Malezya'da sosyal medyanın popülerleştirdiği yürüyüş akımına karşı önlem

Malezya hükümeti, sosyal medya akımlarının etkisiyle uzak bölgelerde kaybolan ya da mahsur kalan ve arama kurtarma ekiplerine ihtiyaç duyan doğaseverlerin sayısının artması üzerine ülke genelinde yürüyüş kurallarını sıkılaştırıyor. Malezya İtfaiye ve Kurtarma Departmanı'nın yerel medyaya aktardığı bilgilere göre, 2026 yılının ilk beş ayında 52 kayıp dağcı vakası yaşandı. Bu sayı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 30'luk bir artışa işaret ediyor.

Sertifikalı ormancılık dağ rehberleri derneği üyesi Norimah Abd Karim, yılın başlarında yaptığı açıklamada, pek çok dağcının sosyal medyada profesyonel patika koşucusu gibi görünmek amacıyla çok az ekipman taşıdığını belirtti. Karim, bazı dağcıların ilginç içerikler üretmeye o kadar odaklandığını ve risk almaktan çekinmediğini, bu durumun da kendi güvenliklerini tehlikeye attığını ifade etti.

"Hike-tok" olarak da bilinen geniş doğa influencer'ı topluluğu içerisindeki bazı isimler, normalde daha uzun bir zamana yayılması gereken çıkış ve inişlerin tek günde birleştirildiği veya zorlu rotaların kısaltıldığı "sıkıştırılmış yürüyüş" (compressed hikes) tarzını popülerleştirdi. Ayrıca bu kişilerden bazılarının, olabildiğince çok dağ zirvesini listeden silmeyi amaçlayan "zirve torbalama" (bagging peaks) gibi trendlerle doğayla başarı odaklı bir ilişki kurdukları yönünde eleştiriler yöneltildi.

Yeni alınan önlemler arasında 189 yüksek riskli bölgede rehber bulundurulmasının zorunlu hale getirilmesi, tırmanış öncesi tarama tedbirlerinin güçlendirilmesi ve bazı sıkıştırılmış yürüyüşlerin yasaklanması yer alıyor. Doğal Kaynaklar ve Çevresel Sürdürülebilirlik Bakan Yardımcısı Syed Ibrahim Syed Noy, çarşamba günü Malezya parlamentosunun üst meclisinde yaptığı konuşmada, ülkedeki pek çok yüksek riskli dağlık alanda sıkıştırılmış yürüyüşlerin yasaklandığını duyurdu.

Açıklamaları Malezya ulusal haber ajansı Bernama tarafından yayımlanan Syed Ibrahim, hazırlığın önemini küçümseyen ve sosyal medya trendlerinin yönlendirdiği dağcıların acil durum riskini artırdığını vurguladı. Yasağın tüm bölgelerde nasıl uygulanacağı henüz netlik kazanmazken, en az bir eyalette sıkıştırılmış yürüyüş başvurularına onay verilmeyeceği, bir başka eyaletin ise belirli rotalar için en az birkaç günlük tırmanış süresi zorunluluğu getirdiği bildirildi. Malezya, eyalet parkları ve ormanlarında yürüyüş yapabilmek için izin alınmasını zorunlu kılıyor.

Syed Ibrahim, hükümetin sağlık beyanları, tıbbi geçmiş kontrolleri ve sigorta kapsamı zorunluluğu getirerek tırmanış öncesi tarama önlemlerini de güçlendirdiğini aktardı. Bakan Yardımcısı, hükümetin önceliğinin dağcıların kaybolma riskini azaltmak ve kazaları önlemek olduğunu belirterek, bu sayede büyük mali kaynaklar ile insan gücü gerektiren arama kurtarma operasyonlarına duyulan ihtiyacın en aza indirileceğini kaydetti.