Kadınlarda kalp krizi göğüs ağrısı olmadan da ortaya çıkabiliyor

Kadınlarda kalp krizi her zaman göğsün ortasında hissedilen baskı veya ağrıyla ortaya çıkmayabiliyor. Baş dönmesi, mide bulantısı, nefes darlığı, açıklanamayan yorgunluk, sırt veya çene ağrısı gibi belirtiler de kalp krizinin habercisi olabiliyor. Memorial Şişli Hastanesi Kardiyoloji Bölümü’nden Hatice Bütül Erer, kadınlarda kalp hastalıklarının erkeklerden farklı belirtiler gösterebildiğine dikkat çekti. Yeni başlayan veya tekrarlayan şikayetlerin stres, yorgunluk ya da mide problemi olarak değerlendirilip geçiştirilmemesi gerektiğini söyledi. Kalp krizinin tipi, tedaviye ulaşma süresi, yaş ve eşlik eden diğer hastalıkların hastalığın seyrini etkilediğini kaydetti. Genç kadınlarda da kalp krizi sonrası ölüm riskinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti. 2011-2022 yıllarını kapsayan ve 2026 yılında yayımlanan çalışmada, ilk ani kalp krizi sonrasında hastane içi ölüm oranı 18-54 yaş grubundaki kadınlarda yüzde 3,1, erkeklerde ise yüzde 2,6 olarak hesaplandı. Kadınlarda koroner arter hastalığı ve kalp krizinin yanı sıra kalp yetmezliği, ritim bozuklukları, kalp kapak hastalıkları, kalp kası hastalıkları ve koroner mikrovasküler hastalık da görülebiliyor. Özellikle genç kadınlarda spontan koroner arter diseksiyonu (SCAD) önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. Kalbi besleyen damar duvarında yırtılma meydana gelmesiyle ortaya çıkan SCAD, gebelik, emzirme dönemi ve yoğun fiziksel veya duygusal stresle ilişkili olarak kalp krizine yol açabiliyor. Kadınlarda kalp damarlarındaki tıkanıklığın belirtileri erkeklerde sık görülen klasik göğsün ortasında baskı tarzındaki ağrıdan farklı olabiliyor. Göğüs ağrısının yeri ve niteliği değişebiliyor, yanma şeklinde ağrı da ortaya çıkabiliyor. Nefes darlığı, alışılmadık ve açıklanamayan yorgunluk, bulantı-kusma, sırt veya çene ağrısı, baş dönmesi, soğuk terleme ve mide rahatsızlığı gibi belirtiler kalp hastalığının habercisi olabiliyor. Efor sırasında tekrarlayan göğüs baskısı veya ağrısı, daha önce bulunmayan nefes darlığı, açıklanamayan çarpıntılar, bayılma veya bayılacak gibi olma durumlarında kardiyoloji değerlendirmesi gerekiyor. Yüksek tansiyon veya kolesterol, diyabet, obezite, sigara kullanımı ve ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü bulunan kadınların risk açısından değerlendirilmesi önem taşıyor. Erer, belirti göstermeyen ve düşük riskli genç kadınlarda rutin kardiyoloji kontrolünün her zaman gerekli olmayabileceğini, ancak 40’lı yaşlardan itibaren tansiyon, kolesterol, diyabet ve aile öyküsünün değerlendirilerek kişisel kardiyovasküler riskin ortaya konması gerektiğini belirtti. Menopoz sonrasında yeni başlayan kalp-damar şikayetleri ihmal edilmemeli. Kadınlara özgü bazı gebelik komplikasyonları ilerleyen yıllarda kardiyovasküler risk açısından önem taşıyor. Preeklampsi veya gebelik hipertansiyonu, gebelikte ortaya çıkan diyabet ve erken doğum öyküsü bulunan kadınlar ilerleyen yaşamlarında daha dikkatli değerlendirilmeli. Kadınlarda daha sık görülen önemli kalp sorunlarından biri de kırık kalp sendromu. Yoğun duygusal veya fiziksel stres sonrasında kalbin özellikle sol karıncığında geçici kasılma bozukluğu gelişmesiyle ortaya çıkıyor. Menopoz sonrası kadınlarda daha sık görülüyor. Sevilen birinin kaybı, ciddi korku veya üzüntü, boşanma gibi yoğun duygusal stresler yanı sıra ameliyat, ağır enfeksiyon, travma ve bazı nörolojik hastalıklar da kırık kalp sendromunu tetikleyebiliyor. Göğüs ağrısı veya baskı, nefes darlığı, çarpıntı, terleme, bulantı ve nadiren bayılma gibi belirtilerle ortaya çıkabiliyor. Koroner anjiyografide kalp damarlarının açık olduğunun görülmesi tanı sürecinde önemli bir bulgu oluşturuyor. Çoğu hastada kalp fonksiyonları haftalar içinde belirgin şekilde düzeliyor. Ancak kırık kalp sendromu tamamen masum bir tablo olarak değerlendirilmemeli. Akut dönemde kalp yetmezliği ve ritim bozuklukları gibi ciddi komplikasyonlar gelişebiliyor, nadiren ölümcül sonuçlar da ortaya çıkabiliyor.