Nüfus yaşlanıyor: Sigorta ve emeklilik sektörü için yük paylaşımı çağrısı

Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik ortaklaşa bir rapor hazırladı. Raporun adı "Uzun Yaşam Ekonomisi: Yaşlanan Nüfusun Sigorta ve Emeklilik Sektörüne Etkileri" olarak belirlendi. Çalışma, küresel demografik değişimi ele aldı.

Yaşlanan nüfusun sağlık ekonomisine etkileri raporda incelendi. Yapay zeka ve GLP-1 gibi yeni nesil sağlık teknolojilerinin yarattığı değişim vurgulandı. Sigorta ve emeklilik sektörünün karşılaşacağı riskler ile uzun yaşamın getireceği etik tartışmalara dikkat çekildi. - RAPORUN DETAYLARI - Rapora ilişkin soruları Gürol Sami Özer yanıtladı.

Demografik dönüşümün küresel ekonomiyi köklü bir yapısal değişime zorladığını belirtti. Özer, "2050’de 65 yaş ve üzeri nüfusun 1,6 milyara ulaşması beklenirken bu durumun sosyal güvenlik ve sağlık sistemleri üzerinde önemli bir yük oluşturması tahmin ediliyor." dedi.

Avrupa’da her bir emekliyi finanse eden 3,4 çalışan bulunuyor. Bu rakamın 2050 yılında 2’ye düşeceği öngörülüyor. Özer, bu durumun kamusal emeklilik sistemlerinin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini vurguladı. - SAĞLIK MALİYETLERİ ARTIYOR - Artan yaşlı nüfusa bağlı olarak medikal maliyetler yükseliyor. Personel açığı kar marjlarını baskılıyor. Devletler yasal emeklilik yaşını ve şartlarını otomatik olarak yükseltiyor. Yaşam beklentisine endekslenen mekanizmalar kuruluyor.

Özer en büyük riski açıkladı. "En büyük ekonomik ve sosyal riskin ise 'yaşam süresi'nin devletten doğrudan bireylere kayması ve tasarruf açığının derinleşmesi olarak belirtebilirim." ifadelerini kullandı. İnsan ömrünün uzaması geleneksel kamu emeklilik modellerini zorlaştırıyor.

Çalışan ve emekli dengesi bozuluyor. Bu durum yaşam süresi riskinin kamudan bireye transferini zorunlu kılıyor. - TAMAMLAYICI SİSTEMLER ŞART - Bireylerin daha uzun süre çalışması veya özel birikimlerini artırması gerekiyor. Özer bu konuda şu değerlendirmeyi yaptı: "İnsanların sağlıklı ve refah içinde kalabilmesi için kamu kaynaklı birinci basamak sistemlere ek olarak, tamamlayıcı mekanizmalar geliştirilmelidir."

Türkiye özelinde Orta Vadeli Program kapsamındaki Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi öne çıkıyor. Zorunlu ikinci basamak modeller ile Bireysel Emeklilik Sistemi hayati rol oynuyor. Dünyada yaşlanmanın getirdiği maliyetler büyüyor.

Tek bir paydaş bu maliyeti karşılayamıyor. Kamu, emeklilik şirketleri ve bireyler arasında dengeli bir yük paylaşımı kurulması gerekiyor. - BİREYSEL YATIRIMLARIN ÖNEMİ - Bireyler emeklilik dönemindeki gelir kayıplarını dengelemeli. Cepten sağlık harcamaları için alternatif araçlar aranmalı.

Bireysel emeklilik fonları pasif gelir üretiyor. BES birikimleri emeklilik aşamasında dönüşebiliyor. Ömür boyu yenileme garantili Tamamlayıcı Sağlık Sigortası poliçeleri hibrit finansal ürünler oluşturuyor.

Bu ürünler bireysel riski minimize ediyor. - BİYOLOJİK KAST SİSTEMİ TEHLİKESİ - Uzun ve sağlıklı yaşam teknolojileri pahalı biyoteknolojik tedaviler içeriyor. Yenilikçi ilaçlara başlangıçta sadece yüksek gelirli gruplar ulaşıyor. Bu durum sosyoekonomik uçurumu fizyolojik boyuta taşıyor.

Süreç biyolojik bir kast sistemi yaratma riski taşıyor. Gürol Sami Özer konuyu sayılarla açıkladı. "En düşük gelir grubundakilerin yüzde 44'ü kronik hastalık bildirirken bu oran yüksek gelirlilerde yüzde 28 kalması sağlık eşitsizliğinin halihazırdaki boyutunu ve gelecekteki derinleşme potansiyelini açıkça gösteriyor."

Biyoteknolojik gelişmeler bu farkı açabilir. Ekonomik güç ve servet ileri yaş gruplarında birikebilir. Sosyal güvenlik ve sağlık sigortası üzerindeki finansal yük artabilir.

Kamunun düzenleyici rolleri büyük önem taşıyor. Kapsayıcı Uzun Süreli Bakım Sigortası uygulamaları gerekiyor. Özel sigorta ekosisteminin kapsayıcı ürün tasarımları toplumsal dengeyi koruyor. - AKTÜERYAL SİSTEMLER DEĞİŞİYOR - Tıp ve biyoteknolojideki gelişmeler insan ömrünü uzatıyor.

Aktüeryal hesaplamalar ve sigortacılık dinamiklerindeki sınırlar yeniden tanımlanıyor. Çözüm emeklilik ödemelerine katı yıl sınırı koymak değil. Aktüeryal sistem otomatik endeksleme ve tanımlandı katkı esaslı dinamik modellere geçiyor. OECD ülkelerindeki trendler inceleniyor. Bireylerin birikimleri maaşa dönüştürülüyor. Beklenen yaşam süresi katsayıları itibari hesaplarda kullanılıyor.

Emekli maaşı tutarı otomatik olarak ortalama yaşam beklentisine endeksleniyor. Aktüeryal denge finansal çarpanların güncellenmesiyle sağlanıyor. - YAPAY ZEKA VE GLP-1 ÇÖZÜMLERİ - Sağlık sistemlerinde maliyet baskıları artıyor. Yapay zeka uygulamaları verimlilik sağlıyor. AR-GE maliyetleri düşüyor ve ilaç keşif süreçleri hızlanıyor. GLP-1 obezite ilaçları biyomedikal alanda dönüşüm başlattı. Pazarın 2035 yılına kadar 190 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşması öngörülüyor. Özer bu çözümlerin hastane harcamalarını sıfırlamadığını belirtti. Konuyu şu sözlerle özetledi: "Raporumuzda vurgulandığı üzere GLP-1 tedavisi bırakıldığında verilen kilolar hızla geri alındığından, süreç sürekli bir abonelik ekosistemine dönüşmekte ve medikal bütçeler üzerinde yeni yükler yaratmaktadır."