Türkiye Avrupa'da asgari ücret ve satın alma gücünde en alt grupta

Avrupa İstatistik Ofisi'nin (Eurostat) Temmuz ayı verilerine göre Türkiye, 621 Avro brüt asgari ücretle Avrupa'nın en düşük ücret grubunda yer alıyor. Bu durum, Türkiye'deki yurttaşların aldığı asgari ücretin, Avrupalı işçilerin kazancının yarısına bile ulaşmadığını gösteriyor.

Ara zam yapılmaması nedeniyle yıl başında sondan 6'ncı sırada yer alan Türkiye, Bulgaristan ve Kuzey Makedonya'nın da gerisine düşerek sondan 4'üncülüğe geriledi. Türkiye, brüt asgari ücretle yalnızca savaştaki Ukrayna, Moldova ve Arnavutluk'u geçebildi. Kişi başı gelirin 11 bin dolar olduğu Kuzey Makedonya'da bile asgari ücret, kişi başına geliri 18 bin doları aşan Türkiye'den daha yüksekte bulunuyor.

Lüksemburg, 2.771 Avro ile en yüksek brüt asgari ücrete sahip ülke olarak öne çıkarken; İrlanda, Almanya, Hollanda ve Belçika da 2.000 Avro'nun üzerinde maaşlar sunuyor. Örneğin Almanya'daki bir asgari ücretli, Türkiye'dekine kıyasla yaklaşık 4 kat fazla kazanıyor. Fransa, Slovenya ve İspanya'nın brüt asgari ücretleri ise 1.400 ile 1.900 Avro arasında değişiyor.

Türkiye, Arnavutluk, Bulgaristan, Kuzey Makedonya, Karadağ ve Sırbistan ile birlikte, asgari ücretin 500-750 Avro arasında olduğu ülkeler grubunda yer alıyor. Konuyu değerlendiren Prof. Hayri Kozanoğlu, Türkiye'de yılda iki kez belirlenen asgari ücret uygulamasının terk edildiğini ve yılsonuna doğru döviz kurundaki artış nedeniyle asgari ücretin 600 Avro'nun altına düşerek son sıraya gerileyebileceğini ifade etti.

Ayrıca, Kozanoğlu, ekonomi politikalarının dövizin enflasyonun altında seyretmesine dayandığını vurgulayarak, Avrodolar cinsinden gelirlerin gerçek refah kaybını tam olarak yansıtmadığını belirtti.

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun tahminlerine göre çalışanların %46'sı asgari ücret veya altına ücret alırken, Avrupa ülkelerinde bu oranın en yüksek olduğu Bulgaristan'da bile %13'ü aşmıyor. Yurttaşların düşük gelir sorununun pahalılıkla daha da zorlandığını dile getiren uzmanlar, asgari ücretin açlık sınırının altında kaldığını belirtiyor.

TÜİK'in Satın Alma Gücü Paritesi verilerine göre, 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesinin ortalaması 100 iken, Türkiye için bu değer 67 olarak belirlendi. Bu da Türkiye'nin AB ortalamasının %33 altında olduğu anlamına geliyor.

Kozanoğlu, "Önemli olan, 2015’ten sonra Türkiye’de satın alma gücü paritesinin yerinde sayması, oysa Romanya, Bulgaristan, Polonya gibi benzer ülkelerde refah artışının devam etmesidir. AKP iktidarı yurttaşlarının yaşam standartlarını yükseltemediği için toplumu baskıcı yöntemlerle sindirmeye çalışmakta," dedi.

Türkiye'deki yurttaşlar, Avrupalılara göre çok daha düşük ücretler almasına rağmen alışverişlerinde Avrupalılarla aynı fiyatlarla karşılaşmakta. Örneğin, Almanya'daki bir markette dana kıymanın kilosu 470 lira iken, Türkiye'deki marketlerde bu fiyat 750 liraya çıkıyor. Berlin'deki bir asgari ücretli, 22 dakika çalışarak bir küçük boy Latte alabilirken, İstanbul'daki bir asgari ücretlinin aynı latteyi alması için 1 saat çalışması gerekiyor. Türkiye'de asgari ücretle 880 ekmek alınırken, Almanya'da bu rakam 1.250 ekmeğe denk geliyor.

Gıda politikaları uzmanı Mete Yolaş, Türkiye'deki en yoksul kesimin gelirinin %30'unu, Avrupalı en yoksul kesimin ise gelirinin %18'ini gıdaya harcadığını belirtti.

Pahalılık, uluslararası fiyat karşılaştırmalarının önemli göstergelerinden biri olan Big Mac Endeksi'ne de yansıdı. Prof. Hakan Kara, Türkiye'deki Big Mac fiyatlarının Temmuz 2026 itibarıyla yaklaşık 6.8 dolara yükselerek dünya ortalamasının 5 dolar üzerine çıkacağını belirtti. Bu durum, Türkiye'nin son 25 yıl içinde en pahalı noktasına ulaştığını gözler önüne seriyor.