, kayaları ziyaret ettiklerinde dilek tutmak ya da ziyaretlerinden bir iz bırakmak amacıyla kayaların doğal çatlaklarına madeni paralar sıkıştırıyor.

Bazı ziyaretçilerin paraları taşların arasına çekiçleyerek yerleştirdiği de belirtiliyor. Ancak ilk bakışta zararsız görünen bu gelenek, zamanla kayalara zarar vermeye başladı. British Geological Survey tarafından yapılan incelemelerde, çatlaklara sıkıştırılan paraların nemli ve tuzlu deniz ortamında hızla paslandığı tespit edildi.

Paslanan paraların kalınlıklarının üç katına kadar genişleyebilmesi, kayaların dar çatlaklarında baskı oluşturuyor. Bu durum, taşların yüzeyinin pul kopmasına neden oluyor. Bakır, nikel ve demirin oksitlenmesi, kayaların üzerinde kırmızı ve kahverengi lekeler bırakıyor.

Sorunun son 10 yılda arttığı ifade ediliyor. Ziyaretçiler, kayaların arasında daha önce bırakılmış paraları gördükçe aynı uygulamayı tekrarladı. 2023 yılında uzmanlar, kayaları inceleyerek madeni paraların oluşturduğu hasarı araştırdı.

İncelemelerde, paraların zamanla paslandığı ve genişlediği, bunun da bazalt kayalarda çatlama ve yüzey kaybına yol açtığı belirlendi. Kayalara daha fazla zarar verilmemesi amacıyla, paraların nasıl çıkarılabileceğini belirlemek için özel bir çalışma başlatıldı. Uzmanlar, farklı yöntemlerle çatlaklardaki paraları dikkatlice çıkarmaya başladı.

İlk denemelerin başarılı olmasıyla çalışma daha geniş bir alana yayıldı. Çalışmaların devam etmesiyle projede Ağustos 2026'da tamamlandı. Kayaların arasından toplam 20,5 kilogram madeni para çıkarıldı ve çıkarılan para sayısı 10 bini aştı.

National Trust, ziyaretçilerden kayaların arasına yeni madeni paralar sıkıştırmamalarını talep ediyor. Uzmanlar, bu alışkanlığın devam etmesi durumunda bazalt kayalarda benzer hasarların yeniden oluşabileceği konusunda uyarıyor.