Kayıt dışılıkla mücadelede son 12 yılda 143 bin iş yeri saptandı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, kayıt dışı istihdamla mücadele amacıyla denetim, dijital takip ve rehberlik faaliyetlerini sürdürüyor. Veri odaklı analizler, kurumlar arası iş birliği ve rehberlik uygulamaları yürüten Bakanlık, sosyal güvenlik sistemine yönelik çalışmalarına devam ediyor.

Kayıt dışılıkla mücadelede kurumlar arası koordinasyonu güçlendirmek hedefiyle 16 veri paylaşım protokolü devreye alındı. Bu sayede 30 Haziran 2014 ile 2026 yılları arasında 43 milyon 628 bin 631 evrak incelendi. Gerçekleştirilen analizler ve denetimler sonucunda 143 bin 329 tescilsiz iş yeri tespit edildi.

Risk odaklı denetim yaklaşımı çerçevesinde, kayıt dışılık riski barındırdığı belirlenen işverenlere yönelik önleyici adımlar atıldı. Bu kapsamda 2019-2025 döneminde 107 bin 604 uyarı mektubu gönderildi. Bunun yanı sıra spor kulüpleri, özel okullar ve sağlık kuruluşlarına bilgilendirme ve uyarı yazıları iletilerek kayıtlı istihdam konusunda farkındalık yükseltildi.

Çalışanların prime esas kazançlarındaki düşüşleri izleyen Bakanlık, hak kayıplarının önüne geçmek için dijital uygulamaları hayata geçiriyor. Kasım 2017 ile Mayıs 2026 arasında prime esas kazancı yüzde 20 ve üzerinde azalan sigortalılara 4 milyon 533 bin 147 adet SMS gönderildi. Böylece çalışanların sosyal güvenlik hakları konusunda zamanında bilgilendirilmesi temin edildi.

Kayıt dışılıkla mücadelede önleyici yaklaşımı pekiştirmek amacıyla 2019 yılından bu yana her yıl Bilgilendirme ve Rehberlik Programı uygulanıyor. Bu doğrultuda 2019-2025 döneminde 25 bin 904 bilgilendirme faaliyeti yapıldı. 9 bin 634 kurum ve kuruluşla görüşme gerçekleştirilirken 234 bin 476 kişiye doğrudan ulaşıldı.

Kayıt dışılıkla mücadele çerçevesinde yürütülen saha denetimlerinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 1 milyon 426 bin 878 iş yeri kontrol edildi. Gerçekleştirilen denetimlerde 592 bin 195 kayıt dışı çalışan belirlenirken, 1 milyar 423 milyon 543 bin 897 lira prim tahakkuk ettirildi ve 15 milyar 260 milyon 258 bin 873 lira tutarında idari para cezası kesildi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, kayıtlı istihdamı artırmak, çalışanların sosyal güvenlik haklarını güvence altına almak ve haksız rekabeti engellemek amacıyla denetim, rehberlik ve dijital izleme faaliyetlerini kararlılıkla sürdürüyor.